Στη γωνία Στουρνάρη και Πατησίων, ακριβώς απέναντι από το Πολυτεχνείο, ένα διαμέρισμα σε μια ιστορική πολυκατοικία της Αθήνας κρύβει πίσω από τους τοίχους του ένα μεγάλο κεφάλαιο του ελληνικού πολιτισμού. Εκεί έζησαν για σχεδόν τρεις δεκαετίες η Σοφία Βέμπο και ο Μίμης Τραϊφόρος, μετατρέποντας τον χώρο σε ένα ζωντανό καταφύγιο δημιουργίας, ανθρωπιάς και ιστορικής μνήμης.
Μέχρι και σήμερα, το σπίτι αυτό συνεχίζει να προκαλεί συγκίνηση σε όσους ξέρουν την ιστορία του. Ο σημερινός του ένοικος, Τάκης Δόξας – Λαμπρινόπουλος, μοιράστηκε τις σκέψεις του στο ΑΠΕ, αποτυπώνοντας το βάρος και την τιμή που κουβαλά αυτός ο χώρος: «Η οικογένειά μας αισθάνεται ιδιαίτερα υπερήφανη που ζει και αναπνέει στο σπίτι όπου για 28 χρόνια κατοικούσε η σπουδαία Σοφία Βέμπο. Μας επισκέπτονται συχνά μαθητές από δημοτικά και γυμνάσια, οι οποίοι θέλουν να γνωρίσουν κάθε γωνιά του».
Αθήνα 1965 – Σοφία – Μίμης σε τρυφερές στιγμές
«Όλοι οι τοίχοι ήταν γεμάτοι ιστορία»
Ο ανιψιός και βιογράφος του ζεύγους, Βασίλης Τραϊφόρος, επισκεπτόταν από μικρός πολύ συχνά το σπίτι των θείων του. Οι προσωπικές του μαρτυρίες αποτυπώνουν με μοναδικό τρόπο την ατμόσφαιρα εκείνης της εποχής: «Με την είσοδο βρισκόσουν σε ένα ευρύχωρο χολ. Αριστερά ήταν το μεγάλο σαλόνι με το μπαλκόνι που έβλεπε στην οδό Πατησίων. Δεξιά από το χολ, η πόρτα σε οδηγούσε στο γραφείο του θείου», εξηγεί και συνεχίζει, «εκείνο που μου έκανε πάντα εντύπωση ήταν πως όλοι οι τοίχοι του διαμερίσματος τους ήταν ασφυκτικά γεμάτοι με φωτογραφίες, κορνίζες με τιμητικά διπλώματα, βραβεία, μετάλλια και πολλά αναμνηστικά από θέατρο. Κάθε ένα και μια μεγάλη ιστορία από την Ελλάδα».
Μέσα από αυτές τις περιγραφές ξαναζωντανεύει ένας χώρος γεμάτος μνήμες και εικόνες μιας ολόκληρης εποχής του ελληνικού πολιτισμού. «Μου έρχονται στο νου μου αναμνήσεις από τις μυρουδιές του σπιτιού. Ο θείος πάντα φρέσκο – ξυρισμένος να μυρίζει κολόνια λεμόνι. Και η θεία να φορά πάντα το τσεμπέρι της να μυρίζει την πούδρα που έβαζε. Εκείνη την ημέρα θυμάμαι κάτι μαγείρευε και ερχόταν από την κουζίνα μια ελαφριά και συνάμα όμορφη μυρωδιά φαγητού. Της άρεσε να μαγειρεύει και ήταν εξαιρετική μαγείρισσα», σημειώνει.
Το σπίτι που έγινε καταφύγιο τη νύχτα του Πολυτεχνείου
Το σπίτι της Βέμπο συνδέθηκε και με μία από τις πιο δραματικές στιγμές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας: τη νύχτα της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Ο Τάκης Δόξας – Λαμπρινόπουλος επισημαίνει πως, «μετά την κεντρική είσοδο υπάρχει δωμάτιο 15 τμ. Στον χώρο αυτό η Σοφία Βέμπο προστάτεψε εκείνη τη βραδιά του Πολυτεχνείου δέκα φοιτητές. Έγινε έλεγχος από την Ασφάλεια, αλλά η ενιαία ταπετσαρία είχε καλύψει την πόρτα του δωματίου – κρυψώνας».
Το σπίτι της Σοφίας Βέμπο – Πολυτεχνείο Στουρνάρη και Πατησίων 1973
Ο Βασίλης Π. Τραϊφόρος, μεταφέροντας τις αφηγήσεις που άκουσε από τον θείο του, λέει πως, «Κάθε φορά που πήγαινα στο διαμέρισμά τους κοντοστεκόμουν στην πόρτα και έφερνα στο νου μου αυτά που μου είχε διηγηθεί ο θείος μου για τη νύχτα του Πολυτεχνείου. Προσπαθούσα να φέρω την εικόνα εκείνης της βραδιάς, όπου η ατρόμητη Βέμπο έδιωξε τους πραιτοριανούς της χούντας και έσωσε τους τραυματίες που φιλοξενούσαν εκείνο το βράδυ».
Όπως διευκρινίζει, «το διαμέρισμα αυτό δεν ήταν δικό τους, έμεναν εκεί με ενοίκιο. Πότε δεν έκαναν δική τους περιουσία καθώς λόγω του υπέρμετρου αλτρουισμού τους, έδιναν όπου έβλεπαν ότι υπήρχε ανάγκη. Το μόνο δικό τους ήταν το θέατρο ΒΕΜΠΟ που το έφτιαξαν μετά από περιοδείες σε Αμερική και Αφρική».
«Η Οικία είναι κερδοφορία του Λαχείου Συντακτών. Η εν λόγω Οικία κερδήθηκε από Αθηναίο που αγόρασε Λαχείο Συντακτών στην Ομόνοια. Το 1991 αγοράστηκε από τον πατέρα της γυναίκας μου Πέτρο Μαγφιάκο. Η οικογένειά μας εγκαταστάθηκε το 2009», εξηγεί ο Τάκης Δόξας – Λαμπρινόπουλος.
Σήμερα, στην είσοδο της πολυκατοικίας υπάρχει αναμνηστική μαρμάρινη επιγραφή, «στην είσοδο της πολυκατοικίας επί της οδού Στουρνάρη έχει τοποθετηθεί μαρμάρινη επιγραφή που θυμίζει στους νεότερους πως “Εδώ έζησε και πέθανε η Σ. ΒΕΜΠΟ”. Για το ίδιο σπίτι γράφτηκε από τον Μίμη και το έργο «Στουρνάρα 288». Μετά τον θάνατο της θείας Σοφίας, ο θείος Μίμης έφυγε και νοίκιασε ένα διαμέρισμα στα Άνω Πατήσια», σημειώνει ο Βασίλης Π. Τραϊφόρος.
1958 Oκτώβριος. Γάμος.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
