Η Σαουδική Αραβία εξαπέλυσε πολυάριθμες μυστικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν σε αντίποινα για τα ιρανικά πλήγματα που πραγματοποιήθηκαν στο βασίλειο κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή , δήλωσαν δύο Δυτικοί αξιωματούχοι.
Οι επιθέσεις της Σαουδικής Αραβίας, οι οποίες δεν είχαν γίνει γνωστές, σηματοδοτούν την πρώτη φορά που το βασίλειο πραγματοποίησε άμεσα στρατιωτικό χτύπημα σε ιρανικό έδαφος και δείχνουν ότι γίνεται πολύ πιο αποφασιστικό στην υπεράσπισή του έναντι του κύριου περιφερειακού αντιπάλου του, όπως γνωστοποίησε το Reuters.
Οι επιθέσεις, που εξαπολύθηκαν από την Πολεμική Αεροπορία της Σαουδικής Αραβίας, εκτιμάται ότι πραγματοποιήθηκαν στα τέλη Μαρτίου, δήλωσαν οι δύο Δυτικοί αξιωματούχοι λέγοντας ότι ήταν « χτυπήματα αντιποίνων».
Η Σαουδική Αραβία, η οποία έχει βαθιά στρατιωτική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, παραδοσιακά βασίζεται στον αμερικανικό στρατό για προστασία, αλλά ο πόλεμος των 10 εβδομάδων έχει αφήσει το βασίλειο ευάλωτο σε επιθέσεις που έχουν διαπεράσει την στρατιωτική ομπρέλα των ΗΠΑ.
Ανταπόδοση χτυπημάτων από τα αραβικά κράτη του Κόλπου
Οι επιδρομές της Σαουδικής Αραβίας υπογραμμίζουν την διεύρυνση της σύγκρουσης και την έκταση στην οποία ένας πόλεμος που ξεκίνησε όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν αεροπορικές επιδρομές στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου έχει επηρεάσει την ευρύτερη Μέση Ανατολή με τρόπους που δεν έχουν αναγνωριστεί δημόσια.
Από τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, το Ιράν έχει πλήξει και τα έξι κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, επιτιθέμενο όχι μόνο σε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις αλλά και σε πολιτικές εγκαταστάσεις, αεροδρόμια και πετρελαϊκές υποδομές , και έχει κλείσει το Στενό του Ορμούζ , διαταράσσοντας το παγκόσμιο εμπόριο.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα πραγματοποίησαν επίσης στρατιωτικές επιθέσεις στο Ιράν, ανέφερε η Wall Street Journal τη Δευτέρα 11/5.
Οι ενέργειες της Σαουδικής Αραβίας και των Εμιράτων αποκαλύπτουν μια σύγκρουση της οποίας η πραγματική μορφή παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό κρυφή, στην οποία οι μοναρχίες του Κόλπου, που επλήγησαν από ιρανικές επιθέσεις, άρχισαν να αντιδρούν
Αλλά η προσέγγισή τους δεν ήταν η ίδια. Τα ΗΑΕ έχουν υιοθετήσει μια πιο επιθετική στάση, επιδιώκοντας να αποσπάσουν ένα κόστος από το Ιράν και σπάνια εμπλέκονται σε δημόσια διπλωματία με την Τεχεράνη.
Εν τω μεταξύ, η Σαουδική Αραβία έχει προσπαθήσει να αποτρέψει την κλιμάκωση της σύγκρουσης και έχει διατηρήσει μία τακτική επαφή με το Ιράν, μεταξύ άλλων μέσω του πρεσβευτή της Τεχεράνης στο Ριάντ.
Ο ανώτερος αξιωματούχος του υπουργείου Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας δεν αναφέρθηκε άμεσα στο εάν είχε επιτευχθεί συμφωνία αποκλιμάκωσης με το Ιράν, αλλά δήλωσε: «Επιβεβαιώνουμε τη σταθερή θέση της Σαουδικής Αραβίας που υποστηρίζει την αποκλιμάκωση, την αυτοσυγκράτηση και τη μείωση των εντάσεων με στόχο τη σταθερότητα, την ασφάλεια και την ευημερία της περιοχής και του λαού της».
Πρώτα ενημέρωσαν και μετά χτύπησαν
Οι Δυτικοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η Σαουδική Αραβία ενημέρωσε το Ιράν για τις επιθέσεις και αυτό ακολουθήθηκε από εντατική διπλωματική εμπλοκή και απειλές της Σαουδικής Αραβίας για περαιτέρω αντίποινα, γεγονός που οδήγησε σε συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών για αποκλιμάκωση.
Ο Ali Vaez, Διευθυντής του Προγράμματος για το Ιράν στην Διεθνή Ομάδα Κρίσεων, δήλωσε ότι τα αντίποινα της Σαουδικής Αραβίας στο Ιράν, ακολουθούμενα από μια συμφωνία για αποκλιμάκωση, θα «δείχνουν ρεαλιστική αναγνώριση και από τις δύο πλευρές ότι η ανεξέλεγκτη κλιμάκωση έχει απαράδεκτο κόστος».
Μια τέτοια ακολουθία γεγονότων θα έδειχνε «όχι εμπιστοσύνη, αλλά ένα κοινό συμφέρον να επιβληθούν όρια στην αντιπαράθεση προτού αυτή εξελιχθεί σε μια ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση».
Η άτυπη αποκλιμάκωση τέθηκε σε ισχύ την εβδομάδα πριν η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη συμφωνήσουν σε εκεχειρία στην ευρύτερη σύγκρουσή τους στις 7 Απριλίου.
Ένας από τους Ιρανούς αξιωματούχους επιβεβαίωσε ότι η Τεχεράνη και το Ριάντ συμφώνησαν να αποκλιμακώσουν την ένταση, λέγοντας ότι η κίνηση αυτή αποσκοπεί στην «κατάπαυση των εχθροπραξιών, στην προστασία των αμοιβαίων συμφερόντων και στην αποτροπή της κλιμάκωσης των εντάσεων».
Έχοντας διαφωνίες για μεγάλο χρονικό διάστημα, το Ιράν και η Σαουδική Αραβία – οι δύο κορυφαίες σιιτικές και σουνιτικές μουσουλμανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή – έχουν υποστηρίξει αντίπαλες ομάδες σε συγκρούσεις σε όλη την περιοχή.
Μια ύφεση που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση της Κίνας το 2023 οδήγησε στην επανέναρξη των σχέσεων, συμπεριλαμβανομένης μιας εκεχειρίας μεταξύ των Χούθι στην Υεμένη που υποστηρίζονται από το Ιράν και της Σαουδικής Αραβίας, η οποία έκτοτε ισχύει.
Με την Ερυθρά Θάλασσα να παραμένει ανοιχτή για τη ναυσιπλοΐα, η Σαουδική Αραβία μπόρεσε να συνεχίσει να εξάγει πετρέλαιο καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης, σε αντίθεση με τα περισσότερα κράτη του Κόλπου.
«Το Ιράν προσπαθεί να μας βάλει στον πόλεμο»
Σε ένα άρθρο γνώμης στην σαουδαραβική εφημερίδα Arab News το Σαββατοκύριακο, ο πρώην αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπας Τούρκι αλ-Φαϊζάλ, κατέγραψε τους υπολογισμούς του βασιλείου, γράφοντας ότι «όταν το Ιράν και άλλοι προσπάθησαν να σύρουν το βασίλειο στο καμίνι της καταστροφής, η ηγεσία μας επέλεξε να υπομείνει τους πόνους που προκάλεσε ένας γείτονας προκειμένου να προστατεύσει τις ζωές και την περιουσία των πολιτών του».
Οι επιθέσεις της Σαουδικής Αραβίας ακολούθησαν εβδομάδες αυξανόμενης έντασης.
Σε συνέντευξη Τύπου στο Ριάντ στις 19 Μαρτίου, ο Σαουδάραβας υπουργός Εξωτερικών, πρίγκιπας Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν, δήλωσε ότι το βασίλειο «διατηρεί το δικαίωμα να αναλάβει στρατιωτική δράση εάν κριθεί απαραίτητο».
Τρεις ημέρες αργότερα, η Σαουδική Αραβία κήρυξε τον στρατιωτικό ακόλουθο του Ιράν και τέσσερα μέλη του προσωπικού της πρεσβείας ως ανεπιθύμητα πρόσωπα.
Μέχρι τα τέλη Μαρτίου, οι διπλωματικές επαφές και η απειλή της Σαουδικής Αραβίας να υιοθετήσει μια πιο επιθετική προσέγγιση παρόμοια με τα ΗΑΕ και να προβεί σε περαιτέρω αντίποινα οδήγησαν σε μια συμφωνία για αποκλιμάκωση, ανέφεραν οι δυτικές πηγές.
Από περισσότερες από 105 επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους εναντίον της Σαουδικής Αραβίας την εβδομάδα 25-31 Μαρτίου, ο αριθμός μειώθηκε σε λίγο πάνω από 25 μεταξύ 1-6 Απριλίου, σύμφωνα με καταμέτρηση του Reuters βάσει δηλώσεων του υπουργείου Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας.
Δυτικές πηγές εκτιμούν ότι οι βλήματα που εκτοξεύτηκαν εναντίον της Σαουδικής Αραβίας τις ημέρες που προηγήθηκαν της ευρύτερης εκεχειρίας προέρχονταν από το Ιράκ και όχι από το ίδιο το Ιράν, υποδεικνύοντας ότι η Τεχεράνη είχε περιορίσει τις άμεσες επιθέσεις ενώ σύμμαχες ομάδες συνέχιζαν να επιχειρούν.
Η Σαουδική Αραβία κάλεσε τον πρεσβευτή του Ιράκ στις 12 Απριλίου για να διαμαρτυρηθεί για τις επιθέσεις από ιρακινό έδαφος.
Η επικοινωνία μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ιράν συνεχίστηκε ακόμη και όταν εμφανίστηκαν εντάσεις στην αρχή της ευρύτερης εκεχειρίας μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, όταν το υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας ανέφερε ότι 31 μη επανδρωμένα αεροσκάφη και 16 πύραυλοι εκτοξεύτηκαν εναντίον του βασιλείου στις 7-8 Απριλίου.
Η απότομη αύξηση των κρουσμάτων ώθησε το Ριάντ να εξετάσει το ενδεχόμενο αντιποίνων εναντίον του Ιράν και του Ιράκ, ενώ το Πακιστάν ανέπτυξε μαχητικά αεροσκάφη για να καθησυχάσει το βασίλειο και προέτρεψε για αυτοσυγκράτηση καθώς η διπλωματία επιταχύνθηκε.
