Η εικόνα της Γαύδου ως ενός παρθένου, σχεδόν μυθικού τόπου, όπου η φύση επιβάλλει τους δικούς της κανόνες, δεν είναι τυχαία.
Ειδικά στην παραλία του Λαυρακά, μια μικρή αλλά σταθερή κοινότητα ανθρώπων έχει επιλέξει εδώ και δεκαετίες έναν διαφορετικό τρόπο ζωής: μακριά από την εκμετάλλευση, τον πολιτισμό και κοντά στη φύση.
Οι άνθρωποι αυτοί δεν περιορίζονται σε μια ρομαντική συνύπαρξη με το περιβάλλον. Μαζεύουν τα σκουπίδια που ξεβράζει η θάλασσα ή αφήνουν πίσω τους οι καλοκαιρινοί κατασκηνωτές, προστατεύουν ενεργά το οικοσύστημα και φροντίζουν ώστε το μοναδικής ομορφιάς και οικολογικής σημασίας κεδρόδασος να παραμένει ανέπαφο.
Δεν είναι υπερβολή να ειπωθεί ότι, χάρη και στη δική τους παρουσία, η περιοχή όπως και όλο το νησί δεν έχει γνωρίσει ποτέ πυρκαγιά.
Σε μια εποχή όπου σχεδόν κάθε ελληνικό νησί μοιάζει να παραδίδεται σταδιακά στο τσιμέντο και στην τουριστική υπερεκμετάλλευση, η Γαύδος παραμένει μια από τις τελευταίες εξαιρέσεις. Ένα νησί όπου η αρμονική συνύπαρξη ανθρώπων και φύσης εξακολουθεί να κυριαρχεί. Ή τουλάχιστον, κυριαρχούσε.
Γιατί αυτή η ισορροπία φαίνεται πλέον να δοκιμάζεται
Αυτό φαίνεται να αλλάζει καθώς την Τετάρτη 22/4 δυνάμεις της αστυνομίας με τη συνδρομή των ΜΑΤ, μετέβησαν στο νησί και στη παραλία του Λαυρακά, όπου μαζί με συνεργεία της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης, να γκρεμίσουν τις ελάχιστες ξύλινες καλύβες που μένουν μόνιμα εδώ και πολλά χρόνια οι άνθρωποι της μικρής αυτής κοινότητας.
Η εντολή για την απομάκρυνση των λιγοστών κατασκευών από τις παραλίες του Λαυρακά και του Αϊ-Γιάννη έρχεται να εφαρμόσει τελεσίδικα πρωτόκολλα κατεδάφισης, τα οποία η τρέχουσα δημοτική αρχή υποστηρίζει ενεργά.
Ωστόσο, η πλευρά των χρηστών των παραλιών υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένες καλύβες αποτελούν την επιτομή της αρχιτεκτονικής μηδενικού αποτυπώματος. Κατασκευασμένες αποκλειστικά από φυσικά υλικά όπως θαλασσόξυλα, καλάμια και ξερά κλαδιά, οι κατασκευές αυτές αποσυντίθενται πλήρως στη φύση χωρίς να αφήνουν ίχνη τσιμέντου ή μόνιμης παρέμβασης στο έδαφος.
Οι κάτοικοι της περιοχής καλούν τον δήμο του ακριτικού νησιού, να δώσει στη δημοσιότητα άμεσα την επίσημη διοικητική πράξη που διατάζει τις απομακρύνσεις, τη νομοθεσία, τα μέτρα κοινωνικής προστασίας που προηγήθηκαν και τα πραγματικά μέτρα πυρασφάλειας/ενημέρωσης που εφαρμόστηκαν. «Σε διαφορετική περίπτωση, τίθενται εύλογα ζητήματα καταχρηστικής άσκησης διοικητικής εξουσίας και παραβίασης θεμελιωδών υποχρεώσεων της Πολιτείας απέναντι σε ευάλωτους πολίτες» αναφέρουν χαρακτηριστικά.
οι δυνάμεις των ΜΑΤ στο δάσος του Λαυρακά στη Γαύδο
Σύμφωνα με όσα δήλωσε στο ραδιόφωνο του CRETAONE 102,3 η Γραμματέας της Αποκεντρωμένης, Μαρία Κοζυράκη, οι εργασίες ξεκίνησαν άμεσα, με την παρουσία αστυνομικών δυνάμεων λόγω των αντιδράσεων που έχουν ήδη καταγραφεί.
Το εγχείρημα μόνο απλό δεν είναι. Πολλές από τις κατασκευές βρίσκονται σε δυσπρόσιτες περιοχές, απαιτώντας πεζοπορία ή ακόμη και μεταφορά εξοπλισμού μέσω θαλάσσης. Ο ανάδοχος καλείται να παραμείνει στο νησί για ημέρες, σε μια επιχείρηση με υψηλό κόστος και επιχειρησιακή δυσκολία.
Ο στόχος είναι σαφής: οι εργασίες να ολοκληρωθούν εντός της εβδομάδας. Διαφορετικά, όπως προειδοποιεί η ίδια, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να βρεθεί στο μέλλον εργολάβος πρόθυμος να αναλάβει αντίστοιχες παρεμβάσεις.
Η κ. Κοζυράκη ήταν σαφής: πρόκειται για εφαρμογή του νόμου και προστασία του δημόσιου χώρου. «Δεν είναι απλώς αυθαιρεσία, είναι καταπάτηση», σημείωσε, υπενθυμίζοντας ότι οι συγκεκριμένες εκτάσεις ανήκουν σε όλους τους πολίτες.
Κι όμως, σε μια σχεδόν ειρωνική ανατροπή, οι αντιδράσεις που εκδηλώνονται δεν είναι πάντα υπέρ της νομιμότητας. Αντίθετα, όπως επισημάνθηκε, συχνά εκφράζεται στήριξη προς τις αυθαίρετες κατασκευές και τους κατοίκους των από αρκετό κόσμο.
Κάπου εδώ, όμως, γεννιέται ένα πιο σύνθετο ερώτημα:
Ο νόμος μπορεί να ορίζει βέβαια τι είναι νόμιμο και τι παράνομο αλλά τι έρχεται μετά; Γιατί αν η ιστορία των ελληνικών νησιών έχει διδάξει κάτι, είναι ότι το φυσικό περιβάλλον σπάνια μένει «φυσικό».
Και στη θέση της αυθαιρεσίας, συχνά έρχεται κάτι πιο μόνιμο, και φυσικά πιο «νόμιμο» όπως οι μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, τα ενοικιαζόμενα δωμάτια και τα καταστήματα εστίασης, με θύμα την ίδια τη φύση και την ομορφία της
Η Γαύδος βρίσκεται, ίσως για πρώτη φορά, μπροστά σε αυτό το σταυροδρόμι.
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες της «Ζούγκλας» άνθρωποι που μένουν μόνιμα στην Αθήνα και παραθερίζουν πολλά χρόνια στο νοτιότερο νησί της Ελλάδας και ταυτόχρονα νοτιότερο σημείο της Ευρώπης καλούν σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας αύριο στις 7 το απόγευμα στην πλατεία Συντάγματος.
Άνδρας των ΜΑΤ ανάμεσα στα δέντρα στη παραλία του Λαυρακά στη Γαύδο
Gavdos SeaFront Collective: « Επιλέγουμε να υπερασπιστούμε αυτά τα καλυβάκια»
Μέλη της «Συλλογικότητας για την φροντίδα του φυσικού και κοινωνικού οικοσυστήματος της Γαύδου: Gavdos SeaFront Collective», σε ανάρτησή τους σε κοινωνικό δίκτυο, τονίζουν ότι «κάποιες και κάποιοι επιλέξαμε να είμαστε εδώ, να υπερασπιστούμε αυτά τα καλυβάκια και αυτόν τον τρόπο ζωής όχι γιατί απλά μας αρέσει να ζούμε έτσι, αλλά γιατί οι εστίες αυτοοργάνωσης και φροντίδας είναι παραδείγματα μιας ζωής ενάντια στον ατομικισμό της εποχής μας, ενάντια στην εμπορευματοποίηση της ίδιας μας της ύπαρξης, ενάντια στην κοινωνία του θεάματος, τον εξευγενισμό και τη λεηλασία της γης. Και πιστεύουμε ότι αυτά τα παραδείγματα είναι απαραίτητα στη σημερινή ασφυκτική συνθήκη της ανθρωπότητας και προσφέρουν έστω μια μικρή ανάσα σε όποια και όποιον έρχεται σε επαφή μαζί τους».
Πρόσφατα οι ίδιοι προχώρησαν και σε καθαρισμό των παραλιών από σκουπίδια.
Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Ιανουάριο υπεγράφη από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης σύμβαση για την εκτέλεση του έργου «Κατεδαφίσεις αυθαιρέτων κατασκευών που βρίσκονται σε ζώνες αιγιαλού και παραλίας, σε δασικές και αναδασωτέες εκτάσεις περιφέρειας Κρήτης, σε εκτέλεση πρωτοκόλλων κατεδάφισης των οικείων Κτηματικών Υπηρεσιών και αποφάσεων κατεδάφισης των αρμόδιων Δασικών Υπηρεσιών».
Σύμφωνα με την Αποκεντρωμένη Διοίκηση, «το έργο αφορά στην υλοποίηση πρωτοκόλλων και αποφάσεων κατεδάφισης αυθαίρετων κατασκευών που βρίσκονται αποκλειστικά σε ευαίσθητες περιβαλλοντικά περιοχές, όπως ζώνες αιγιαλού και παραλίας, καθώς και δασικές ή αναδασωτέες εκτάσεις, στο πλαίσιο εφαρμογής της περιβαλλοντικής και πολεοδομικής νομοθεσίας».
Τι λέει ο Δήμος Γαύδου
Ο Δήμος Γαύδου, στο μεταξύ, σε πρόσφατη ανάρτησή του στα κοινωνικά του δίκτυα, αναφέρει ότι «η Γαύδος δεν διοικείται από αναρτήσεις στο διαδίκτυο, ούτε από ανθρώπους που εμφανίζονται περιστασιακά, μιλώντας εξ ονόματος ενός τόπου που δεν γνωρίζουν, δεν ζουν και δεν φέρουν καμία ευθύνη γι’ αυτόν», αλλά «έχει θεσμική υποχρέωση να προστατεύει: το φυσικό περιβάλλον, τον αρχαιολογικό πλούτο, τη δημόσια ασφάλεια, και τη νομιμότητα, όπως ακριβώς συμβαίνει σε κάθε Δήμο της χώρας.
Η περιοχή του Λαυρακά είναι θεσμικά προστατευόμενη αρχαιολογική ζώνη. Δεν είναι «ελεύθερος χώρος», ούτε «ουδέτερη γη».
Το γεγονός ότι μια έκταση δεν ανήκει σε ιδιώτη δεν σημαίνει ότι μπορεί να καταληφθεί, να αλλοιωθεί ή να οικοδομηθεί αυθαίρετα».
