Αυτή την εβδομάδα θέλω να σταθούμε σε ένα θέμα που όλοι λίγο-πολύ κουβαλάμε μέσα μας, αλλά λίγοι μιλάμε ανοιχτά γι’αυτό: την αποτυχία. Είναι ένα θέμα που με έχει απασχολήσει προσωπικά σε πολλές στιγμές της ζωής μου – είτε το διάλεξα είτε όχι. Και τολμώ να πω πως απέκτησα εμπειρία, γιατί η αποτυχία, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, είναι συνοδοιπόρος κάθε διαδρομής.
Υπάρχει μια μεγάλη παρανόηση που ταλαιπωρεί πολλούς από εμάς: ότι η αποτυχία και η επιτυχία είναι δύο αντίθετα, δύο δρόμοι διαφορετικοί. Ότι ή θα καταφέρουμε αυτό που θέλουμε ή θα αποτύχουμε. Η πραγματικότητα, όμως, είναι εντελώς διαφορετική. Η αποτυχία δεν είναι το αντίθετο της επιτυχίας· είναι κομμάτι της. Είναι ένα βήμα – πολλές φορές απαραίτητο – προς το μονοπάτι που οδηγεί σε αυτήν.
Δεν υπάρχει κανένα ουσιαστικό επίτευγμα που να μην έχει περάσει μέσα από δοκιμασίες, σφάλματα και δυσκολίες. Κάθε άνθρωπος που θαυμάζουμε, κάθε ιστορία που μας εμπνέει, κρύβει πίσω της μικρές και μεγάλες ήττες. Κι εμείς βλέπουμε το αποτέλεσμα χωρίς καν να αναρωτιόμαστε για τη διαδρομή.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν μας έχουν μάθει από μικρούς ότι η αποτυχία πρέπει να αποφεύγεται πάση θυσία. Όταν πιστεύουμε πως ο «καλός» μαθητής, ο ικανός επαγγελματίας, ο «άξιος» άνθρωπος πετυχαίνει πάντα με την πρώτη.Κι έτσι, στο πρώτο εμπόδιο, στην πρώτη καθυστέρηση ή στραβοτιμονιά, σκεφτόμαστε ότι «δεν είναι για εμάς» και τα παρατάμε. Εκεί βρίσκεται και η μεγαλύτερη παγίδα: γιατί η αποτυχία από μόνη της δεν είναι επικίνδυνη· επικίνδυνο γίνεται το σημείο όπου μας πείθει να εγκαταλείψουμε.
Οι άνθρωποι που καταφέρνουν να προχωρήσουν δεν είναι εκείνοι που δεν αποτυγχάνουν ποτέ. Είναι εκείνοι που μαθαίνουν να σηκώνονται. Εκείνοι που μπορούν να μετατρέπουν την απογοήτευση σε κίνητρο, την αμηχανία σε έμπνευση, το εμπόδιο σε σκοπό. Δεν ξέρω ούτε έναν πραγματικά επιτυχημένο άνθρωπο που να μην έχει σκοντάψει επανειλημμένα στη διαδρομή του. Μερικοί μάλιστα γνώρισαν και την πλήρη κατάρρευση. Αλλά κράτησαν αρκετή ελπίδα ώστε να συνεχίσουν. Και αυτό είναι το μυστικό: να μην επιτρέψεις στην αποτυχία να σε καθηλώνει.
Στην Ελλάδα έχουμε συχνά την τάση να αποδίδουμε την επιτυχία κάποιου σε εξωτερικούς παράγοντες. «Κάποιος θα τον βοήθησε», «σίγουρα είχε μέσον», «τα βρήκε έτοιμα». Και ίσως σε αρκετές περιπτώσεις να ισχύει. Το χειρότερο, όμως, είναι ότι αυτή την αντίληψη, αυτό το συλλογικό τραύμα, το κουβαλάμε και στο εξωτερικό. Το γνωρίζω από πρώτο χέρι. Έχω ακούσει αμέτρητες φορές πως «τα είχα όλα εύκολα». Τι να σχολιάσω τώρα σε αυτό…
Αν θέλουμε να είμαστε περισσότερο ρεαλιστικοί και δίκαιοι, αναλαμβάνοντας ο καθένας τις ευθύνες της δικής του διαδρομής, ας κάνουμε το εξής νοητικό πείραμα: την επόμενη φορά που θα συναντήσουμε έναν επιτυχημένο άνθρωπο, ας υποθέσουμε ακριβώς το αντίθετο απ’ ό,τι συνήθως. Όχι ότι «τα βρήκε όλα έτοιμα», αλλά ότι πάλεψε με δεκάδες εμπόδια. Ότι πέρασε στιγμές που ένιωσε αποτυχημένος. Ότι αμφισβήτησε τον εαυτό του. Αλλά δεν τα παράτησε.
Θέλω να θυμάσαι κάτι: η αποτυχία δεν είναι το τέλος. Είναι απλώς μια προσωρινή στάση, ένα βήμα προς την κατεύθυνση της επιτυχίας, μια ευκαιρία να μάθεις πού θα σε πάει παρακάτω. Δεν χρειάζεται να σου αρέσει, ούτε να τη ρομαντικοποιήσεις, ούτε να την καλοδεχθείς. Αλλά χρειάζεται να τη δεις ως αναπόφευκτο κομμάτι που σε οδηγεί πιο κοντά στον στόχο σου.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, η μόνη πραγματική αποτυχία είναι να τα παρατήσεις.
Διαβάστε το σχετικό ηχητικό:
ΙουλίαΚαζάνα-McCarthy
Δρ. Κοινωνιολογίας (UniversityofSurrey, UK)
MSc Psychology (c.) (Brunel University of London)
Πιστοποιημένη Life Coach (International Coaching Federation, ICF)
SolutionFocused Θεραπεύτρια (BRIEF)
