Γαύδος: «Θα σας θάψω ένα μέτρο κάτω από τη γη»

Ένταση και επεισόδια σημειώνονται τις τελευταίες ημέρες στη Γαύδο, μετά την απόφαση της κατεδάφισης καλυβιών στην περιοχή Λαυρακά από την Δήμαρχο Λίλιαν Στεφανάκη.
Η απόφαση αυτή είχε αρχικά ως αποτέλεσμα την παρουσία Δυνάμεων των ΜΑΤ στη Γαύδο, αλλά και τις σφοδρές αντιδράσεις των κατοίκων του ακριτικού νησιού.
Το ζήτημα συγκεκριμένα, έχει ανοίξει μια ευρύτερη αντιπαράθεση ανάμεσα στον Δήμο και μέρος των κατοίκων που ζουν στις πρόχειρες αυτές κατασκευές στο νησί.

Η κατάσταση οξύνθηκε ακόμη περισσότερο μετά από επεισόδιο που καταγγέλλεται από κατοίκους του Λαυρακά ότι σημειώθηκε κατά τη διάρκεια των εργασιών, με αποτέλεσμα τη σύλληψη του αδελφού της Δημάρχου Γαύδου στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας, έπειτα από μήνυση για επίθεση σε βάρος πολίτη.

Κάτοικοι υποστηρίζουν ότι οι παρεμβάσεις αυτές συνδέονται με σχέδιο αλλαγής του τρόπου ζωής και της δραστηριότητας στο νησί, κάνοντας λόγο για πιέσεις και αναγκαστική εκδίωξη ανθρώπων που ζουν και εργάζονται στην περιοχή.

 «Με έβρισε, με απείλησε, με χτύπησε», καταγγέλλει κάτοικος για τον αδελφό της Δημάρχου

Μιλώντας νωρίτερα σήμερα στην εκπομπή «Κοινωνία Ώρα MEGA», για την κατάσταση που επικρατεί στη Γαύδο, ο κ. Παύλος περιέγραψε και την επίθεση του αδελφού της Δημάρχου προς το πρόσωπό του.

«Την περασμένη Δευτέρα (σ.σ. 27/4), κατέβηκε η Δήμαρχος μαζί με τον αδερφό της και κάποιους εργάτες. Ο κύριος αυτός, ο αδερφός της Δημάρχου δηλαδή, ήταν εξαρχής εριστικός και προκλητικός, με αποκορύφωμα κάποια στιγμή που κινήθηκε απειλητικά εναντίον μιας κοπέλας. Επιχείρησα να παρέμβω, του φώναξα: «Τι κάνεις εκεί;». Στράφηκε εναντίον μου. Με έβρισε, με απείλησε, με χτύπησε. Δεν έχει κάποια θεσμική θέση ο συγκεκριμένος», ανέφερε αρχικά.

Δείτε το βίντεο που ανέβηκε στα κοινωνικά δίκτυα με την επίθεση του αδελφού της Δημάρχου εναντίον κατοίκων του Λαυρακά:

«Εγώ μένω εδώ και τον γνώρισα πρώτη φορά τη Δευτέρα. Δεν τον βλέπω καν στο νησί. Όταν αφού με χτύπησε του ζήτησα το λόγο απολύτως ειρηνικά. Και αυτός πήρε ένα μαδέρι με καρφιά από τα σπασμένα και μου είπε «Θα σας θάψω ένα μέτρο κάτω από τη γη».

Αυτό έγινε μετά το γκρέμισμα των καβατζών. Δεν ξέρουμε ποιος ήταν ο ρόλος τους εκεί πέρα. Συγκεντρώνουν τα σπασμένα και πιθανώς να επιχειρήσουν να καταστραφούν και άλλες καβάτζες. Αυτό δεν μας είναι σαφές. Κατέθεσα μήνυση και συνελήφθη ο κύριος αυτός στη διαδικασία του αυτοφώρου. Έχει σχηματιστεί δικογραφία», συνέχισε.

«Επιχειρείται εδώ μία, βίαιη και απότομη αλλαγή στο κοινωνικό μοντέλο και το οικονομικό του νησιού, χωρίς καμία διαβούλευση να έχει προηγηθεί. Επιχειρείται μία εκδίωξη ενός μεγάλου μέρους του πληθυσμού του νησιού και του εργατικού δυναμικού, ακόμα μεγαλύτερου, γιατί οι άνθρωποι που ζουν εδώ, είναι εν πολλοίς νέοι, και ικανοί και συμμετέχουν πολύ ενεργά στη ζωή του νησιού, με διάφορους ρόλους», συμπλήρωσε.

«Και πραγματικά απορούμε κι εμείς ποιο είναι το σχέδιο και πού πάει όλο αυτό. Δηλαδή είναι μία καταστροφική πολιτική που δεν μας έχει εξηγηθεί. Εμείς έχουμε άριστες σχέσεις με το Δασαρχείο. Οι άνθρωποι περνούν από εδώ συνέχεια. Είμαστε σε απόλυτη συνεννόηση. Εμείς έχουμε επιλέξει να ζούμε εδώ με πολύ ελάχιστο ενεργειακό αποτύπωμα. Είμαστε αυτοί που ενημερώνουμε αυτούς που επισκέπτονται το δάσος, τους τουρίστες για την προστασία του δάσους. Έχουμε πυροσβεστήρες παντού», κατέληξε.

Αυθαιρεσία εναντίον… αυθαίρετων

Η υπόθεση στη Γαύδο δεν εξελίσσεται πλέον ως ένα απλό ζήτημα αυθαίρετων κατασκευών ή διοικητικής αποκατάστασης της νομιμότητας. Με βάση τα καταγγελλόμενα περιστατικά και την κλιμάκωση της έντασης, διαμορφώνεται ένα σκηνικό βαθιάς κοινωνικής και πολιτικής ρήξης σε ένα νησί με ευαίσθητες ισορροπίες και περιορισμένο πληθυσμό.

Η παρουσία των ΜΑΤ σε ένα τόσο μικρό και απομονωμένο νησί, από μόνη της αναδεικνύει το μέγεθος της σύγκρουσης, αλλά ταυτόχρονα εγείρει ερωτήματα για την αναλογικότητα της διαχείρισης.

 Όταν μια τοπική διαφορά εξελίσσεται με όρους αστυνομικής ισχύος και όχι μέσω διαλόγου, το πολιτικό πρόβλημα παύει να είναι τεχνικό και γίνεται βαθιά θεσμικό.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η δημοτική αρχή και η Δήμαρχος Γαύδου Λίλιαν Στεφανάκη, η οποία πλέον δέχεται έντονη κριτική για τον τρόπο με τον οποίο έχει επιλέξει να προχωρήσει η επιχείρηση κατεδαφίσεων και ευρύτερης αναδιάταξης της περιοχής.

Ακόμη και αν το νομικό πλαίσιο επικαλείται την ανάγκη αποκατάστασης αυθαιρεσιών, η απουσία διαβούλευσης που καταγγέλλουν οι κάτοικοι, δημιουργεί ένα πολιτικό κενό εμπιστοσύνης.

Το πιο εκρηκτικό στοιχείο της υπόθεσης είναι οι καταγγελίες για βίαιο επεισόδιο με εμπλοκή συγγενικού προσώπου της Δημάρχου, το οποίο μεταφέρει τη σύγκρουση από το επίπεδο της Διοίκησης στο επίπεδο της προσωπικής και πολιτικής ευθύνης. Ανεξάρτητα από την ποινική εξέλιξη, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ήδη βαριά για την τοπική διοίκηση.

Παράλληλα, η ρητορική περί «εκδίωξης πληθυσμών» και «αλλαγής μοντέλου ζωής» δείχνει ότι ένα τμήμα των κατοίκων δεν αντιλαμβάνεται τις παρεμβάσεις ως τεχνικές ρυθμίσεις, αλλά ως στρατηγική αναδιάρθρωση του κοινωνικού ιστού του νησιού. Αυτό, πολιτικά, είναι το πιο δύσκολο σημείο διαχείρισης: η απώλεια εμπιστοσύνης δεν αποκαθίσταται με διοικητικές αποφάσεις.

Η Γαύδος, όμως, δεν αποτελεί μια μεμονωμένη περίπτωση τοπικής σύγκρουσης. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη εποχή, όπου η πίεση για «τακτοποίηση», «αξιοποίηση γης» και μελλοντικές τουριστικές επενδύσεις συχνά συγκρούεται με τον άτυπο αλλά υπαρκτό τρόπο ζωής μικρών κοινοτήτων.

Σε αυτό το πεδίο, η φύση δεν λειτουργεί πάντα ως αυτονόητο όριο προστασίας, αλλά συχνά αντιμετωπίζεται ως «εμπόδιο» που πρέπει να ρυθμιστεί, να περιοριστεί ή και να αναδιαμορφωθεί.

Το ερώτημα που αναδύεται, δεν αφορά μόνο τη νομιμότητα των κατασκευών ή την τήρηση των διαδικασιών.

 Αφορά κυρίως το ποιο μοντέλο ανάπτυξης επιλέγεται για έναν τόπο όπως η Γαύδος: ένα μοντέλο που θα ενσωματώνει τις ιδιαιτερότητές του ή ένα μοντέλο που, στο όνομα της «αναβάθμισης», καταλήγει να απογυμνώνει τον ίδιο τον κοινωνικό και φυσικό του ιστό.

Και κάπου εκεί, ανάμεσα σε κατεδαφίσεις, σχέδια και αντιπαραθέσεις, αναδεικνύεται μια πιο βαθιά σύγκρουση της εποχής: εκείνη ανάμεσα στην ανάγκη προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και στην ολοένα πιο επιθετική λογική της τουριστικής αξιοποίησης, που συχνά μετατρέπει τα όρια αντοχής των τοπικών κοινωνιών σε πεδίο δοκιμασίας, μέχρι εξάντλησης.