Επιμέλεια: Γιάννα Μυράτ
Σύμφωνα με τους Financial Times, ο γερμανικός γίγαντας αυτοκινήτων Volkswagen βρίσκεται σε συνομιλίες με την ισραηλινή Rafael Advanced Defense Systems για μια συμφωνία που σχεδιάζει να παράγει εξαρτήματα όπως εκτοξευτές και οχήματα μεταφοράς για το σύστημα αεράμυνας Iron Dome του Ισραήλ στις εγκαταστάσεις της Volkswagen στο Osnabruck.
Το έργο, που υποστηρίζεται από το Βερολίνο, στοχεύει στη διασφάλιση περίπου 2.300 θέσεων εργασίας, αλλά οι επικριτές λένε ότι η οικονομική εστίαση μπορεί να επισκιάσει ευρύτερες ηθικές ανησυχίες.
Η Νάταλι Σολτς, ανώτερη λέκτορας σύγχρονης και σύγχρονης ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ, είπε ότι μια τέτοια αλλαγή δεν μπορεί να θεωρηθεί ως ρουτίνα.
«Δεν είναι φυσιολογικό πράγμα στη μεταπολεμική Γερμανία να συμβαίνει… Η Volkswagen δεν είναι μια κανονική ιδιωτική εταιρεία, και η πολιτική ευθύνη είναι μεγαλύτερη εδώ ακόμη και από οποιαδήποτε άλλη εταιρεία παραγωγής όπλων».
Ο Γιούγκεν Μάκερτ, καθηγητής κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Πότσνταμ στη Γερμανία, είπε ότι, ενώ υπήρξε εκτενής δημόσια συζήτηση για την ιστορική ευθύνη της εταιρείας, αυτό φαίνεται να απουσιάζει στην πράξη.
«Είναι απλά μια επιχείρηση και έχει να κάνει με κέρδη. Εάν η Volkswagen δεν μπορεί να το κάνει με αυτοκίνητα, θα το κάνει με όπλα».
Ανησυχίες για τον πόλεμο της Γάζας
Οι αναφερόμενες συνομιλίες προκάλεσαν επίσης επικρίσεις λόγω του χρόνου τους εν μέσω του γενοκτονικού πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα.
Ο Μάκερτ υποστήριξε ότι το πολιτικό πλαίσιο της Γερμανίας για τον πόλεμο της Γάζας δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τέτοιες αποφάσεις. «Καθώς το γερμανικό πολιτικό κατεστημένο, μέχρι σήμερα, δεν παραδέχεται ότι αυτό που συμβαίνει στη Γάζα είναι γενοκτονία αλλά υποτιθέμενο δικαίωμα αυτοάμυνας του Ισραήλ, επομένως η Volkswagen δεν έχει κανένα λόγο να μην παράγει ισραηλινά όπλα».
Ο ακαδημαϊκός περιέγραψε την πιθανή συμφωνία ως «καταστροφή» τόσο από ιστορική όσο και από ηθική άποψη, προσθέτοντας ότι η «στρατηγική απόφαση» αντανακλά την προθυμία της Ευρώπης να επωφεληθεί από το σύστημα Iron Dome του Ισραήλ.
Ο Σολτς είπε ότι είναι προβληματικό για την αυτοκινητοβιομηχανία να ακολουθήσει ξανά τον δρόμο της παραγωγής όπλων.
«Έχουμε να κάνουμε με μια χώρα για την οποία το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο έχει εκδώσει εντάλματα σύλληψης για τον πρωθυπουργό. Δεν… προφανώς δεν το κάνει λιγότερο προβληματικό, αλλά προσθέτει στο πρόβλημα».
Νομικοί κίνδυνοι
Νομικοί εμπειρογνώμονες λένε ότι η αναφερόμενη συμφωνία θα μπορούσε να εντείνει τον έλεγχο του ρόλου της Γερμανίας στην υποστήριξη του Ισραήλ, ιδιαίτερα καθώς αντιμετωπίζει συνεχιζόμενες διαδικασίες στο Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης (ICJ).
Τον Μάρτιο του 2024, η Νικαράγουα υπέβαλε μήνυση στο δικαστήριο ισχυριζόμενη ότι η Γερμανία βοηθούσε και υποκινούσε τη γενοκτονία κατά των Παλαιστινίων στη Λωρίδα της Γάζας παρέχοντας όπλα στο Ισραήλ.
Σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης, η Γερμανία παρείχε το 30% των μεγάλων εισαγωγών όπλων του Ισραήλ μεταξύ 2019 και 2023. Τα στρατιωτικά μέσα που εξάγει η Γερμανία περιλαμβάνουν ναυτικό εξοπλισμό όπως φρεγάτες κλάσης Saar 6 που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου της Γάζας. «Δεδομένης της συνενοχής και της άνευ όρων υποστήριξης της Γερμανίας για τη γενοκτονία στη Γάζα, την εθνοκάθαρση στη Δυτική Όχθη… καθώς και τη μαζική συμβολή της στην καταστροφή του διεθνούς δικαίου, δεν υπάρχουν κόκκινες γραμμές», είπε ο Μάκερτ.
