Σχεδόν ταυτόχρονα με τις πρώτες αναφορές για πυροβολισμούς στο δείπνο των ξένων ανταποκριτών του Λευκού Οίκου το βράδυ του Σαββάτου 25/4, το διαδίκτυο πήρε φωτιά.

Μέσα σε λίγα λεπτά, οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης κατακλύστηκαν από συνωμοσιολογικές θεωρίες, κατηγορίες και αυθαίρετα συμπεράσματα για το τι ακριβώς συνέβη.

Πρόκειται για ένα μοτίβο που επαναλαμβάνεται όλο και πιο συχνά: σε περιόδους σύγχυσης και περιορισμένης πληροφόρησης, γνωστοί influencers σπεύδουν να καλύψουν το κενό με εικασίες, διεκδικώντας την προσοχή και την απήχηση του κοινού.

 Τα τελευταία χρόνια, ψευδείς πληροφορίες, φήμες και ανεπιβεβαίωτα σενάρια έχουν επισκιάσει ακόμη και μεγάλα γεγονότα, από τις προηγούμενες απόπειρες δολοφονίας κατά του Τραμπ μέχρι τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο.

«Σκηνοθετημένη» επίθεση

Στην προκειμένη περίπτωση, χρήστες από όλο το πολιτικό φάσμα συμμετείχαν στην ψηφιακή «καταιγίδα» σε πλατφόρμες όπως το X, το Facebook και το TikTok.

Δεν άργησαν να εμφανιστούν ισχυρισμοί ότι η επίθεση ήταν «σκηνοθετημένη», με υπαινιγμούς (χωρίς καμία τεκμηρίωση) ότι επρόκειτο για οργανωμένο σχέδιο από τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ ή τον κύκλο του, προκειμένου να αποσπαστεί η προσοχή από τις αρνητικές δημοσκοπήσεις και από τον πόλεμο με το Ιράν.

Οι μηχανές αναζήτησης πήραν… «φωτιά»

Η λέξη «σκηνοθετημένο» εκτοξεύθηκε σε περισσότερες από 300.000 αναρτήσεις στο X μέχρι το μεσημέρι της Κυριακής, σύμφωνα με στοιχεία της TweetBinder (σ.σ. εταιρείας ανάλυσης social media που ανήκει στην Audiense).

Παράλληλα, ένα μέρος των χρηστών επιχείρησε να αντικρούσει αυτή τη θεωρία.

Την ίδια ώρα, άλλοι έσπευσαν να αποδώσουν ευθύνες, συνδέοντας αυθαίρετα τον δράστη με ισραηλινά συμφέροντα και επιστρατεύοντας εικόνες που φαίνεται να είχαν υποστεί επεξεργασία με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να ενισχύσουν τα αφηγήματά τους.

Το ρωσικό δίκτυο RT αναπαρήγαγε ορισμένους από αυτούς τους ισχυρισμούς στην πλατφόρμα X.

Όπως σημειώνουν οι New York Times, το αποτέλεσμα είναι μια σχεδόν στιγμιαία «μάχη αφηγήσεων», όπου διαφορετικές εκδοχές της πραγματικότητας ξεδιπλώνονται μέσα σε δευτερόλεπτα από τη στιγμή που γίνεται γνωστή μια επίθεση και συνεχίζουν να κυκλοφορούν για ημέρες ή και εβδομάδες, ακόμη και όταν τα πραγματικά στοιχεία παραμένουν ασαφή.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η απόπειρα δολοφονίας του Τραμπ στην Πενσυλβάνια, για την οποία εξακολουθούν να διακινούνται θεωρίες περί «στησίματος», παρά το γεγονός ότι υπήρξαν νεκροί.

«Οι άνθρωποι τείνουν να προσαρμόζουν την πραγματικότητα σε αυτό που θέλουν να πιστεύουν», εξηγεί ο Κλιφ Λάμπε. «Δεν αναζητούν αξιόπιστες πληροφορίες, αλλά επιβεβαιωτικές. Και συχνά καταλήγουν να βυθίζονται όλο και περισσότερο σε μια “τρύπα του κουνελιού”, αναλύοντας εικόνες, λεπτομέρειες και θεωρίες».

Την ίδια στιγμή όμως, ο ίδιος ο πρόεδρος των ΗΠΑ εμφανίζεται… λαλίστατος από ποτέ στο διαδίκτυο σε σχέση με προκατόχους του, ενθαρρύνοντας τους υποστηρικτές του να τοποθετούνται δημόσια και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τροφοδοτώντας τη συνωμοσιολογική ρητορική.

Μετά το περιστατικό του Σαββάτου, ο Τραμπ υποστήριξε ότι το συμβάν ενισχύει την ανάγκη για την κατασκευή μιας επιχρυσωμένης αίθουσας χορού στον Λευκό Οίκο. Δεκάδες δεξιοί influencers έσπευσαν να υιοθετήσουν το αφήγημα, παρουσιάζοντας το σχέδιο ως κρίσιμο για την ασφάλεια.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το δείπνο που πραγματοποιήθηκε στο ξενοδοχείο Washington Hilton, στο παρελθόν είχε γίνει η απόπειρα δολοφονίας του Ρόναλντ Ρίγκαν.

«Σκοτώθηκε ο δράστης»

Ανάμεσα στις πιο δημοφιλείς αναρτήσεις που κυκλοφόρησαν από το βράδυ του Σαββάτου έως την Κυριακή ήταν εκείνες που υποστήριζαν ότι ο δράστης έπεσε νεκρός επί τόπου.

Στην πραγματικότητα, όμως, συνελήφθη και κρατείται. Παράλληλα, διακινήθηκαν κάθε είδους εικασίες για τα κίνητρα και τις πολιτικές του διασυνδέσεις.

Ακόμη και όταν ορισμένοι χρήστες διόρθωσαν τις αρχικές αναρτήσεις τους, οι διορθώσεις συγκέντρωσαν ελάχιστη απήχηση σε σχέση με τα αρχικά, λανθασμένα posts. «Οι φήμες ταξιδεύουν με τεράστια ταχύτητα και η αποκατάσταση της αλήθειας απαιτεί πολύ περισσότερο χρόνο», σημειώνει ο Λάμπε.

Οικονομικά κέρδη μέσα από τα ψέματα

Το κίνητρο για τη διάδοση τέτοιου περιεχομένου είναι σαφές: η προσοχή μεταφράζεται σε επιρροή (και συχνά σε χρήμα). Σε πλατφόρμες όπως το X, όπου υπάρχει κατανομή εσόδων, η αυξημένη απήχηση μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερα κέρδη.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του influencer Mario Nawfal, ο οποίος δημοσίευσε σειρά ατεκμηρίωτων θεωριών για να καταλήξει στη συνέχεια ότι δεν τις υιοθετεί, αφού πρώτα είχε συγκεντρώσει εκατοντάδες χιλιάδες προβολές.

Ένα ακόμη περιστατικό που τροφοδότησε τη συνωμοσιολογία ήταν ένα απόσπασμα από το Fox News, όπου η ανταποκρίτρια Aishah Hasnie φαινόταν να διακόπτεται κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής σύνδεσης.

 Ορισμένοι χρήστες ισχυρίστηκαν ότι το δίκτυο «έκοψε» σκόπιμα την επικοινωνία, με την ίδια να διευκρινίζει αργότερα ότι υπήρχαν προβλήματα σήματος στον χώρο.

«Η επιβεβαίωση της αλήθειας απαιτεί χρόνο, όμως το κοινό σπάνια δείχνει την απαραίτητη υπομονή», επισημαίνει η Amanda Crawford. «Έτσι, δημιουργούνται άμεσα αφηγήσεις που επιχειρούν να καλύψουν τα κενά, βασισμένες συχνά στις προκαταλήψεις εκείνων που τις διαδίδουν».

 

 

σχόλια αναγνωστών
oδηγός χρήσης
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: #δείπνο ξένων ανταποκριτών #ΗΠΑ #θεωρίες συνομωσίας #Ντόναλντ Τραμπ