Η καταλανική κρίση προκαλεί και πάλι προβληματισμούς στην ΕΕ

Πρώτη καταχώρηση: Παρασκευή, 24 Ιανουαρίου 2020, 14:15
Η καταλανική κρίση προκαλεί και πάλι προβληματισμούς στην ΕΕ

Αν και σήμερα έχει ξεχασθεί σε μεγάλο βαθμό, υπήρξε, κατά τα τέλη της δεκαετίας του '80 και τις αρχές της δεκαετίας του '90, έντονη συζήτηση σε πολλούς τομείς της ευρωπαϊκής ζωής, σχετικά με το κατά πόσον η ΕΕ θα ήταν καλύτερα δομημένη ως Ένωση Περιφερειών ή ως Ένωση κρατών.

Οι υποστηρικτές της πρώτης στάσης εξέφρασαν την ελπίδα και πίστευαν ότι ο στόχος της τότε νεοεμφανιζόμενης Ένωσης πρέπει να είναι η μείωση των υφιστάμενων εθνικών συνόρων και να προωθήσει ή τουλάχιστον να μην εμποδίσει την εμφάνιση νέων οικονομικών και κοινωνικών περιοχών.

Για παράδειγμα, δεδομένου ότι η περιοχή της Γαλικίας της Ισπανίας μοιάζει πολύ με την γλωσσική κουλτούρα και τη γεωγραφία με τη γειτονική βόρεια Πορτογαλία, πρέπει σύμφωνα με εκείνη την προοπτική να χαλαρώσει τους υφιστάμενους δεσμούς με τη μακρινή Μαδρίτη και να κατευθύνει περισσότερους πόρους με στόχο την οικονομική και κοινωνική ολοκλήρωση με το γειτονικό και παραδοσιακά δυναμικό Πόρτο.

Αυτό, φυσικά, προκαλεί φόβους στους υποστηρικτές της Ευρώπης των Κρατών, που ορθώς είδαν αυτές τις εξελίξεις ως απειλή για να μειώσουν δραματικά τα προνόμια των υφιστάμενων κυβερνήσεων.

Για λόγους που δεν υπάρχει χώρος να εξεταστούν πλήρως εδώ, αλλά που περιλαμβάνουν τη γραφειοκρατική αδράνεια και την επιθυμία της αμετάβλητης αμερικανικής άποψης να έχει την ικανότητα να παίζει με τα κράτη μεταξύ τους τόσο μέσα σε ένα δραματικά διευρυνόμενο ΝΑΤΟ όσο και σε ολόκληρη την ΕΕ, η ιδέα της Ευρώπης των Περιφερειών έπεσε τελικά από τους υποστηρικτές τηςς Ευρώπης των κρατών.

Οι υποστηρικτές της Ευρώπης των Κρατών δεν μπόρεσαν να αποκλείσουν πλήρως ορισμένους θεσμούς, όπως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, που ενισχύθηκαν στα πρώτα χρόνια της ΕΕ και της οποίας η δομή στρέφεται σθεναρά ενάντια στην ηγεμονία των κρατικών κυβερνήσεων στο πλαίσιο της συνολικής λειτουργίας της συνομοσπονδίας.

Στις αρχές Δεκεμβρίου 1919, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι ο Oriol Junqueras, ο οποίος στις 14 Οκτωβρίου 2019 καταδικάστηκε σε 13 χρόνια φυλάκισης για το ρόλο του στην προώθηση ενός ειρηνικού δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία στην Καταλονία, είχε, στην πραγματικότητα, νομική ασυλία από τη στιγμή της πιστοποίησης της εκλογής του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τέσσερις μήνες νωρίτερα.

Ως εκ τούτου, θα έπρεπε να είχε απαλλαγεί από την κράτηση εκείνη τη στιγμή για να πάρει την έδρα του στο όργανο αυτό και πιθανότατα δεν θα έπρεπε ποτέ να καταδικαστεί σε  μακρά ποινή. Παρόλο που η Καταλονία ενσωματώθηκε στην κεντρική Ισπανία πριν από τρεις αιώνες, η προσαρμογή της στο κράτος αυτό δεν ήταν ποτέ χωρίς εντάσεις λόγω, μεταξύ άλλων, διαφορών στη γλώσσα, την κοινωνική διάρθρωση, τα οικονομικά μοντέλα.

Η Καταλονία ήταν, για παράδειγμα, μία από τις πρώτες πολιτείες στην Ευρώπη που αντιδρούσε να επιβάλλουν όρια στην άσκηση της μοναρχικής εξουσίας με το κατόρθωμα αυτό μερικά χρόνια πριν την υπογραφή της αγγλικής Magna Carta το 1215.

Το Φθινόπωρο του 2015, οι συνδυασμένες δυνάμεις ανεξαρτησίας κέρδισαν πλειοψηφία στο κοινοβούλιο της Καταλονίας. Και ξεκινώντας στις αρχές του 2016, η νέα κυβέρνηση, τώρα υπό την ηγεσία του Carles Puigdemont, κατέστησε σαφές την επιθυμία της να προωθήσει δεύτερη, αλλά αυτή τη φορά δεσμευτική, ψηφοφορία για ανεξαρτησία.

Σε απρόσμενη εξέλιξη των γεγονότων, το Σοσιαλιστικό Κόμμα ήρθε στην εξουσία στην Ισπανία το καλοκαίρι του 2018 και ο πρωθυπουργός Pedro Sanchez εγκατέστησε γρήγορα την ‘Παγκόσμια Ισπανία’, κυβερνητική χρηματοδοτούμενη υπηρεσία προπαγάνδας που σχεδιάστηκε ειδικά

 α) το καταλανικό κίνημα ανεξαρτησίας ως εξ ολοκλήρου παράνομο και αυταρχικό

β) επαναλαμβάνει αδιάλειπτα ότι η Ισπανία ήταν μια «εδραιωμένη δημοκρατία» ισότιμη με οποιαδήποτε άλλη στο δυτικό κόσμο.

Ποιες οι εξελίξεις;

Πάντως,  η νομική ομάδα του Προέδρου Puigdemont, με επικεφαλής τον ανυπότακτο Χιλιανό Γκονζάλο Μπογι, γνωστό σε όλο τον κόσμο για μια εξαιρετική ικανότητα να βρει και να εκμεταλλευτεί τις ρωγμές στα νομικά συστήματα εξουσίας εξ ονόματος εκείνων που στερούνται θεμελιωδών δικαιωμάτων και προστασίας , παρέμεινε εξαιρετικά ενεργή.
Οι εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πραγματοποιήθηκαν   το Μάιο του 2019. Γνωρίζοντας ότι οποιοσδήποτε εκλέγεται σε αυτό το σώμα αποκτά πλήρη νομική ασυλία από τη στιγμή που πιστοποιήθηκε η νίκη του στις κάλπες, ο Boye πρότεινε την υποψηφιότητά του Puigdemont.

Το έπραξε και ενώθηκε με δύο άλλα μέλη του εξόριστου υπουργικού συμβουλίου του, Toni Comín, που ζουν όχι μακριά από αυτόν στο Βέλγιο και την Clara Ponsatí, που ζει στη Σκωτία όπου είναι καθηγήτρια  στο Πανεπιστήμιο St. Andrews.

Βλέποντας τα πλεονεκτήματα που θα μπορούσε να έχει και αυτή η προσέγγιση, ο καταλανός αντιπρόεδρος Oriol Junqueras ακολούθησε το κυνήγι της ψήφου από τη φυλακή του στην Ισπανία.
Ακόμα, η ομίχλη της άρνησης και της άγνοιας παραμένει βαθειά για πολλούς στην Ισπανία.

Ο Puigdemont, ο Comin και η μικρή, αλλά παθιασμένη ομάδα συμπαθούντων του σώματος δεσμεύτηκαν ότι κατά τη συζήτηση για το αίτημα της Ισπανίας για ακύρωση της απόφασης του ανώτατου δικαστηρίου, θα είναι κάτι σιωπηλό, τόσο για ισπανικά όσο και για μεγάλα κράτη επειδή προκαλεί τεράστιες συνέπειες η ακύρωση για το μέλλον μιας πραγματικά ενωμένης Ευρώπης.

Εν ολίγοις, ακόμη και αν η Ισπανία και τα μεγάλα κράτη "κερδίσουν" αυτή τη φορά, ενδέχεται να χάσουν μακροπρόθεσμα, διότι τα εκατομμύρια των ήδη σκεπτικιστών πολιτών έχουν ψευδαίσθηση ότι τα θεσμικά όργανα της Ένωσης είναι διατεθειμένα ή είναι σε θέση να διαφυλάξουν την ισχύουσα πολιτική τους και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Σύνταξη Κ. Μπετινάκης

Τελευταία ενημέρωση: Παρασκευή, 24 Ιανουαρίου 2020, 14:20