ΗΠΑ - Ιράν: Διπλωματικό "βαλς" πίσω από την κλιμάκωση

ΗΠΑ - Ιράν: Διπλωματικό "βαλς" πίσω από την κλιμάκωση

Την ώρα που η ναυαρχίδα του 5ου Στόλου, το αεροπλανοφόρο «Abraham Lincoln», περνούσε από τα στενά του Σουέζ προς την Ερυθρά Θάλασσα άγνωστος αριθμός στρατηγικών βομβαρδιστικών τύπου Β-52 προσγειωνόταν στην αμερικανική βάση στο Κατάρ.

Η ηγεσία του Ιράν, διά στόματος του προέδρου της χώρας Χασάν Ροχανί, έδωσε τα προηγούμενα 24ωρα διορία 60 ημερών στις ευρωπαϊκές χώρες για να τοποθετηθούν έναντι της απόφασης της Τεχεράνης να παγώσει κεφάλαια της συμφωνίας για τα πυρηνικάΛίγα 24ωρα πριν, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε διατάξει τη συγκέντρωση του πυρήνα του αμερικανικού στόλου στον Ινδικό Ωκεανό, κοντά στην αραβική χερσόνησο και στα Στενά του Χορμούζ. Ακολούθησε μία διελκυστίνδα προειδοποιήσεων και απειλών, ένθεν κακείθεν, με το Ιράν να δηλώνει πως αν δεχτεί πυρά, θα επιτεθεί.

Την ίδια στιγμή, δηλαδή μεταξύ 4ης και 5ης Μαΐου, η παλαιστινιακή οργάνωση Χαμάς εξαπέλυε μαζική πυραυλική επίθεση στο Ισραήλ με μικρής εμβέλειας και προβληματικής αποτελεσματικότητας ρουκέτες.

Η κινητικότητα αυτή κορυφώθηκε με την τετράωρη αιφνιδιαστική επίσκεψη του Μάικ Πομπέο, ΥΠΕΞ των ΗΠΑ, στη Βαγδάτη, όπου συζήτησε με την κυβέρνηση του Ιράκ και, άρα, με τον σιιτικό παράγοντα του αραβικού αυτού κράτους, σε βάθος μάλιστα, την ασφάλεια των αμερικανικών μονάδων που εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στο ιρακινό έδαφος.

Όλα τα στοιχεία, δηλαδή, δείχνουν πως προετοιμάζεται μία γενικευμένη στρατιωτική εμπλοκή στον ευρύτερο χώρο της Μέσης Ανατολής και των παρυφών της κεντρικής Ασίας.

Ωστόσο, όπως εξηγούν κατευθυνόμενα δημοσιεύματα από γνωστές ιστοσελίδες που ελέγχονται από τις υπηρεσίες ασφαλείας του Ισραήλ, η πραγματική κατάσταση στην περιοχή αυτή είναι πολύ διαφορετική.

Η ηγεσία του Ιράν, διά στόματος του προέδρου της χώρας Χασάν Ροχανί, έδωσε τα προηγούμενα 24ωρα διορία 60 ημερών στις ευρωπαϊκές χώρες για να τοποθετηθούν έναντι της απόφασης της Τεχεράνης να παγώσει κεφάλαια της συμφωνίας για τα πυρηνικά που είχε υπογράψει το Ιράν με τη διακυβέρνηση Ομπάμα και την οποία στη συνέχεια ακύρωσε η διακυβέρνηση Ντόναλντ Τραμπ.

Τα κεφάλαια αυτά αφορούν στον πυρήνα της συμφωνίας που έχει να κάνει με το εμπλουτισμένο πλουτώνιο και ουράνιο που παράγει το Ιράν και γενικώς με την παραγωγή σχάσιμου υλικού που είναι στο κέντρο του πυρηνικού προγράμματος της Περσίας. Οι 60 αυτές ημέρες, δηλαδή οι δύο μήνες, κρίνεται ότι συνιστούν αρκετό χρονικό διάστημα για τη διεξαγωγή διαβουλεύσεων.

Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ έδωσε περιθώριο 90 ημερών στις οκτώ χώρες (μεταξύ των οποίων η Ελλάδα και η Τουρκία) οι οποίες είχαν εξαιρεθεί από το πλαίσιο των αμερικανικών κυρώσεων προς το Ιράν και είχαν το δικαίωμα εισαγωγής ποσοτήτων ιρανικού πετρελαίου.  

Το χρονικό αυτό περιθώριο κρίνεται επίσης ικανό για τη διευκόλυνση διαβουλεύσεων από τις ισραηλινές υπηρεσίες ασφαλείας.

Ένα τρίτο σημάδι που συμπληρώνει το παζλ και καταδεικνύει εκατέρωθεν συγκράτηση είναι ότι το Ισραήλ απάντησε χαλαρά κι όχι όπως το συνηθίζει στην πυραυλική επίθεση της Χαμάς, η οποία κόστισε τη ζωή σε τέσσερις Ισραηλινούς πολίτες.

Μόλις πριν από λίγες ώρες η Τεχεράνη προειδοποίησε πως η παρουσία στρατιωτικών μονάδων τρίτων χωρών στα Στενά του Χορμούζ θα εκληφθεί ως επιθετική ενέργεια. Ούτε αυτή η δήλωση ερμηνεύεται προς στιγμή ως πραγματική απειλή. Πάρα ταύτα, ο διοικητής του αμερικανικού 5ου Στόλου, αντιναύαρχος Τζιμ Μαλόι, δήλωσε πως δεν θα διστάσει να πλεύσει με το αεροπλανοφόρο «Abraham Lincoln» στα Στενά του Χορμούζ.

Η «μυώδης» διπλωματική συμπεριφορά των ΗΠΑ φαίνεται προς το παρόν να αποσκοπεί στη δημιουργία εντυπώσεων παρά σε πραγματική απειλή. Και ο λόγος είναι φανερός, όπως επισημαίνουν οι υπηρεσίες ασφαλείας του Ισραήλ. Η Αίγυπτος, βασικός πυλώνας της πολιτικής των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, βρίσκεται αυτήν τη στιγμή σε πλήρη εμπλοκή με τον πόλεμο που διεξάγεται στη Λιβύη. Παράλληλα, η αιφνιδιαστική αλλά πολύ γρήγορη επιδείνωση στο μέτωπο των ΗΠΑ με τη Βόρειο Κορέα αναγκάζει τον πρόεδρο Τραμπ να επιδείξει σθεναρή στάση, τουλάχιστον σε επίπεδο εντυπώσεων, όσον αφορά στις σχέσεις των ΗΠΑ με το Ιράν.

Ως φαίνεται, πολλές χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τα Στενά του Χορμούζ βρίσκεται σε εξέλιξη ένα θέατρο άμεσης διπλωματικής και στρατιωτικής αντιπαράθεσης που είναι αυτό της Β. Κορέας. Ο Κιμ Γιονγκ Ουν αποφάσισε να κλιμακώσει την κρίση μετά τις μέχρι τώρα επανειλημμένες εκκλήσεις για βοήθεια προς τον κινεζικό και ρωσικό παράγοντα.

Είναι επίσης φανερό πως ο ηγέτης της Β. Κορέας συναρτά τις στρατηγικές του επιλογές με το τι συμβαίνει στη Μέση Ανατολή. Αποφάσισε να κλιμακώσει τώρα την ένταση έχοντας την εντύπωση ότι οι Αμερικανοί είναι απολύτως συγκεντρωμένοι στην κόντρα τους με την Τεχεράνη.

Συμπερασματικά, το ενδεχόμενο μιας άμεσης πολεμικής εμπλοκής στη Μέση Ανατολή με επίκεντρο το Ιράν και βασικό συντελεστή το Ισραήλ με πρωτοβουλία των ΗΠΑ δεν φαίνεται να εντάσσεται στους άμεσους σχεδιασμούς του αμερικανικού Πενταγώνου.

Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, οι ΗΠΑ έχουν προετοιμαστεί κατάλληλα, διότι έχει καταστεί σαφές πως αν εμφανιστεί πλήρες αδιέξοδο στις σχέσεις Δύσης - Ιράν, τότε το κτύπημα θα είναι άμεσο και εντός του περσικού εδάφους.

Η παρουσία του 5ου αμερικανικού στόλου στη Χερσόνησο της Αραβίας και πολύ κοντά στα Στενά του Χορμούζ και τα βομβαρδιστικά Β 52 στο Κατάρ δεν αφήνουν περιθώρια για διαφορετικές εκτιμήσεις.

Οι διπλωμάτες και οι διαμεσολαβητές έχουν περίπου τρεις μήνες για να ανακαλύψουν κάποιο μονοπάτι συνεννόησης.

Τελευταία ενημέρωση: Παρασκευή, 10 Μαΐου 2019, 10:24