Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης.
Προσθήκη του zougla.gr στην GoogleΣτην ανάγκη για έγκαιρο αστικό σχεδιασμό και στις ιστορικές φάσεις που καθόρισαν την ανάπτυξη της πολυκατοικίας στην Ελλάδα επικεντρώνεται η νέα μελέτη του Ομότιμου Καθηγητή στην Πολυτεχνική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, κ. Σεραφείμ Πολύζου.
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο καθηγητής αναλύει τα πρότυπα εξέλιξης των ελληνικών πόλεων και οικισμών, διακρίνοντας την πορεία τους σε τέσσερις συγκεκριμένες χρονικές περιόδους, οι οποίες οδήγησαν από τη συγκρότηση του κράτους στη σημερινή ανάγκη για περιβαλλοντική αναβάθμιση.
Η πρώτη ιστορική περίοδος εκτείνεται από την ίδρυση του ελληνικού κράτους το 1830 έως το 1923, μια εποχή που χαρακτηρίζεται από την απελευθέρωση, την ενσωμάτωση νέων εδαφών, την ενοποίηση του εθνικού χώρου και τελικά την υποδοχή των προσφύγων.
Η δεύτερη φάση καλύπτει την περίοδο από το 1923 έως το 1950, αποτυπώνοντας τις έντονες κοινωνικοπολιτικές μεταβολές του Μεσοπολέμου, της γερμανικής Κατοχής και του Εμφυλίου πολέμου.
Ακολουθεί η τρίτη περίοδος, μεταξύ 1950 και 1970, η οποία συνδέεται με τη ραγδαία οικονομική ανάπτυξη της χώρας και τις σαρωτικές αλλαγές στην αστική διάρθρωση.
Κατά την περίοδο αυτή, και ιδιαίτερα στο Νομό Αττικής όπου συγκεντρωνόταν το μεγαλύτερο μέρος του αστικού πληθυσμού και το υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ, καταγράφηκε τεράστια οικοδομική δραστηριότητα σε εκτός σχεδίου περιοχές.
Ολόκληρες ζώνες, κυρίως παραθαλάσσιες, κατακλύστηκαν από κατασκευές κάθε ποιότητας, δημιουργώντας ένα υποβαθμισμένο περιβάλλον λόγω του μικρού μεγέθους των οικοπέδων και της παντελούς έλλειψης υποδομών.
Είναι ενδεικτικό ότι καμία από τις σαράντα πολεοδομικές ρυθμίσεις και τα ρυθμιστικά σχέδια που εκπονήθηκαν μεταξύ 1960 και 1974 δεν θεσμοθετήθηκε, με αποτέλεσμα να χαθεί η ευκαιρία για ένα δεσμευτικό πλαίσιο ανάπτυξης.
Η τέταρτη και τελευταία περίοδος ξεκινά από το 1970 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα, φέρνοντας στο προσκήνιο την οξυμένη αστική κρίση και τα περιβαλλοντικά προβλήματα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.
Παρά τη σταθεροποίηση της εξωτερικής μετανάστευσης και ορισμένων δημογραφικών δεικτών, η μεγέθυνση των δύο μεγάλων αστικών κέντρων συνεχίστηκε.
Η ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα εισήγαγε σταδιακά τη λογική ότι η οικονομική ανάπτυξη πρέπει να σέβεται το φυσικό περιβάλλον, οδηγώντας σε ουσιαστικές προσπάθειες μεταρρύθμισης του θεσμικού και διοικητικού πλαισίου.
Στο κατασκευαστικό πεδίο, η σύγχρονη αυτή φάση έφερε το συνεχές οικοδομικό σύστημα, την υποχρεωτική δημιουργία θέσεων στάθμευσης στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και τη σταδιακή μείωση των συντελεστών δόμησης για τον περιορισμό των κακοτεχνιών.
Ωστόσο, η ποιότητα ζωής υποβαθμίστηκε από το κυκλοφοριακό και τη ρύπανση, ωθώντας τα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα προς τα προάστια.
Η εξέλιξη αυτή αντέστρεψε την κοινωνική θεώρηση της πολυκατοικίας, η οποία από σύμβολο καταξίωσης των δεκαετιών του 1930 και 1940 μετατράπηκε σε λύση ανάγκης για τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα, ένα μοντέλο που αντιγράφηκε γρήγορα από το σύνολο των επαρχιακών πόλεων.
Σήμερα, τα σημάδια γήρανσης και απαξίωσης αυτού του συστήματος είναι περισσότερο από εμφανή
Η αλλοίωση του παραδοσιακού περιβάλλοντος και η απώλεια της έννοιας της γειτονιάς ανάγκασαν την πολιτεία να αναγνωρίσει έμμεσα το πρόβλημα, θεσπίζοντας ανώτατο συντελεστή δόμησης 0,8 για τις νέες εντάξεις περιοχών στα ρυμοτομικά σχέδια.
Συνοψίζοντας τα συμπεράσματά του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κ. Πολύζος υπογραμμίζει ότι η μεταπολεμική πολεοδόμηση στην Ελλάδα λειτουργούσε πάντα πυροσβεστικά, ακολουθώντας τη ζήτηση της αγοράς αντί να προηγείται αυτής.
Η απουσία μακροχρόνιου σχεδιασμού και η περιορισμένη προσφορά οργανωμένης αστικής γης οδήγησαν αναπόφευκτα στην έκρηξη της αυθαίρετης δόμησης στις περιαστικές περιοχές και, τελικά, στην άναρχη ανάπτυξη και τη στρέβλωση των χρήσεων γης που χαρακτηρίζουν τις σύγχρονες ελληνικές πόλεις.
