Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης.

Προσθήκη του zougla.gr στην Google

Τι συμβαίνει όταν, λίγες ημέρες πριν από την κάλπη, ο αναποφάσιστος ψηφοφόρος δεν συζητά με έναν φίλο, έναν δημοσιογράφο ή έναν κομματικό εκπρόσωπο, αλλά με μια μηχανή; Για δεκαετίες η πολιτική επικοινωνία είχε μία βασική λογική: κάποιος μιλούσε και πολλοί άκουγαν. Τηλεοπτικά σποτ, συγκεντρώσεις, debates, αφίσες, social media, influencers. Άλλαξαν τα μέσα, άλλαξαν οι ταχύτητες και πολλαπλασιάστηκαν τα κανάλια, αλλά ο μηχανισμός παρέμεινε περίπου ο ίδιος. Ο πολιτικός εξέπεμπε το μήνυμα και ο πολίτης το δεχόταν, το απέρριπτε ή το αγνοούσε.

Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει αυτό ακριβώς. Για πρώτη φορά, σε μεγάλη κλίμακα, ο ψηφοφόρος μπορεί να έχει απέναντί του έναν συνομιλητή που δεν κουράζεται, δεν εκνευρίζεται, δεν έχει περιορισμό τηλεοπτικού χρόνου και μπορεί να συνεχίζει να απαντά μέχρι ο πολίτης να αισθανθεί ότι κατάλαβε. Κατά τη γνώμη μου, εδώ βρίσκεται η πραγματική αλλαγή: δεν περνάμε απλώς από ένα μέσο επικοινωνίας σε ένα άλλο, αλλά από το μοντέλο της εκπομπής στο μοντέλο της συνομιλίας.

Διεθνείς έρευνες των τελευταίων ετών δείχνουν ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να επηρεάζουν πολιτικές στάσεις μέσα από τη συνομιλία. Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature εξέτασε αλληλεπιδράσεις ψηφοφόρων με AI σε εκλογικές αναμετρήσεις στις ΗΠΑ, στον Καναδά και στην Πολωνία και κατέγραψε μετρήσιμες μετακινήσεις στις προτιμήσεις υποψηφίων. Το ενδιαφέρον δεν είναι μόνο ότι υπήρξε επιρροή, αλλά ο τρόπος με τον οποίο δημιουργήθηκε. Όχι απαραίτητα με κάποιο μυστικό ψυχολογικό τέχνασμα, αλλά με κάτι πολύ πιο απλό: πληροφορίες, επιχειρήματα και απαντήσεις τη στιγμή ακριβώς που ο πολίτης τις ζητούσε.

Η εμπειρία μου λέει ότι στην επικοινωνία το σημαντικότερο εργαλείο δεν είναι πάντα το στόμα. Είναι το αυτί. Στις πωλήσεις, στη διαφήμιση, στην πολιτική, αν δεν ακούσεις πραγματικά τι ζητά ο άλλος, αργά ή γρήγορα θα του απαντήσεις σε μια ερώτηση που δεν έκανε. Η AI, τουλάχιστον τεχνικά, έχει ακριβώς αυτή τη δυνατότητα: να παραμένει διαθέσιμη, να ακούει, να επανέρχεται και να προσαρμόζει την εξήγηση πάνω στην ερώτηση του χρήστη.

Κάνουμε επίσης ένα σημαντικό λάθος όταν φανταζόμαστε τον αναποφάσιστο ως έναν πολίτη χωρίς απόψεις. Πολύ συχνά συμβαίνει το αντίθετο. Μπορεί να θέλει περισσότερο κράτος στην υγεία και λιγότερο στη φορολογία, να συμφωνεί με ένα κόμμα στην οικονομία, με ένα δεύτερο στη μετανάστευση και με κανένα στη λειτουργία των θεσμών. Το πρόβλημά του δεν είναι πάντοτε η έλλειψη πολιτικής άποψης, αλλά το γεγονός ότι η πολιτική εξακολουθεί να πουλάει «πακέτα», ενώ ο σύγχρονος πολίτης σκέφτεται όλο και περισσότερο σε επιμέρους επιλογές.

Εδώ η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποκτήσει πραγματικό βάρος. Μπορεί να βοηθήσει τον ψηφοφόρο να λύσει το πολιτικό πακέτο στα συστατικά του και να ρωτήσει: τι λέει κάθε κόμμα για τη φορολογία, τι έχει προτείνει για την υγεία, τι υποστηρίζει για την παιδεία, πότε το είπε, πού υπάρχει η πηγή, πού συμφωνώ και πού διαφωνώ; Αν γίνει σωστά, η απόφαση μετακινείται από το σύνθημα στη σύγκριση και από την κομματική ταύτιση στη συγκεκριμένη πολιτική θέση. Για έναν ψηφοφόρο χωρίς ισχυρή κομματική πίστη, αυτή η μετατόπιση μπορεί να αποδειχθεί ισχυρότερη από πολλά εκατομμύρια ευρώ επικοινωνίας.

Με αυτή τη λογική έχει ενδιαφέρον η περίπτωση του Anapofasistoi.com. Η εφαρμογή δεν ξεκινά από το ερώτημα «ποιο κόμμα συμπαθείς;», αλλά από πολιτικές θέσεις. Ο χρήστης απαντά σε δέκα διλήμματα και οι επιλογές του συγκρίνονται με δημόσια τεκμηριωμένες θέσεις δώδεκα κομμάτων, ενώ το AI χρησιμοποιείται για επεξήγηση, σύνοψη και αναζήτηση πηγών και όχι για να αποφασίσει τι πρέπει να ψηφίσει ο πολίτης. Αυτό, πιστεύω, είναι μια κρίσιμη διάκριση ανάμεσα στη χρήση της τεχνολογίας ως εργαλείου ενημέρωσης και στη χρήση της ως μηχανισμού χειραγώγησης.

Από τα 59.049 προφίλ απαντήσεων, το 43,5% οδηγεί σε ισοπαλία στην πρώτη θέση, ενώ μόνο το 34,5% δίνει έναν μοναδικό πρώτο με τουλάχιστον έξι από τις δέκα ακριβείς προγραμματικές αντιστοιχίσεις. Δεν πρόκειται για δημοσκόπηση και δεν πρέπει να διαβαστεί ως τέτοια. Δείχνει όμως κάτι εξαιρετικά ενδιαφέρον: ο πραγματικός ψηφοφόρος είναι πολύ πιο σύνθετος από τα κουτάκια στα οποία προσπαθούμε να τον τοποθετήσουμε και πολύ συχνά δεν χωράει καθαρά σε μία μόνο πολιτική ταυτότητα.

Δεν πρέπει, βέβαια, να ερωτευτούμε την τεχνολογία. Η ίδια AI που μπορεί να εξηγήσει μπορεί και να παραπληροφορήσει, ενώ η ίδια μηχανή που μπορεί να παρουσιάσει πηγές μπορεί να κουβαλά bias, λανθασμένες πληροφορίες ή έναν τρόπο διατύπωσης που γέρνει ανεπαίσθητα τη συζήτηση προς μία κατεύθυνση. Άρα το μεγάλο ζήτημα των επόμενων εκλογών δεν θα είναι μόνο ποιος χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη, αλλά ποιος ελέγχει τις πηγές της, ποιος εξηγεί τη μεθοδολογία και ποιος διαχωρίζει την ενημέρωση από την προπαγάνδα.

Ίσως θα έπρεπε να θυμηθούμε μία απλή αρχή της επικοινωνίας: η πληροφορία πρέπει να έχει ακρίβεια, αλήθεια και πληρότητα. Η τεχνολογία δεν καταργεί αυτή την αρχή. Αντίθετα, την κάνει σημαντικότερη, επειδή όσο πιο πειστικό γίνεται το εργαλείο τόσο μεγαλύτερη γίνεται και η ευθύνη εκείνου που το σχεδιάζει, το τροφοδοτεί και το χρησιμοποιεί.

Πιστεύω πως οι επόμενες εκλογές ίσως είναι οι τελευταίες στις οποίες θα συζητάμε για την AI σαν να είναι απλώς ένα ακόμη εργαλείο καμπάνιας. Στις επόμενες γενιές εκλογικών αναμετρήσεων, η τεχνητή νοημοσύνη πιθανότατα θα βρίσκεται ανάμεσα στον πολίτη και στην πολιτική πληροφορία, βοηθώντας τον να ψάχνει, να συγκρίνει, να αμφισβητεί και τελικά να αποφασίζει. Για την πολιτική επικοινωνία αυτό σημαίνει κάτι πολύ απλό: δεν αρκεί πλέον να έχεις το καλύτερο σύνθημα· πρέπει να έχεις τις καλύτερες απαντήσεις.

Ίσως, λοιπόν, το σημαντικότερο ερώτημα της επόμενης κάλπης να μην είναι ποιος θα πείσει τους αναποφάσιστους, αλλά με ποιον θα μιλήσουν οι αναποφάσιστοι πριν αποφασίσουν.

 

σχόλια αναγνωστών
oδηγός χρήσης