Κάθε φορά που η συζήτηση στρέφεται γύρω από το γεγονός ότι οι πραγματικοί μισθοί στην Ελλάδα παραμένουν χαμηλοί σε σχέση με τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συναντάται η ίδια αντανακλαστική απάντηση: «Ναι, αλλά οι Έλληνες βγάζουν περισσότερα μαύρα». Μια αντίδραση που σε κάποιες περιπτώσεις προέρχεται από μια υποσυνείδητη προσπάθεια άρνησης της πραγματικότητας. Άλλες φορές οφείλεται σε προσκόλληση σε μια πραγματικότητα του παρελθόντος. Ενίοτε σε κομματικά αντανακλαστικά.

Είναι καιρός όμως να τελειώσει αυτή η δικαιολογία. Δεν υπάρχουν πλέον σοβαρές ενδείξεις ότι τα αδήλωτα εισοδήματα στην Ελλάδα είναι τόσο υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ώστε να αναιρούν την εικόνα των χαμηλών μισθών. Πρόσφατα η ΑΑΔΕ και η Κυβέρνηση δικαίως πανηγύρισαν για τη μείωση του λεγόμενου «κενού ΦΠΑ» (VAT gap). Δηλαδή για τη μείωση της απόστασης μεταξύ του ΦΠΑ που το Κράτος θα εισέπραττε εάν όλες οι συναλλαγές ήταν δηλωμένες, μείον τον ΦΠΑ που πραγματικά εισέπραξε.

Από την ίδρυση της ΑΑΔΕ πριν περίπου δέκα χρόνια, μετά από απαίτηση των «Θεσμών – Τρόικας», με σταθερή διοίκηση μέχρι σήμερα, υπήρξε μεγάλη πρόοδος στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Το «κενό ΦΠΑ» έπεσε από τα επίπεδα του 29% το 2017, στα τωρινά επίπεδα του 9%, ως αποτέλεσμα πίεσης από τους δανειστές, πολιτικής βούλησης της Κυβέρνησης και ριζικής αλλαγής της συμπεριφοράς των καταναλωτών, με στροφή στις ηλεκτρονικές αγορές και το πλαστικό χρήμα.1 Ενώ το «κενό ΦΠΑ» είναι μόνο ένας από τους δείκτες της φοροδιαφυγής, δεν έχουμε λόγο να πιστεύουμε ότι η δουλειά της ΑΑΔΕ δεν θα φανεί και στους άλλους σχετικούς δείκτες.

Είναι καιρός λοιπόν να τελειώνει αυτή η δικαιολογία, ώστε να δούμε την πραγματικότητα ως έχει για τη μέση ελληνική οικογένεια. Διότι μόνο όταν βλέπουμε την πραγματικότητα με ειλικρίνεια μπορούμε να έχουμε τη δυνατότητα να την αλλάξουμε.

Ποια είναι η πραγματικότητα του μέσου ελληνικού νοικοκυριού;

Ο μέσος προσαρμοσμένος μεικτός μισθός πλήρους απασχόλησης στην Ελλάδα για το 2024 είναι 17.954 ευρώ, στην προτελευταία θέση της ΕΕ, μπροστά μόνο από τη Βουλγαρία. Με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο να βρίσκεται στα 39.808 ευρώ. Όταν γίνεται επιπλέον προσαρμογή για την αγοραστική δύναμη, τότε βρισκόμαστε στην τελευταία θέση της ΕΕ.2

Το διάμεσο διαθέσιμο εισόδημα ανά κάτοικο στη χώρα μας για το 2024 βρέθηκε στα 10.850 ευρώ. Μπροστά μόνο από τη Σλοβακία, την Ουγγαρία, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία από τις 27 χώρες της ΕΕ (ευρωπαϊκός μέσος όρος: 21.582 ευρώ). Όταν γίνεται η προσαρμογή ως προς την αγοραστική δύναμη, τότε βρισκόμαστε κάτω και από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.3

Οι Έλληνες είμαστε στη δεύτερη χειρότερη θέση στην ΕΕ ως προς το ποσοστό των κατοίκων που δηλώνουν ότι έχουν ακάλυπτες ιατρικές ανάγκες (Ελλάδα 13,5%, ΕΕ 3,8%).4 Ένας στους πέντε Έλληνες δηλώνει ότι το σπίτι του δεν έχει επαρκή θέρμανση.5 Οι κάτοικοι της Ελλάδας χρειάζονται μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός τους από κάθε άλλο λαό της ΕΕ για να καλύψουν τα έξοδα της στέγασής τους (Ελλάδα 35%, ΕΕ 20%).6 Το ίδιο μοτίβο παρατηρείται σε μια σειρά από άλλους σχετικούς δείκτες.

Η συνήθης επικοινωνιακή υπεκφυγή μέχρι τώρα ήταν ότι όλα αυτά τα δεδομένα δεν έχουν καμία σημασία, καθώς οι Έλληνες δήθεν είναι πρωταθλητές στα αδήλωτα εισοδήματα. Είναι καιρός, το 2026, να σταματήσετε να επιτρέπετε αυτή την εύκολη δικαιολογία. Η σημερινή κατάσταση και τα δεδομένα δεν την υποστηρίζουν πλέον. Το 2026 ας είναι ένα έτος ειλικρίνειας. Η ειλικρίνεια λυτρώνει.

Καλή σας χρονιά και ευλογημένο το νέο έτος.

Λεωνίδας Παλαιοδήμος

Πηγές:

  1. https://www.zougla.gr/money/aade-nea-simantiki-meiosi-tou-kenou-fpa-stin-ellada-ypochorise-61-se-exi-chronia/
  2. https://www.euronews.com/business/2025/12/16/european-salary-rankings-which-countries-offer-the-highest-average-pay
  3. https://www.euronews.com/business/2025/11/09/equivalised-net-income-across-europe-where-do-households-earn-the-most
  4. https://www.euronews.com/health/2025/06/04/unmet-medical-needs-which-countries-in-europe-are-struggling-the-most-to-provide-healthcar
  5. https://www.ekathimerini.com/in-depth/society-in-depth/1259548/one-in-five-greeks-struggles-to-keep-home-warm/
  6. https://www.euronews.com/business/2025/02/03/living-costs-in-europe-how-much-of-your-disposable-income-goes-to-housing-and-bills
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: #Λεωνίδας Παλαιοδήμος #μαύρα