Μικτή εικόνα παρουσιάζει η οικονομία του Ισραήλ που από τη μία έχει υποστεί ήδη σημαντικό πλήγμα, ενώ από την άλλη συνεχίζει να αναπτύσσεται διατηρώντας μάλιστα χαμηλά τις πληθωριστικές πιέσεις.
Πολλοί αναρωτιούνται για τις αντοχές της οικονομίας στον χρόνο κάτω από την πίεση των συγκρούσεων.
Πρώτο «θύμα» βεβαίως η ανάπτυξη, η οποία όμως διατηρείται σε θετικό έδαφος, καθώς οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή συνεχίζονται και η οικονομική δραστηριότητα έχει πλήρως προσαρμοστεί στις πολεμικές ανάγκες, οι οποίες βεβαίως δεν είναι σε θέση να στηρίξουν τα βασικά μεγέθη της οικονομίας.
Χαρακτηριστικό είναι ότι ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της χώρας εκτιμά ότι μια ταχεία επίλυση των πολέμων στον Λίβανο και το Ιράν μπορεί να βοηθήσει στην άμβλυνση του σοκ. Όχι όμως και να το εξαλείψει πριν περάσει μεγάλο διάστημα ειρήνης και σταθερότητας στην περιοχή.
Κάτω από το κλίμα που διαμορφώνεται το Ισραήλ μείωσε τις προσδοκίες για ανάπτυξη το 2026 από 5,2% σε 3,8% ως αποτέλεσμα των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, ο Αμίρ Γιαρόν, διοικητής της Τράπεζας του Ισραήλ, ο οποίος μιλούσε λίγο πριν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοινώσει την προσωρινή εκεχειρία την Πέμπτη, πιστεύει ότι η ανάπτυξη μπορεί να ανακάμψει στο 5,5% το 2027, εάν επιλυθούν αυτές οι συγκρούσεις.
«Είναι μια λειτουργική υπόθεση», είπε ο Yaron.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι εξακολουθεί να υπάρχει «τεράστια αβεβαιότητα» σχετικά με τη διάρκεια της σύγκρουσης, παρά τις πρόσφατες ενδείξεις ότι μια επίλυση θα μπορούσε να είναι ορατή.
Πόσο πόλεμο αντέχει η οικονομία του Ισραήλ
Μια αποκλιμάκωση των εχθροπραξιών θα μείωνε τον γεωπολιτικό κίνδυνο στο Ισραήλ, μαζί με τα κράτη του Κόλπου, και θα βοηθούσε στην τόνωση της ανάπτυξης. Αλλά ο Γιάρον αναγνώρισε επίσης την πιθανότητα μιας πολύ πιο παρατεταμένης σύγκρουσης, η οποία είπε ότι θα επιβάρυνε τις προσδοκίες για ανάπτυξη και πληθωρισμό.
«Οι αγορές, τόσο στο εξωτερικό όσο και ιδιαίτερα στο Ισραήλ, έχουν την άποψη ότι η γεωπολιτική κατάσταση έχει ήδη βελτιωθεί πολύ», εξήγησε, επισημαίνοντας την ισχύ της χρηματιστηριακής αγοράς του Ισραήλ, το ράλι του σέκελ και τα πενταετή credit default swaps που επιστρέφουν στα επίπεδα πριν από την προεκλογική εκστρατεία.
Αντιθέτως, οποιαδήποτε κλιμάκωση της σύγκρουσης «προφανώς θα μείωνε την ανάπτυξη από την τρέχουσα πρόβλεψη», πρόσθεσε.
Οι τιμές του πετρελαίου μειώθηκαν το πρωί της Παρασκευής μετά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός Ισραήλ-Λιβάνου, καθώς ο Τραμπ επανέλαβε τον ισχυρισμό του ότι ο τερματισμός του πολέμου στο Ιράν είναι ορατός.
Ο πληθωρισμός αναμένεται να κυμανθεί γύρω στο χαμηλό 2% το 2026 και το 2027, αλλά ο Γιάρον δήλωσε ότι οι προβλέψεις της κεντρικής τράπεζας παραμένουν ιδιαίτερα δύσκολες εν μέσω συνεχιζόμενης αβεβαιότητας.
Ζητούμενο η «ανθεκτικότητα»
Ωστόσο, είπε ότι η οικονομία του Ισραήλ, η οποία παρέμεινε σε εμπόλεμη κατάσταση από τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023, έχει δείξει «ανθεκτικότητα», «δυναμισμό» και «ευκινησία», στην «ομαλοποίηση αυτού που διαφορετικά θα ήταν μια μη φυσιολογική κατάσταση».
Τόνισε τον αμυντικό και τεχνολογικό τομέα της χώρας, όπου οι κύριες αμυντικές μετοχές βλέπουν ήδη «τεράστιες» παραγγελίες για τα προϊόντα τους, τονίζοντας τον Σιδερένιο Θόλο και άλλα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας.
«Είναι αρκετά σαφές ότι οι αμυντικές δαπάνες σε όλο τον κόσμο θα αυξηθούν με την πάροδο του χρόνου», είπε. «Αυτός ο τομέας, αν μη τι άλλο, τα πάει πολύ καλά στο Ισραήλ αυτή τη στιγμή».
Η κεντρική τράπεζα του Ισραήλ
Η κεντρική τράπεζα του Ισραήλ διατήρησε σταθερά τα επιτόκια στην τελευταία της συνεδρίαση. Ο Γιάρον έστειλε σήμα για μία ή δύο μειώσεις μέχρι το πρώτο τρίμηνο του επόμενου έτους, με την προϋπόθεση ότι ο πόλεμος έχει τελειώσει, οι τιμές του πετρελαίου θα υποχωρήσουν και οι έφεδροι του στρατού θα επιστρέψουν στην οικονομία για να βοηθήσουν στη μείωση της προσφοράς εργασίας.
«Αυτό θα ήταν αρκετό για να διατηρηθεί ο πληθωρισμός στα χαμηλά του 2% προς το τέλος του 2026 και του 2027, κάτι που θα μας επέτρεπε να κάνουμε αυτές τις μία ή δύο μειώσεις», πρόσθεσε. «Φυσικά, υπάρχει τεράστια αβεβαιότητα. Αυτό δεν είναι υπόσχεση».
