Ένα πρωτοφανές σκάνδαλο διαφθοράς και ιατρικής αμέλειας συγκλονίζει την Ελβετία, με επίκεντρο το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Ζυρίχης (USZ). Έρευνα που δημοσιοποίησε το swissinfo αποκαλύπτει ότι κατά την περίοδο 2016-2020, η θνησιμότητα στο τμήμα καρδιοχειρουργικής ήταν αδικαιολόγητα υψηλή, οδηγώντας στον θάνατο δεκάδες ασθενείς λόγω διοικητικών και δεοντολογικών αστοχιών.
Σύμφωνα με την ανάλυση 4.500 επεμβάσεων, καταγράφηκαν 68 έως 74 περισσότεροι θάνατοι από το στατιστικά αναμενόμενο όριο. Στο στόχαστρο βρίσκεται ο τότε διευθυντής της κλινικής, Ιταλός καθηγητής Francesco Maisano.
Ο Maisano φέρεται να χρησιμοποίησε σε 13 περιπτώσεις ακατάλληλα το εμφύτευμα καρδιακής βαλβίδας «Cardioband». Το συγκεκριμένο προϊόν κατασκευαζόταν από εταιρεία στην οποία ο ίδιος διατηρούσε μετοχικό μερίδιο.
Από τους 300 θανάτους που εξετάστηκαν διεξοδικά, οι 75 αφορούσαν προβληματικές επεμβάσεις, ενώ οι 64 χαρακτηρίστηκαν ως «αρκετά απροσδόκητοι» και 11 ως πλήρως «απροσδόκητοι».
Η έκθεση καταλογίζει ευθύνες στη τότε διοίκηση του νοσοκομείου για πλημμελή εποπτεία. Ο Maisano είχε διοριστεί το 2014, χωρίς να ελεγχθούν επαρκώς τα προσόντα και τα επιχειρηματικά του συμφέροντα, ενώ τα ανησυχητικά σημάδια αγνοήθηκαν για χρόνια.
Ο Francesco Maisano
Η τωρινή διευθύντρια του USZ, Μόνικα Γιάνικε, εξήρε το θάρρος ενός πρώην καρδιοχειρουργού της κλινικής, ο οποίος λειτούργησε ως πληροφοριοδότης (whistleblower). Παρόλο που ο συγκεκριμένος γιατρός έχασε τη δουλειά του, επειδή κατήγγειλε τις παρατυπίες του Maisano, η Γιάνικε άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αποζημίωσής του, καθώς και των οικογενειών των θυμάτων.
Η αποκάλυψη της αλήθειας έφερε ραγδαίες εξελίξεις. Τρία μέλη του διοικητικού συμβουλίου υπέβαλαν τις παραιτήσεις τους.
Παράλληλα, ο πρόεδρος του συμβουλίου, André Zemp, χαρακτήρισε την ηγετική αποτυχία «απαράδεκτη» και το νοσοκομείο ζήτησε δημόσια συγγνώμη, ιδρύοντας ένα κέντρο συμβουλευτικής για τους πληγέντες.
Η υπόθεση έχει διαβιβαστεί στην Εισαγγελία για τη διερεύνηση ποινικών αδικημάτων.
Σήμερα, η κλινική λειτουργεί υπό νέα ηγεσία, με τα ποσοστά θνησιμότητας να έχουν επιστρέψει στα φυσιολογικά επίπεδα. Έχουν θεσπιστεί αυστηροί κανόνες συμμόρφωσης και μητρώο συμφερόντων για την αποφυγή παρόμοιων τραγωδιών.
Ο Francesco Maisano, ο οποίος απολύθηκε το 2020, εργάζεται πλέον ως επικεφαλής ιατρός στο νοσοκομείο San Raffaele στο Μιλάνο.
