Καταργείται ο δεύτερος γύρος των δημοτικών εκλογών και προβλέπεται εναλλακτική – δεύτερη ψήφος, επεκτείνεται η συμμετοχή των πολιτών μέσω του ηλεκτρονικού δημοψηφίσματος – της προαιρετικής ηλεκτρονικής ψηφοφορίας πολιτών- της ανάδειξης συμβουλίου νέων, καθιερώνεται η δυνατότητα ύπαρξης υποψηφίων «άνευ σταυρού προτίμησης», αξιοποιούνται τα ψηφιακά μέσα σε όλες τις δημοτικές υπηρεσίες, καθιερώνεται ο στοχευμένος έλεγχος νομιμότητας από το υπουργείο εσωτερικών, ο γενικός επόπτης ΟΤΑ συντάσσει ετήσια έκθεση, καθιερώνεται η οικονομική παρακολούθηση των Δήμων με τον Κόμβο Οικονομικής Πληροφόρησης Τοπικής Αυτοδιοίκησης , προβλέπεται η υποχρέωση κατάρτισης ετήσιου σχεδίου από τους Δήμους για την αντιπυρική προστασία και οι αρμοδιότητες των δήμων αποσαφηνίζονται πλήρως μέσα από τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης ο οποίος τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το Υπουργείο Εσωτερικών.
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση εισέρχεται σε ψηφιακό περιβάλλον, εισάγοντας για πρώτη φορά την προαιρετική ηλεκτρονική ψηφοφορία στις αυτοδιοικητικές εκλογές, τα συμβουλευτικά δημοτικά δημοψηφίσματα και την ανάδειξη των συμβουλίων νέων. Σύμφωνα με όσα προβλέπει το σχέδιο νόμου, η ηλεκτρονική ψήφος θα έχει προαιρετικό χαρακτήρα και θα λειτουργεί με την «παραδοσιακή» διαδικασία της κάλπης. Με βάση το σχέδιο Νόμου, οι δήμοι αποκτούν τη δυνατότητα να προκηρύσσουν δημοψηφίσματα για ζητήματα αποκλειστικής αρμοδιότητάς τους, εξαιρουμένων θεμάτων δημοσιονομικής διαχείρισης, τελών και διοικητικών ορίων. Η πρωτοβουλία μπορεί να προέρχεται είτε από το δημοτικό συμβούλιο με πλειοψηφία δύο τρίτων είτε από τους ίδιους τους δημότες, εφόσον συγκεντρωθούν υπογραφές που αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 10% των εγγεγραμμένων εκλογέων του δήμου. Η διαδικασία συλλογής υπογραφών θα πραγματοποιείται μέσω ειδικής ψηφιακής πύλης, ενώ ο Επόπτης Νομιμότητας θα ελέγχει εκ των προτέρων τη νομιμότητα του αιτήματος. Τα δημοτικά δημοψηφίσματα θα διεξάγονται αποκλειστικά με ηλεκτρονική ψηφοφορία, σε συνεργασία με το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ Α.Ε.), με το αποτέλεσμα να έχει συμβουλευτικό χαρακτήρα προς το δημοτικό συμβούλιο. Το σχέδιο νόμου προβλέπει αλλαγή του τρόπου εκλογής των αυτοδιοικητικών αρχών, με κατάργηση του δεύτερου γύρου των εκλογών. Από τις προσεχείς εκλογές του 2028 οι ψηφοφόροι θα έχουν τη δυνατότητα επιλογής και δεύτερου συνδυασμού. Σε κάθε ψηφοδέλτιο κάτω από το έμβλημα του συνδυασμού, το όνομα του υποψήφιου δημάρχου/περιφερειάρχη και τα ονόματα των υποψηφίων δημοτικών/περιφερειακών συμβούλων, θα υπάρχει η ένδειξη «Εναλλακτική Ψήφος» και από κάτω τα ονόματα των υπόλοιπων συνδυασμών και σε παρένθεση το ονοματεπώνυμο του υποψήφιου δημάρχου/περιφερειάρχη.
Σε περίπτωση που κανένας συνδυασμός δεν συγκεντρώσει το 50% + 1 ψήφο επί των έγκυρων ψήφων της πρώτης επιλογής, οι δύο πρώτοι σε ψήφους συνδυασμοί προκρίνονται στη δεύτερη φάση καταμέτρησης. Οι δεύτερες ψήφοι (δεύτερη επιλογή) των ψηφοδελτίων των συνδυασμών που μένουν εκτός της δεύτερης φάσης προστίθενται στις ψήφους των δύο πρώτων συνδυασμών. Επιτυχών συνδυασμός θα ανακηρύσσεται όποιος έχει συγκεντρώσει α) κατά την πρώτη φάση, το 50% + 1 ψήφο επί των εγκύρων της πρώτης επιλογής ή β) κατά τη δεύτερη φάση, τις περισσότερες ψήφους μεταξύ των δύο πρώτων συνδυασμών, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται οι δεύτερες ψήφοι των ψηφοδελτίων των συνδυασμών που αποκλείστηκαν από τη δεύτερη φάση.
Δήμαρχος/περιφερειάρχης εκλέγεται ο επικεφαλής του συνδυασμού που πλειοψήφησε με ποσοστό μεγαλύτερο του 42%. Αν κανένας συνδυασμός δεν υπερβεί αυτό το όριο τότε το αρμόδιο δικαστήριο προβαίνει στο δεύτερο στάδιο προσμέτρησης: στις ψήφους των δύο πρώτων συνδυασμών αθροίζονται, ανά συνδυασμό, οι εναλλακτικές ψήφοι που τους αντιστοιχούν, από τα ψηφοδέλτια των λοιπών συνδυασμών, οι οποίοι δεν μετέχουν στο δεύτερο στάδιο της προσμέτρησης. Επιτυχών συνδυασμός ανακηρύσσεται ο συνδυασμός, που έλαβε στο δεύτερο στάδιο της προσμέτρησης την απόλυτη ή σχετική πλειοψηφία.
Η θητεία της κάθε δημοτικής/περιφερειακής αρχής είναι πενταετής και οι εκλογές θα διεξάγονται κάθε φορά την τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου. Μία από τις σημαντικότερες και πιο συζητημένες καινοτομίες του άρθρου 47, είναι η δυνατότητα ύπαρξης υποψηφίων «άνευ σταυρού προτίμησης». Η ρύθμιση ενισχύει σημαντικά τον ρόλο του επικεφαλής της παράταξης και δίνει τη δυνατότητα τοποθέτησης στελεχών επιλογής του, χωρίς εσωτερικό ανταγωνισμό σταυρών.
Το άρθρο 47 διατηρεί επίσης τις προβλέψεις για την υποχρεωτική συμμετοχή 40% φύλων στα ψηφοδέλτια, συνεχίζοντας τη λογική της ποσόστωσης εκπροσώπησης εξαιρεί όμως από τους περιορισμούς την συμμετοχή των νέων έως και κατά 10%. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στον ψηφιακό μετασχηματισμό της αυτοδιοίκησης, καθώς ο νέος Κώδικας προβλέπει την ανάπτυξη ηλεκτρονικών εφαρμογών για την εξυπηρέτηση των πολιτών και τη διευκόλυνση της συμμετοχής τους στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Η υποχρέωση δημοσιοποίησης των αποφάσεων, η αξιοποίηση των ψηφιακών μέσων και η ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου συμβάλλουν στη δημιουργία ενός πλαισίου που ενισχύει την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τη διοίκηση. Με την αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων των συλλογικών οργάνων της αυτοδιοίκησης (δημοτικό και περιφερειακό συμβούλιο, δημοτική και περιφερειακή επιτροπή, λοιπές επιτροπές και συμβουλευτικά όργανα) και την καθιέρωση ενιαίων κανόνων λειτουργίας, επιδιώκεται η βελτίωση της αποτελεσματικότητας και η αποφυγή συγκρούσεων αρμοδιοτήτων. Αντικειμενικό και στοχευμένο σύστημα ελέγχου νομιμότητας αποκλειστικά (και σε καμία περίπτωση σκοπιμότητας) επί των πράξεων και των οργάνων διοίκησης της αυτοδιοίκησης, μέσω της λειτουργίας ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος και της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Ελέγχου Νομιμότητας Ο.Τ.Α.. Παραμένει η ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας. Με τη διάταξη του άρθρου 7 του ν. 5056/2023 (ΦΕΚ A’ 163/06.10.2023) εισήχθη στη δημοτική λειτουργία η υποχρέωση διεξαγωγής μιας ειδικής, μη αποφασιστικού χαρακτήρα, συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου (Δ.Σ.), με σκοπό τον έλεγχο των πεπραγμένων του έργου και της δράσης της δημοτικής αρχής. Η εν λόγω συνεδρίαση διεξάγεται υποχρεωτικά κάθε δύο (2) μήνες και είναι δημόσια, σε αυτή δε συζητούνται έως δέκα (10) θέματα τα οποία τίθενται από τους δημοτικούς συμβούλους και επιπλέον έως δύο (2) θέματα τα οποία τίθενται από τους προέδρους δημοτικών κοινοτήτων και συμβουλίων δημοτικών κοινοτήτων στα οποία απαντάει εκπρόσωπος της δημοτικής αρχής. Για πρώτη φορά επιχειρείται η δημιουργία ενός ενιαίου Κώδικα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, που θα αφορά τόσο τους δήμους όσο και τις περιφέρειες.
Η αλλαγή αυτή στοχεύει στο να περιοριστεί η πολυνομία και να υπάρχει πιο ξεκάθαρο πλαίσιο για τις αρμοδιότητες κάθε βαθμού αυτοδιοίκησης. Το σχέδιο νόμου προβλέπει στοχευμένο έλεγχο νομιμότητας στις πράξεις των οργάνων της Αυτοδιοίκησης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι ο έλεγχος αφορά τη νομιμότητα και όχι τη σκοπιμότητα μιας απόφασης. Δηλαδή ελέγχεται αν μια πράξη είναι νόμιμη, όχι αν πολιτικά ή διοικητικά ήταν η καλύτερη επιλογή. Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία είναι η καταγραφή και συστηματοποίηση των αρμοδιοτήτων δήμων και περιφερειών.
Στόχος είναι να αποφεύγεται το γνωστό φαινόμενο όπου ο πολίτης δεν ξέρει αν για ένα θέμα είναι αρμόδιος ο δήμος, η περιφέρεια, το υπουργείο ή άλλη υπηρεσία. Σκοπός του Μέρους Α΄ του Βιβλίου Πέμπτου του Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η διασφάλιση της αποτελεσματικής και αντικειμενικής άσκησης του ελέγχου νομιμότητας επί των πράξεων των οργάνων της τοπικής αυτοδιοίκησης, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 102 του Συντάγματος, μέσω της οργάνωσης, στελέχωσης και λειτουργίας της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης.
Σκοπούνται έτσι η ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου, η ενότητα, η αντικειμενικότητα και η συνέπεια κατά την άσκηση του ελέγχου νομιμότητας, καθώς και η στελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών με προσωπικό υψηλού επιπέδου επιστημονικής και εξειδικευμένης γνώσης, ικανό να ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες απαιτήσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης και των υποθέσεων που άπτονται της καθημερινότητας των πολιτών. Αντικείμενο του Μέρους Α’ του Βιβλίου Πέμπτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι:
α) η σύσταση και διάρθρωση της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.),
β) η θέσπιση του οργανωτικού πλαισίου και του τρόπου άσκησης των αρμοδιοτήτων της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας των Ο.Τ.Α.,
γ) η ρύθμιση της στελέχωσης της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας των Ο.Τ.Α.,
δ) ο ορισμός της καταστατικής θέσης του Γενικού Επόπτη Νομιμότητας Ο.Τ.Α. και του Επόπτη Νομιμότητας Ο.Τ.Α.,
ε) η σύσταση του Συμβουλίου Εποπτείας Νομιμότητας Ο.Τ.Α., και
στ) ο καθορισμός του τρόπου λειτουργίας του πληροφοριακού συστήματος ελέγχου νομιμότητας Ο.Τ.Α.. Ο Γενικός Επόπτης ασκεί τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
α) Συντονίζει την Υπηρεσία Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) και διασφαλίζει την ομαλή λειτουργία της.
β) Διενεργεί τον αυτεπάγγελτο έλεγχο του άρθρου 701, περί της κατ’ εξαίρεση άσκησης αυτεπάγγελτου ελέγχου για λόγους δημοσίου συμφέροντος και πρόδηλης παράβασης νόμου.
γ) Συγκεντρώνει τις δηλώσεις σύγκρουσης συμφερόντων για τα όργανα διοίκησης του άρθρου 148, περί υποχρεώσεων αιρετών οργάνων διοίκησης δήμων και περιφερειών.
δ) Διαχειρίζεται τις αναφορές σύμφωνα με τις περ. β) και ε) του άρθρου 665, περί αρμοδιοτήτων του Τμήματος Αυτεπάγγελτου Ελέγχου.
ε) Αναθέτει στις Αυτοτελείς Υπηρεσίες Εποπτείας (Α.Υ.Ε.) Ο.Τ.Α., μέσω του πληροφοριακού συστήματος του άρθρου 671, περί του πληροφοριακού συστήματος ελέγχου νομιμότητας Ο.Τ.Α.:
εα) τη διενέργεια του πειθαρχικού ελέγχου, σύμφωνα με το Κεφάλαιο Γ΄ του Μέρους Β΄ του παρόντος Βιβλίου,
εβ) την επιβολή των διοικητικών μέτρων της αυτοδίκαιης έκπτωσης και της αργίας, σύμφωνα με τo Κεφάλαιο Δ΄ του Μέρους Β΄ του παρόντος Βιβλίου,
εγ) την υποβολή αιτήματος για τη διενέργεια δημοτικού δημοψηφίσματος, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 173, περί αντικειμένου δημοτικού δημοψηφίσματος και πρωτοβουλίας για τη διεξαγωγή του,
εδ) την παρακολούθηση, κατά λόγο αρμοδιότητας, της υλοποίησης των συστάσεων ή πορισμάτων από τις εκθέσεις τακτικού ή έκτακτου διαχειριστικού ελέγχου σε Ο.Τ.Α. ή νομικά πρόσωπα αυτών, ή άλλων εκθέσεων ελέγχου, που διενεργούνται από δημόσιους φορείς, ελεγκτικές ή ανεξάρτητες αρχές, σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 2 του άρθρου 667, περί αρμοδιοτήτων Επόπτη Νομιμότητας των Ο.Τ.Α.
στ) Εισάγει, κατά την κρίση του, ζητήματα μείζονος σπουδαιότητας στο Συμβούλιο Εποπτείας Νομιμότητας Ο.Τ.Α., για την ενιαία αντιμετώπισή τους, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 666, περί Συμβουλίου Εποπτείας Νομιμότητας Ο.Τ.Α.
ζ) Συγκροτεί το πειθαρχικό συμβούλιο του άρθρου 710.
η) Εκκινεί τη διαδικασία παύσης των αιρετών οργάνων της παρ. 1 του άρθρου 722, περί παύσης αιρετών οργάνων δήμων και περιφερειών, με τη σύνταξη αιτιολογημένης έκθεσης.
θ) Συνεργάζεται με τους φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης, την Εθνική Αρχή Διαφάνειας, άλλες Ανεξάρτητες Αρχές και κάθε άλλο αρμόδιο δημόσιο φορέα για ζητήματα που αφορούν στον έλεγχο νομιμότητας των πράξεων και στον πειθαρχικό έλεγχο της παρ. 2 του άρθρου 658, περί σύστασης και αποστολής της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Ο.Τ.Α.
Επιπλέον, στις αρμοδιότητες του Γενικού Επόπτη περιλαμβάνονται:
α) Ο στρατηγικός σχεδιασμός, η εισήγηση και η υλοποίηση προγραμμάτων ενημέρωσης και επικοινωνίας της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Ο.Τ.Α. με άλλους δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς.
β) Η σύνταξη ετήσιας έκθεσης, σύμφωνα με το άρθρο 706, περί ετήσιας έκθεσης Γενικού Επόπτη.
γ) Ο πειθαρχικός έλεγχος των υπαλλήλων που υπάγονται σε αυτόν σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 682, περί πειθαρχικού ελέγχου υπαλλήλων της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Ο.Τ.Α.
Σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος του Γενικού Επόπτη, καθώς και όταν η θέση του παραμένει κενή, λόγω παραίτησης, θανάτου ή παύσης, τα καθήκοντά του ασκεί προσωρινά ο Επόπτης της Α΄ Α.Υ.Ε. Ο.Τ.Α. Αττικής.. Δικαίωμα άσκησης ειδικής διοικητικής προσφυγής:
Οποιοσδήποτε έχει έννομο συμφέρον δύναται να προσβάλλει για λόγους νομιμότητας κανονιστική ή ατομική εκτελεστή διοικητική πράξη ή παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας των προσώπων και οργάνων της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 658, περί σύστασης και αποστολής της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Ο.Τ.Α.
Δικαίωμα για την άσκηση της ειδικής διοικητικής προσφυγής της παρ. 1 έχουν όλοι οι αιρετοί του οικείου δήμου ή περιφέρειας, ανεξάρτητα από το αν έλαβαν μέρος στη συνεδρίαση του οργάνου της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 658, κατά την οποία ελήφθη η προσβαλλόμενη απόφαση, εφόσον δεν την υπερψήφισαν. Δικαίωμα έχουν, ομοίως, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις εργαζομένων στην τοπική αυτοδιοίκηση α’ ή β’ βαθμού, καθώς και τα νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που επιδιώκουν σύμφωνα με το καταστατικό τους περιβαλλοντικούς, πολιτιστικούς και εν γένει κοινωνικούς σκοπούς.
Για την υποβολή ειδικής διοικητικής προσφυγής είναι απαραίτητη από τον προσφεύγοντα η καταβολή ηλεκτρονικού παράβολου (e-paravolo) ύψους πενήντα (50) ευρώ, ανά προσβαλλόμενη πράξη ή παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας, υπέρ της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.), άλλως η προσφυγή απορρίπτεται ως απαράδεκτη. Αν γίνει δεκτή η ειδική διοικητική προσφυγή, το καθ’ ου νομικό πρόσωπο οφείλει να αποδώσει στον προσφεύγοντα ποσό ίσο με το ύψος του παράβολου που καταβλήθηκε.
Η άσκηση της ειδικής διοικητικής προσφυγής αποτελεί προϋπόθεση για την άσκηση των ένδικων βοηθημάτων κατά των εκτελεστών πράξεων ή παραλείψεων οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας της παρ. 1, με εξαίρεση την περ. α) της παρ. 5.
α) Κατά πράξεων της παρ. 1 από τις οποίες δημιουργούνται διαφορές ουσίας, η άσκηση της ειδικής διοικητικής προσφυγής αφορά στην εξέταση της προσβαλλόμενης πράξης μόνο για έλεγχο νομιμότητας.
β) Πράξεις της παρ. 1 από τις οποίες δημιουργούνται υπαλληλικές διαφορές δεν προσβάλλονται με την ειδική διοικητική προσφυγή του παρόντος, αλλά με την άσκηση ενδίκου βοηθήματος στο αρμόδιο δικαστήριο.
γ) Δεν ασκείται η ειδική διοικητική προσφυγή:
γα) κατά πράξεων επιβολής προστίμου, για τις οποίες προβλέπεται από τις οικείες διατάξεις νόμων η άσκηση προσφυγής ενώπιον του αρμόδιου διοικητικού δικαστηρίου,
γβ) κατά πράξεων για τις οποίες προβλέπεται ειδικότερο πλαίσιο κρατικής εποπτείας και εποπτικού οργάνου,
γγ) από τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς της παρ. 1 του άρθρου 360 του ν. 4412/2016 (Α΄147), περί του δικαιώματος άσκησης προσφυγής. Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης:
Στο Υπουργείο Εσωτερικών λειτουργεί το Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) (Παρατηρητήριο) για την παρακολούθηση των προϋπολογισμών και της εν γένει οικονομικής κατάστασης:
α) των δήμων και των περιφερειών,
β) των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου αυτών,
γ) των συνδέσμων,
δ) των δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης και αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.), και
ε) των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου τα οποία ανήκουν στον υποτομέα Ο.Τ.Α. όπως αυτός οριοθετείται στις περ. β) και δ) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄143), περί ορισμών.
Σκοπός του Παρατηρητηρίου είναι:
α) η κατάρτιση ρεαλιστικών προϋπολογισμών από τους φορείς αρμοδιότητάς του,
β) η παρακολούθηση της εκτέλεσης των προϋπολογισμών τους και
γ) η διαχείριση προβλημάτων υπερχρέωσης ή οικονομικής βιωσιμότητας.
Έργο του Παρατηρητηρίου είναι:
α) η παροχή γνώμης επί των σχεδίων προϋπολογισμού των φορέων αρμοδιότητάς του πριν από την υποβολή τους προς έγκριση στα αρμόδια όργανα, σύμφωνα με τις κατά περίπτωση οδηγίες κατάρτισης προϋπολογισμών και τα οριζόμενα στην παρ. 3 του άρθρου 368, περί κατάρτισης και ψήφισης του προϋπολογισμού,
β) η παρακολούθηση της ορθής εκτέλεσης των προϋπολογισμών, σύμφωνα με το άρθρο 536 και
γ) ο εντοπισμός και η διαχείριση προβλημάτων υπερχρέωσης και οικονομικής βιωσιμότητας, σύμφωνα με το άρθρο 537, περί διαχείρισης προβλημάτων υπερχρέωσης και οικονομικής βιωσιμότητας. Αιρετά όργανα διοίκησης των δήμων είναι:
1. α) ο δήμαρχος,
β) το δημοτικό συμβούλιο,
γ) η δημοτική επιτροπή και
δ) η αποφασιστικού χαρακτήρα επιτροπή του δημοτικού συμβουλίου, σε δήμους με πάνω από διακόσιους χιλιάδες (200.000) κατοίκους.
2. Αιρετά όργανα ενδοδημοτικής αποκέντρωσης του δήμου είναι:
α) ο εκπρόσωπος δημοτικής κοινότητας, σε δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό έως και τριακόσιους (300) κατοίκους,
β) ο πρόεδρος του συμβουλίου της δημοτικής κοινότητας και το συμβούλιο της δημοτικής κοινότητας, σε δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό από τριακόσιους έναν (301) και άνω κατοίκους.
3. Αιρετά όργανα διοίκησης των περιφερειών είναι ο περιφερειάρχης, το περιφερειακό συμβούλιο, η περιφερειακή επιτροπή, καθώς και οι αποφασιστικού χαρακτήρα επιτροπές του περιφερειακού συμβουλίου. Ο Δήμαρχος και, αντίστοιχα, ο περιφερειάρχης, κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, προασπίζουν το τοπικό δημόσιο συμφέρον και ενεργούν με γνώμονα τις αρχές της νομιμότητας, της διαφάνειας, της αμεροληψίας, της αποτελεσματικότητας, της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και της διασφάλισης της εδαφικής και κοινωνικής συνοχής της περιοχής αρμοδιότητάς τους.
2. Ο δήμαρχος έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
α) κατευθύνει την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάπτυξης και τις δράσεις του δήμου για την προαγωγή της ποιότητας ζωής των δημοτών και των κατοίκων,
β) είναι προϊστάμενος των υπηρεσιών του δήμου. Ως προϊστάμενος όλου του προσωπικού, εκδίδει τις πράξεις που προβλέπουν οι σχετικές διατάξεις για τον διορισμό, τις κάθε είδους υπηρεσιακές μεταβολές και την άσκηση του πειθαρχικού ελέγχου,
γ) εκτελεί τις αποφάσεις του δημοτικού συμβουλίου, της αποφασιστικού χαρακτήρα επιτροπής του, καθώς και της δημοτικής επιτροπής,
δ) εκπροσωπεί τον δήμο δικαστικά και εξώδικα,
ε) υπογράφει τις συμβάσεις που συνάπτει ο δήμος,
στ) συνιστά ομάδες εργασίας και ομάδες διοίκησης έργου από μέλη του δημοτικού συμβουλίου, υπαλλήλους του οικείου δήμου, υπαλλήλους του δημόσιου τομέα ή ιδιώτες, για τη μελέτη και επεξεργασία θεμάτων του δήμου, και καθορίζει τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας τους,
ζ) συγκροτεί συλλογικά όργανα, εφόσον η συγκρότησή τους δεν ανατίθεται από τον νόμο σε άλλα όργανα,
η) αποφασίζει, ως διατάκτης, για την έγκριση των δαπανών και τη διάθεση όλων των εγγεγραμμένων στον προϋπολογισμό πιστώσεων, συμπεριλαμβανομένων των πιστώσεων που εγγράφονται με αναμόρφωση, με την έκδοση της σχετικής απόφασης ανάληψης υποχρέωσης,
θ) εκδίδει βεβαιώσεις, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που διαχειρίζονται οι υπηρεσίες του δήμου, και άδειες που προβλέπονται από τις διατάξεις που διέπουν τις αρμοδιότητες του δήμου, εφόσον η έκδοσή τους δεν έχει αποδοθεί, από τον νόμο, σε υπηρεσία του δήμου,
ι) ορίζει τους μη αιρετούς εκπροσώπους του δήμου, όπου απαιτείται σύμφωνα με ειδικές διατάξεις, στις οποίες δεν προσδιορίζεται ρητά άλλος τρόπος ορισμού τους, και
ια) εκδίδει τα πιστοποιητικά δημοτολογίου και τις βεβαιώσεις μόνιμης κατοικίας.
3. Ο περιφερειάρχης κατευθύνει την υλοποίηση του σχεδίου περιφερειακής ανάπτυξης και έχει, κατ’ αναλογία και τις αρμοδιότητες των περ. α) έως ι) της παρ. 2.
4. Οι αρμοδιότητες της περ. β) σχετικά με την άσκηση πειθαρχικού ελέγχου και των περ. δ), ε) και η) της παρ. 2 είναι αμεταβίβαστες.
5. Ο δήμαρχος και, αντίστοιχα, ο περιφερειάρχης, ως διατάκτης, υποχρεούνται στην τήρηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τον ν. 4270/2014 (Α’ 143) και το π.δ. 80/2016 (Α’ 145). Ειδικότερα, υπό την ιδιότητα αυτή έχουν τις αρμοδιότητες ελέγχου, εποπτείας και καταλογισμού των υπόλογων, σύμφωνα με τα άρθρα 150 και 152 του ν. 4270/2014. Σε περίπτωση που έλαβαν μη νόμιμη απόφαση νομικής δέσμευσης, η οποία εκτελέστηκε, ευθύνονται μόνο για δόλο ή βαριά αμέλεια, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 144 του ν. 4820/2021 (Α’ 130), περί μέτρου ευθύνης.
6. Όταν δημιουργείται άμεσος και προφανής κίνδυνος ή απειλείται άμεση ζημία των συμφερόντων του δήμου ή της περιφέρειας από την αναβολή λήψης απόφασης, ο δήμαρχος και, αντίστοιχα, ο περιφερειάρχης δύνανται να αποφασίσουν για θέματα που ανήκουν στην αρμοδιότητα της δημοτικής και, αντίστοιχα, της περιφερειακής επιτροπής. Στην περίπτωση αυτή οφείλουν να υποβάλουν προς έγκριση τη σχετική απόφασή τους, κατά την επόμενη συνεδρίαση της εν λόγω επιτροπής. Εάν η απόφαση δεν υποβληθεί στην επιτροπή κατά την επόμενη συνεδρίαση ή εάν δεν εγκριθεί από αυτή, παύει να ισχύει στο εξής. Αρμοδιότητες δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου:
1.Το δημοτικό και το περιφερειακό συμβούλιο, αντίστοιχα:
α) Αποφασίζουν για όλα τα θέματα που αφορούν στον δήμο και στην περιφέρεια, αντίστοιχα, εκτός από εκείνα που:
αα) ανήκουν από τον νόμο στην αρμοδιότητα του δημάρχου και του περιφερειάρχη, αντίστοιχα, ή σε άλλο όργανο του δήμου και, αντίστοιχα, της περιφέρειας ή
αβ) το συμβούλιο έχει μεταβιβάσει στη δημοτική επιτροπή, και αντίστοιχα, στην περιφερειακή επιτροπή ή σε επιτροπή αποφασιστικού χαρακτήρα του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, με απόφασή του, η οποία λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων.
β) Για θέματα ιδιαίτερα σοβαρά, με ειδική αιτιολογία και με την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του, δύνανται να αποφασίζουν ότι θα ασκήσουν τα ίδια αρμοδιότητες της δημοτικής και, αντίστοιχα, της περιφερειακής επιτροπής ή της αποφασιστικού χαρακτήρα επιτροπής τους.
γ) Καταρτίζουν με την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών τους τον κανονισμό λειτουργίας τους. Ο κανονισμός λειτουργίας τους ψηφίζεται εντός τριών (3) μηνών μετά από την έναρξη της αυτοδιοικητικής περιόδου και τροποποιείται όποτε το αποφασίσει το συμβούλιο, με την ίδια πλειοψηφία.
δ) Γνωμοδοτούν όποτε δημόσιες αρχές ή αρμόδια όργανα ζητούν τη γνώμη τους και εκφράζουν τις θέσεις τους σε θέματα τοπικού ενδιαφέροντος.
2. Ένα (1) μήνα πριν από τη διενέργεια των εκλογών και μέχρι την εγκατάσταση των νέων αυτοδιοικητικών αρχών, το δημοτικό και το περιφερειακό συμβούλιο, αντίστοιχα, αποφασίζουν μόνο για θέματα που αναφέρονται σε έκτακτες περιπτώσεις εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης, καθώς και για θέματα που αφορούν στην υλοποίηση συγχρηματοδοτούμενων έργων. Ο εκλογέας- ψηφοφόρος εκφράζει την προτίμησή του σε υποψήφιο συνδυασμού, σημειώνοντας στο ψηφοδέλτιο σταυρό παραπλεύρως του ονόματός του.
Για την εκλογή δημοτικών συμβούλων, ο εκλογέας δύναται να εκφράσει την προτίμησή του υπέρ ενός (1), δύο (2) ή τριών (3) υποψηφίων. Αν ο αριθμός των μελών του δημοτικού συμβουλίου είναι μεγαλύτερος ή ίσος του είκοσι πέντε (25), ο εκλογέας δύναται να εκφράσει την προτίμησή του υπέρ τεσσάρων (4) υποψηφίων κατά ανώτατο όριο. Στις εκλογικές περιφέρειες των δήμων της παρ. 2 του άρθρου 44, περί εκλογικών περιφερειών, που εκλέγουν έναν (1) δημοτικό σύμβουλο, ο εκλογέας δύναται να εκφράσει την προτίμησή του υπέρ ενός (1) υποψηφίου κατά ανώτατο όριο.
Για την εκλογή συμβούλων δημοτικών κοινοτήτων, ο εκλογέας δύναται να εκφράσει την προτίμησή του υπέρ ενός (1) ή δύο (2) υποψηφίων.
Για την εκλογή εκπροσώπου της δημοτικής κοινότητας, ο εκλογέας δύναται να εκφράσει την προτίμησή του υπέρ ενός (1) υποψηφίου.
Για την εκλογή περιφερειακών συμβούλων, ο εκλογέας δύναται να εκφράσει την προτίμησή του υπέρ:
α) ενός (1) υποψηφίου, σε εκλογικές περιφέρειες που εκλέγουν έναν (1) περιφερειακό σύμβουλο,
β) ενός (1) ή δύο (2) υποψηφίων, σε εκλογικές περιφέρειες που εκλέγουν από δύο (2) έως επτά (7) περιφερειακούς συμβούλους,
γ) ενός (1), δύο (2) ή τριών (3) υποψηφίων, σε εκλογικές περιφέρειες που εκλέγουν από οκτώ (8) έως δώδεκα (12) περιφερειακούς συμβούλους και
δ) ενός (1), δύο (2), τριών (3) ή τεσσάρων (4) υποψηφίων, σε εκλογικές περιφέρειες που εκλέγουν περισσότερους από δώδεκα (12) περιφερειακούς συμβούλους.
Ο εκλογέας έχει τη δυνατότητα επιλογής ως εναλλακτικής ψήφου έως ενός (1) από τους συνδυασμούς που αναγράφονται στην υποπερ. αδ) της περ. α) και στην υποπερ. βστ) της περ. β) της παρ. 5 του άρθρου 52, περί μορφής και περιεχομένου των ψηφοδελτίων. Στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές, επιτυχών θεωρείται ο συνδυασμός που πλειοψήφησε με ποσοστό μεγαλύτερο του σαράντα δύο τοις εκατό (42% + 1 ψήφο) του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων, χωρίς να προσμετρώνται οι εναλλακτικές ψήφοι της παρ. 6 του άρθρου 54, περί σταυρών προτίμησης, και επιλαχόντες συνδυασμοί του δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου αυτοί που έλαβαν έστω και μία (1) έδρα, σύμφωνα με το άρθρο 58, περί κατανομής των εδρών του δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου. Αν το ποσοστό επί του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων, χωρίς να προσμετρώνται οι εναλλακτικές ψήφοι της παρ. 6 του άρθρου 54, περί σταυρών προτίμησης, που έλαβε ο επιτυχών συνδυασμός, είναι έως και εξήντα τοις εκατό (60%), ο επιτυχών συνδυασμός εκλέγει τα τρία πέμπτα (3/5) του συνόλου των εδρών του δημοτικού ή περιφερειακού, αντίστοιχα, συμβουλίου. Το κλάσμα που προκύπτει στρογγυλοποιείται στην πλησιέστερη ακέραια μονάδα.
2. Αν κατά τον υπολογισμό των τριών πέμπτων (3/5) και των δύο πέμπτων (2/5) του συνόλου των εδρών προκύπτει κλάσμα μικρότερο του ημίσεος της μονάδας, δεν υπολογίζεται, ενώ αν προκύπτει κλάσμα μεγαλύτερο του ημίσεος, στρογγυλοποιείται στην επόμενη μονάδα.
3. Με βάση τις παρ. 1 και 2, οι έδρες του δημοτικού συμβουλίου που αναλογούν στα τρία πέμπτα (3/5) και στα δύο πέμπτα (2/5) έχουν, αντίστοιχα, ως εξής:
α) στα δημοτικά συμβούλια που αποτελούνται από δεκατρία (13) μέλη, οκτώ (8) και πέντε (5) έδρες, αντίστοιχα,
β) στα δημοτικά συμβούλια που αποτελούνται από δεκαπέντε (15) μέλη, εννέα (9) και έξι (6) έδρες, αντίστοιχα,
γ) στα δημοτικά συμβούλια που αποτελούνται από δεκαεννέα (19) μέλη, έντεκα (11) και οκτώ (8) έδρες, αντίστοιχα,
δ) στα δημοτικά συμβούλια που αποτελούνται από είκοσι πέντε (25) μέλη, δεκαπέντε (15) και δέκα (10) έδρες, αντίστοιχα,
ε) στα δημοτικά συμβούλια που αποτελούνται από είκοσι εννέα (29) μέλη, δεκαεπτά (17) και δώδεκα (12) έδρες, αντίστοιχα,
στ) στα δημοτικά συμβούλια που αποτελούνται από τριάντα πέντε (35) μέλη, είκοσι μία (21) και δεκατέσσερις (14) έδρες, αντίστοιχα,
ζ) στα δημοτικά συμβούλια που αποτελούνται από τριάντα εννέα (39) μέλη, είκοσι τρεις (23) και δεκαέξι (16) έδρες, αντίστοιχα, και
η) στα δημοτικά συμβούλια που αποτελούνται από σαράντα τρία (43) μέλη, είκοσι έξι (26) και δεκαεπτά (17) έδρες, αντίστοιχα.
4. Με βάση τις παρ. 1 και 2, οι έδρες του περιφερειακού συμβουλίου που αναλογούν στα τρία πέμπτα (3/5) και στα δύο πέμπτα (2/5) έχουν, αντίστοιχα, ως εξής:
α) στα περιφερειακά συμβούλια που αποτελούνται από τριάντα πέντε (35) μέλη, είκοσι μία (21) και δεκατέσσερις (14) έδρες, αντίστοιχα,
β) στα περιφερειακά συμβούλια που αποτελούνται από σαράντα πέντε (45) μέλη, είκοσι επτά (27) και δεκαοχτώ (18) έδρες, αντίστοιχα,
γ) στα περιφερειακά συμβούλια που αποτελούνται από εξήντα ένα (61) μέλη, τριάντα επτά (37) και είκοσι τέσσερις (24) έδρες, αντίστοιχα,
δ) στο περιφερειακό συμβούλιο της Περιφέρειας Αττικής που αποτελείται από εκατόν ένα (101) μέλη, εξήντα μια (61) και σαράντα (40) έδρες, αντίστοιχα. Τρόπος διεξαγωγής ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο:
1. Η ψηφοφορία με ηλεκτρονική ψήφο είναι προαιρετική και διεξάγεται σε ειδικά εκλογικά τμήματα ηλεκτρονικής ψήφου, τα οποία συστήνονται σε όλη την Επικράτεια με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, το νωρίτερο τριάντα (30) ημέρες πριν από τη διενέργεια των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών.
2. Η εφορευτική επιτροπή ορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 58 του π.δ. 26/2012 (Α’ 57), περί διορισμού εφορευτικών επιτροπών, και αποτελείται από τον αντιπρόσωπο της δικαστικής αρχής ως πρόεδρο και δύο (2) μέλη που αναπληρώνονται από ισάριθμα αναπληρωματικά.
3. Οι εκλογείς που είναι εγγεγραμμένοι στον ειδικό ηλεκτρονικό κατάλογο ηλεκτρονικής ψήφου του άρθρου 38 προσέρχονται την ημέρα της εκλογής και κατά τις ώρες διεξαγωγής της ψηφοφορίας σε οποιοδήποτε ειδικό εκλογικό τμήμα της παρ. 1 επιλέξουν.
4. Για την ταυτοποίηση του εκλογέα εφαρμόζεται το άρθρο 82 του π.δ. 26/2012, περί προσέλευσης ψηφοφόρων και αναγνώρισης της ταυτότητας αυτών. Ο εκλογέας, αφού ταυτοποιηθεί, διαγράφεται από τον ηλεκτρονικό εκλογικό κατάλογο και αποσύρεται, κατ’ ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 83 του ίδιου προεδρικού διατάγματος, περί τρόπου ψηφοφορίας, σε ειδικό χώρο όπου βρίσκεται ηλεκτρονική συσκευή (ηλεκτρονικός υπολογιστής ή τάμπλετ), όπου ασκεί το εκλογικό του δικαίωμα για την εκλογή δημάρχου, δημοτικών συμβούλων, περιφερειάρχη και περιφερειακών συμβούλων, για τον δήμο και την περιφέρεια στους οποίους είναι εγγεγραμμένος στον εκλογικό κατάλογο.
5. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις της εκλογικής νομοθεσίας.
6. Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται ύστερα από πρόταση των Υπουργών Εσωτερικών, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ρυθμίζονται:
α) η ηλεκτρονική εφαρμογή που χρησιμοποιείται για την ψηφοφορία και κάθε τεχνική λεπτομέρεια για την υλοποίηση και λειτουργία της,
β) ο τρόπος διεξαγωγής της ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο, η πλατφόρμα που θα χρησιμοποιηθεί, ο τρόπος πιστοποίησης του εκλογέα και διασφάλισης της μυστικότητας, μοναδικότητας και εγκυρότητας της ψήφου και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια,
γ) οι αρμοδιότητες της Εφορευτικής Επιτροπής ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο του άρθρου 66, περί της εφορευτικής επιτροπής ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο και της Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης Λογισμικού Ηλεκτρονικής Ψήφου και
δ) ο τρόπος έκδοσης του αποτελέσματος της ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο και συμπερίληψής του στο συνολικό αποτέλεσμα κάθε δήμου και περιφέρειας από το αρμόδιο δικαστήριο.
Δημοτική συγκοινωνία:
Οι δήμοι δύνανται να ασκούν συγκοινωνιακό έργο για την εξυπηρέτηση της μετακίνησης των κατοίκων της εδαφικής περιφέρειάς τους, εντός των διοικητικών τους ορίων, εφόσον το έργο αυτό δεν εξυπηρετείται επαρκώς από υφιστάμενη γραμμή, όπως τούτο διαπιστώνεται από τον οικείο περιφερειάρχη. Για την εκτέλεση του έργου αυτού επιτρέπεται, ύστερα από απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, η επιβολή κομίστρου, το οποίο έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα και καλύπτει αποκλειστικώς λειτουργικές ανάγκες. Κοινωνικά παντοπωλεία:
Τα κοινωνικά παντοπωλεία είναι υπηρεσία παροχής ειδών πρώτης ανάγκης για τη σίτιση και την ένδυση απόρων κατοίκων. Τα παρεχόμενα είδη προέρχονται από δωρεές και χορηγίες και, εφόσον διαπιστώνεται ανεπάρκεια ειδών, είναι δυνατή η προμήθειά τους σύμφωνα με τον ν. 4412/2016 (Α’ 147). Στο πλαίσιο των παντοπωλείων, οι δήμοι και οι περιφέρειες δύνανται να διοργανώνουν και συσσίτια για τη διανομή φαγητού σε απόρους και αστέγους. Δύνανται επίσης, να λαμβάνουν κάθε άλλο μέτρο υποστήριξης αστέγων και απόρων. Η δημοτική αστυνομία:
α) ελέγχει την τήρηση κάθε είδους κανονιστικών αποφάσεων που εκδίδουν οι δημοτικές αρχές, και επιβάλλει τα αντίστοιχα διοικητικά μέτρα που προβλέπονται για την παραβίασή τους,
β) ελέγχει την τήρηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Κ.Ο.Κ., ν. 5209/2025, Α’ 100), και επιβάλει τα διοικητικά μέτρα και τις κυρώσεις των άρθρων 106 έως 110 του Κ.Ο.Κ. που αφορούν:
βα) στην κίνηση, στη στάση και στάθμευση, καθώς και στην ελεγχόμενη στάθμευση οχημάτων, σύμφωνα με το άρθρο 6 του κώδικα οδικής κυκλοφορίας- Κ.Ο.Κ., αναφορικά με τις υποδείξεις και τα σήματα που δίνουν οι τροχονόμοι για τη ρύθμιση της κυκλοφορίας….. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Δήμων:
Κόμβος Οικονομικής Πληροφόρησης Τοπικής Αυτοδιοίκησης:
Η συλλογή, η επεξεργασία και η διάδοση των οικονομικών στοιχείων:
α) των δήμων,
β) των περιφερειών,
γ) των νομικών προσώπων του άρθρου 186, περί ορισμών και
δ) των λοιπών νομικών προσώπων στα οποία συμμετέχουν δήμοι και περιφέρειες σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 189,
πραγματοποιούνται μέσω του Κόμβου Οικονομικής Πληροφόρησης Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου Εσωτερικών (Κόμβος Υπουργείου Εσωτερικών).
Στον Κόμβο συλλέγονται ενδεικτικά τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για:
α) τον προσδιορισμό της περιμέτρου και των δημοσιονομικών στοιχείων του υποτομέα των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) της Γενικής Κυβέρνησης από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛ.ΣΤΑΤ.),
β) την κατάρτιση των δημοσιονομικών και χρηματοοικονομικών αναφορών του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (Γ.Λ.Κ.),
γ) την κατάρτιση και παρακολούθηση του Πολυετούς Δημοσιονομικού Προγραμματισμού και του Ενοποιημένου Προϋπολογισμού της Τοπικής Αυτοδιοίκησης από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Γ.Λ.Κ. και του Υπουργείου Εσωτερικών,
δ) την παρακολούθηση της κατάρτισης και της εκτέλεσης των προϋπολογισμών των φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης από το Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας των Ο.Τ.Α., τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Εσωτερικών και τις Αυτοτελείς Υπηρεσίες Εποπτείας (Α.Υ.Ε.) Ο.Τ.Α.,
ε) την παρακολούθηση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων, των απαιτήσεων και της εν γένει οικονομικής κατάστασής τους από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Εσωτερικών,
στ) την τροφοδότηση του Κόμβου Παρακολούθησης Επιδόσεων Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τον υπολογισμό των δεικτών του άρθρου 541,
ζ) την καταγραφή των νομικών προσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 186, περί ορισμών,
η) την εφαρμογή του Μηχανισμού Αποτροπής Συσσώρευσης Ληξιπρόθεσμων Οφειλών προς τρίτους του άρθρου 540.
