Η Αμερική, ο ρατσισμός και το πάθος του Τζέιμς Μπόλντουιν

Πρώτη καταχώρηση: Σάββατο, 2 Νοεμβρίου 2019, 15:01
Η Αμερική, ο ρατσισμός και το πάθος του Τζέιμς Μπόλντουιν

Κυκλοφορούν τα βιβλία του Τζέιμς Μπόλντουιν σε νέες μεταφράσεις και φέρνουν εκ νέου  κοντά στον αναγνώστη τα χαμένα όνειρα και τους φόβους μιας ολόκληρης ηπείρου.

Σε λίγες μέρες θα κυκλοφορήσει στα βιβλιοπωλεία το μυθιστόρημα του James Baldwin «Το κουαρτέτο του Χάρλεμ» σε μετάφραση του Χρήστου Οικονόμου από τις εκδόσεις Πόλις.

Σπουδαίος μυθιστοριογράφος, θεατρικός συγγραφέας και ακτιβιστής ο γεννημένος στο Χάρλεμ το 1924 Τζέιμς Μπόλντουιν, μίλησε με γενναιότητα και σαφήνεια για τον αμερικανικό ρατσισμό και την ομοφοβία γράφοντας μερικά από τα πιο σπουδαία έργα του 20ού αιώνα. Τα δοκίμιά του διακρίνονται για την πειστική και παθιασμένη υπεράσπιση της αξιοπρέπειας των μαύρων, ενώ στα μυθιστορήματά του ασχολείται με ζητήματα όπως η ανακάλυψη και η αποδοχή του εαυτού, οι σχέσεις ανάμεσα στις φυλές και στα φύλα. Ήρωές του είναι συνήθως έφηβοι, ή μαύροι καλλιτέχνες με πολυτάραχη και τραγική ζωή, αποσυνάγωγοι της προπολεμικής αμερικανικής κοινωνίας, που τιμωρούσε το διαφορετικό χρώμα και φύλο, με βία, παρενοχλήσεις και κατάχρηση εξουσίας.

Ο ίδιος ο συγγραφέας το 1948 εγκατέλειψε τις ΗΠΑ για τη Γαλλία, όπου έζησε πολλά χρόνια, θέλοντας να ξεφύγει από τον ρατσισμό και την ομοφοβία,  με σαράντα μόνο δολάρια στην τσέπη και χωρίς να γνωρίζει γαλλικά. Εκεί πλέον θα δουλέψει σαν επαγγελματίας συγγραφέας και στο Σαιν  -Πωλ-ντε-Βανς, κοντά στη Νίκαια της Γαλλίας θα αφήσει την τελευταία του πνοή το 1987.

Τζέιμς Μπόλντουιν

Στην καριέρα του έγραψε περισσότερα από είκοσι βιβλία, δοκίμια, θεατρικά έργα, ποιήματα ενώ υπήρξε εμβληματική μορφή του κινήματος πολιτικών δικαιωμάτων.

Μεγαλωμένος στο Χάρλεμ ο Μπόλντουιν πέρασε δύσκολα παιδικά χρόνια έχοντας να αντιμετωπίσει ένα βίαιο θετό πατέρα, ενώ η μικροσκοπική κατατομή του και η θηλυπρεπής συμπεριφορά του ήταν αντικείμενο χλευασμού. Ο Μπόλντουιν αναζητούσε καταφύγιο στην εκκλησία. Αργότερα σαν νεαρός εργάστηκε ως εργάτης σε σιδηροδρόμους, εισπράκτορας σε λεωφορεία, χειριστής ανελκυστήρων.

Την ίδια εποχή αρχίζει να γράφει άρθρα και κριτικές βιβλίων. Οι επιπτώσεις της φυλής του, «του να είναι κάποιος νέγρος»  αποτυπώνεται στα έργα του στα σαράντα χρόνια της δημιουργικής του ζωής. Τα πρώτα χρόνια της καριέρας του εξέδωσε την συλλογή άρθρων, Notes of a Native Son – 1955 και την αυτοβιογραφία Nobody Knows My Name – 1961.



Ο Μπόλντουιν χαρακτηρίστηκε «άγριος προφήτης», όμως, πίσω από την παθιασμένη ρητορική του, υπάρχει το μήνυμα για αγάπη, συγχώρεση και συμφιλίωση. Ο Μπάλντουιν, θα σκιαγραφήσει το θέμα του εφηβικού ξυπνήματος της ομοφυλοφιλικής σεξουαλικότητας με πιο περίτεχνο τρόπο σε ένα από τα πρώτα του και ίσως καλύτερά του μυθιστορήματα, στο Go Tell It on the Mountain (1953).

Πριν μερικά χρόνια το σπουδαίο βιβλίο του  I Am Not Your Negro μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο, σε ένα ντοκιμαντέρ του Ράουλ Πεκ και έφτασε μέχρι τα όσκαρ. Ήταν ένα σπάνιο ορμητικό και απολύτως αναγκαίο μάθημα για τους αγώνες των πολιτικών δικαιωμάτων των Αφροαμερικανών μέσα από τη ματιά και τη γραφή του Μπόλντουιν. Η καθηλωτική διαύγεια της διαλεκτικής του, δεν περιγράφει μόνο την ταραχώδη ιστορία της χώρας του, αλλά δίνει την ευκαιρία να αναστοχαστούμε πάνω στο διαρκές ζήτημα των πάσης φύσεως διακρίσεων.

«Αν η Μπιλ Στριτ μπορούσε να μιλήσει»

Με την ταινία  If Beale Street Could Talk να συγκεντρώνει βραβεία και διακρίσεις την περασμένη χρονιά, οι ιστορίες του Μπόλντουιν έρχονται πάντα στην επικαιρότητα.  Αυτή ήταν η πρώτη φορά που η οικογένειά του απελευθέρωσε τα δικαιώματα για να γυριστεί μια ταινία βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημά του. Πρόκειται για  ένα σπαρακτικό ρομαντικό δράμα με ήρωες ένα ερωτευμένο ζευγάρι Αφροαμερικανών που έρχονται αντιμέτωποι με το εκδικητικό σωφρονιστικό και δικαστικό σύστημα. Οι ποιητικές εικόνες του Μπόλντουιν και οι γεμάτες ένταση σκηνές μιας καθημερινότητας μας μεταφέρουν σε ένα περιβάλλον που είναι επίκαιρο σήμερα, περισσότερο από ποτέ.   

Το αριστουργηματικό του έργο Το κουαρτέτο του Χάρλεμ, περιγράφει την ιστορία τεσσάρων μαύρων μουσικών, μεταξύ των οποίων ο μετέπειτα διάσημος «Αυτοκράτορας της σόουλ» Άρθουρ Μοντάνα, που ξεκινούν από το Χάρλεμ της δεκαετίας του ’40 για να κατακτήσουν τον κόσμο με όχημα το πάθος τους για τα γκόσπελ.

Τριάντα χρόνια αργότερα, όταν ο Άρθουρ θα βρεθεί νεκρός στο Λονδίνο, ο αδελφός του, ο Χαλ, επιστρέφει στο παρελθόν για να αφηγηθεί μια συναρπαστική και σπαρακτική ιστορία, που θα παρακολουθήσει την περιπλάνηση των ηρώων από τη Νέα Υόρκη ώς το Παρίσι και από τον αμερικανικό Νότο ως την Αφρική και την Κορέα, φέρνοντάς τους αντιμέτωπους με προσωπικές, οικογενειακές και κοινωνικές συγκρούσεις, με τις ολέθριες συνέπειες της απώλειας, αλλά και τους ακατάλυτους δεσμούς που γεννούν η αφοσίωση, ο έρωτας (ομοφυλοφιλικός και μη) και η φιλία.

Στο Κουαρτέτο του Χάρλεμ, το τελευταίο και εκτενέστερο μυθιστόρημά του, ο Τζέιμς Μπόλντουιν χρησιμοποιεί ως φόντο το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα των μαύρων, που συντάραξε τις ΗΠΑ τη δεκαετία του ’60, για να αφηγηθεί ένα επικό άσμα αγάπης, πάθους, πένθους και οργής, όπου η δυναμική των φυλετικών και σεξουαλικών σχέσεων καθορίζει σε καταλυτικό βαθμό τον αέναο αγώνα του ανθρώπου να παραμείνει άνθρωπος.

Από τις εκδόσεις Πόλις ετοιμάζονται επίσης τα έργα του:

 I Am Not Your Negro

If Beale Street Could Talk

Go Tell It on the Mountain

 

Τελευταία ενημέρωση: Σάββατο, 2 Νοεμβρίου 2019, 15:01