Αναθεωρείται η συνθήκη Σένγκεν

Πρώτη καταχώρηση: Παρασκευή, 20 Νοεμβρίου 2015, 18:20


Σε ενίσχυση των ελέγχων -και σε Ευρωπαίους πολίτες- στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε. συμφώνησαν την Παρασκευή οι υπουργοί Εσωτερικών και Δικαιοσύνης των 28 κρατών-μελών της Ένωσης, ενώ παράλληλα ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει έως το τέλος του έτους μία αναθεώρηση των όρων της Συνθήκης Σένγκεν.

Εκφράζοντας την αλληλεγγύη τους προς το Παρίσι μετά τις επιθέσεις της 13ης Νοεμβρίου, οι υπουργοί Εσωτερικών της Ε.Ε. συμφώνησαν σε αυστηρότερους ελέγχους στα σύνορα ευρωπαϊκών κρατώνΠαράλληλα, συμφωνήθηκε να ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη του 2015 η δημιουργία μητρώου επιβατών πτήσεων (σ.σ.: το λεγόμενο PNR) και να ενισχυθούν οι περιορισμοί στο λαθρεμπόριο όπλων.

Εκφράζοντας την αλληλεγγύη τους προς τη Γαλλία μετά τις επιθέσεις της 13ης Νοεμβρίου στο Παρίσι, οι υπουργοί συμφώνησαν σε τρία σημεία, στα οποία επέμενε η Γαλλία.

Συγκεκριμένα, το Παρίσι επιθυμεί να μην ελέγχεται μόνο η ταυτότητα (όπως γίνεται συνήθως), αλλά τα στοιχεία των ταξιδιωτών να αντιπαραβάλλονται με εκείνα των εθνικών και ευρωπαϊκών βάσεων δεδομένων, όπως το SIS (Σύστημα Πληροφοριών της Σένγκεν) και της Interpol, προκειμένου να λαμβάνονται πληροφορίες για ξένους μαχητές και ευρωπαϊκά εντάλματα σύλληψης.

Ειδικότερα, τα συμπεράσματα της συνεδρίασης αναφέρουν ότι αποφασίστηκε:

- Η άμεση εφαρμογή των απαραίτητων συστηματικών και συντονισμένων ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα, ανάμεσά τους και σε άτομα που απολαμβάνουν το δικαίωμα της ελεύθερης μετακίνησης.

- Στη βάση της γρήγορης ταυτοποίησης για έκτακτες ανάγκες και πιθανές λύσεις που θα προτείνει η Κομισιόν μέχρι το τέλος του 2015, η αναβάθμιση των συστημάτων ελέγχου στα σύνορα των κρατών μελών της Σένγκεν (όπως η ηλεκτρονική σύνδεση με τις σχετικές βάσεις δεδομένων της Interpol σε όλα τα σημεία διέλευσης των εξωτερικών συνόρων, ο αυτόματος έλεγχος ταξιδιωτικών εγγράφων κ.α.) μέχρι τον Μάρτιο του 2016.



- Υπό το φως της πρόσφατης προσφυγικής κρίσης, η διενέργεια συστηματικής εγγραφής, συλλογής δαχτυλικών αποτυπωμάτων, για πολίτες τρίτων χωρών που εισέρχονται παράνομα στη ζώνη Σένγκεν, είτε είναι μετανάστες, είτε αιτούνται διεθνούς προστασίας και ο συστηματικός έλεγχος ασφαλείας με τη χρήση σχετικών βάσεων δεδομένων και η διασφάλιση ότι τα hotspot θα είναι εφοδιασμένα με την κατάλληλη τεχνολογία. Η Europol θα στείλει αξιωματούχους σε όλα τα hotspot για να ενισχύσουν τη διαδικασία ελέγχου.

- Ενίσχυση των ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα που είναι πιο «ευάλωτα» και η αποστολή -όταν απαιτείται- ομάδων παρέμβασης στα σύνορα και αστυνομικών για να διασφαλίσουν τους συστηματικούς ελέγχους.

Όσον αφορά στο μητρώο επιβατών (PNR), στο επίκεντρο θα βρεθούν τα στοιχεία των επιβατών και για εσωτερικές πτήσεις, καθώς και ο καθορισμός του χρόνου κατά τον οποίον μπορούν να διατηρηθούν τα στοιχεία του μητρώου.



Έτσι, η Κομισιόν καλείται να παρουσιάσει «έως το τέλος της χρονιάς μια πρόταση για τη μεταρρύθμιση του κώδικα συνόρων της Σένγκεν», όπως είπε ο Μπερνάρ Καζνέβ.

Συγκεκριμένα, η Κομισιόν καλείται:

- Να καταθέσει προτάσεις για την αναθεώρηση της Συνθήκης Σένγκεν, προκειμένου να επιτραπούν οι συστηματικοί έλεγχοι σε ευρωπαίους πολίτες, ανάμεσά τους για την επαλήθευση βιομετρικών δεδομένων με βάση τα στοιχεία στις βάσεις δεδομένων στα εξωτερικά σύνορα της Σένγκεν

- Να παρέχει νομική βάση για τη συμβολή της Frontex στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος, καθώς και να της παρέχει πρόσβαση στις σχετικές βάσεις δεδομένων.

 Η πρόταση θα εξεταστεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει μήνες.

Στην πράξη, όπως αναφέρει η γαλλική εφημερίδα Le Monde, αυτό σημαίνει ότι δεκάδες συνοριακά περάσματα σε χώρες όπως η Ελλάδα, θα πρέπει να εφοδιαστούν με τα κατάλληλα συστήματα που θα τους παρέχουν πρόσβαση στις βάσεις δεδομένων, κάτι που εκτός των άλλων έχει και υψηλό οικονομικό κόστος.



«Λάβαμε ισχυρές, επιχειρησιακές αποφάσεις, με αποτελέσματα που πρέπει να έχουν επιτευχθεί μέχρι τα τέλη του έτους» είπε ο Καζνέβ, μιλώντας σε γαλλικό τηλεοπτικό δίκτυο.

«Πρέπει να είμαστε αδυσώπητοι στην αποφασιστικότητά μας, πρέπει να επιταχύνουμε τη δράση μας, αλλιώς η Ευρώπη θα χάσει τον δρόμο της» είχε πει νωρίτερα ο Μπερνάρ Καζνέβ.

«Πρέπει να δράσουμε έντονα, να δράσουμε γρήγορα και με ισχύ» είπε ο Καζνέβ, μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης του Λουξεμβούργου είπε ότι τα κράτη-μέλη της ΕΕ συμφώνησαν «να ενισχύσουν σημαντικά» τα μέσα καταπολέμησης του βίαιου εξτρεμισμού.

Ο Ετιέν Σνάιντερ, ο οποίος προήδρευσε της συνεδρίασης, είπε ότι η άμεση και ενισχυμένη δράση «δεν είναι επιλογή, αλλά υποχρέωση».

Τόνισε ότι τα κράτη μέλη ζήτησαν από την Κομισιόν να εξετάζει αλλαγές στο σύστημα της ζώνης Σένγκεν, προκειμένου να κλείσουν τυχόν «παραθυράκια».

Ο Γάλλος υπουργός Εσωτερικών ανακοίνωσε πως η Γαλλία θα διατηρήσει τους ελέγχους στα σύνορά της, τους οποίους αποκατέστησε πριν από μία εβδομάδα, «για όσο χρόνο το απαιτήσει η τρομοκρατική απειλή».



Η θέση της Ελλάδας

Τη θέση της Ελλάδας ότι πρέπει να συνδυαστεί «η ασφάλεια με τις υπάρχουσες ελευθερίες και τη δημοκρατία στην Ευρώπη» εξέφρασε ο αναπληρωτής υπουργός Προστασίας του Πολίτη Νίκος Τόσκας, που εκπροσώπησε την Ελλάδα στο σημερινό Συμβούλιο των υπουργών Εσωτερικών και Δικαιοσύνης στις Βρυξέλλες.

N. Τόσκας: «Να ληφθούν μέτρα έτσι ώστε να αισθάνονται ασφαλέστεροι οι Ευρωπαίοι πολίτες αλλά χωρίς να διαταραχθεί το δημοκρατικό πλαίσιο, το πλαίσιο των θεσμών και του πολιτισμού μας»Μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης, ο αναπληρωτής υπουργός σημείωσε πως «πρέπει να ληφθούν μέτρα έτσι ώστε να αισθάνονται ασφαλέστεροι οι Ευρωπαίοι πολίτες αλλά χωρίς να διαταραχθεί το δημοκρατικό πλαίσιο, το πλαίσιο των θεσμών και του πολιτισμού μας».

Επιπλέον, ο αναπληρωτής υπουργός δήλωσε πως στο ζήτημα της καταχώρισης πληροφοριών γύρω από τις αεροπορικές μετακινήσεις κάθε πολίτη της ΕΕ (PNR) αναμένεται να έχουν ληφθεί αποφάσεις μέχρι την επόμενη συνεδρίαση των αρμόδιων υπουργών, στις αρχές Δεκεμβρίου.

Σημειώνεται ότι κυβερνητικές πηγές ανέφεραν πως σε αυτό το ζήτημα η ελληνική θέση είναι να διατηρούνται οι πληροφορίες όσο χρειάζεται, αλλά όχι περισσότερο από δύο χρόνια.

Δείτε τις δηλώσεις Τόσκα:


Σε ό,τι αφορά την απενεργοποίηση του ελαφρού οπλισμού, ο Ν. Τόσκας επισήμανε πως υπήρξε «απόλυτη ταύτιση» στο Συμβούλιο ότι δεν πρέπει να κυκλοφορούν ανεξέλεγκτα τα όπλα στην ΕΕ.

Σε ό,τι αφορά στην απόφαση του Συμβουλίου να υποβάλλονται σε έλεγχο και οι Ευρωπαίοι πολίτες κατά την είσοδό τους στη ζώνη Σένγκεν, ο αναπληρωτής υπουργός Προστασίας του Πολίτη ανέφερε ότι «αυξάνεται ο βαθμός ελέγχου» υπό την πίεση των «ξένων μαχητών» που επιστρέφουν στην Ευρώπη από τρίτες χώρες.

Τέλος, αναφορικά με το σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ ευρωπαϊκών κρατών και υπηρεσιών, ο Ν. Τόσκας σχολίασε πως υπάρχουν «πολλές ευαισθησίες» στα κράτη-μέλη σχετικά με το διάστημα που θα κρατούνται οι πληροφορίες αυτές. Όπως ανέφερε, πρέπει να διασφαλιστεί ότι αυτά τα στοιχεία δεν θα χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς, έτσι ώστε «να μην διαταραχθούν τα δημοκρατικά ιδεώδη μας».



Εξάλλου, κυβερνητικές πηγές σημείωναν πως ιδιαίτερη υποστήριξη έλαβε η Ελλάδα από τη Γαλλία αναφορικά με τα μέτρα ασφαλείας που έλαβαν άμεσα οι ελληνικές αρχές ως προς τη φύλαξη των περιοχών γαλλικού ενδιαφέροντος, αλλά και με την άμεση ανταπόκρισή τους στην ανταλλαγή πληροφοριών.

Τέλος, οι ίδιες πηγές, αναφερόμενες στην εμπλοκή της Europol στα hotspots, διευκρίνισαν πως θα γίνει υπό τον έλεγχο των εθνικών αρχών και πως αυτό που επιζητείται είναι η γρήγορη διασταύρωση πληροφοριών, έτσι ώστε να καταπολεμηθούν τα δίκτυα των διακινητών και της τρομοκρατίας.

Η συνθήκη Σένγκεν

Συμφωνία του Σένγκεν, γνωστή και ως Συνθήκη του Σένγκεν, καλείται η συμφωνία που υπεγράφη στις 14 Ιουνίου 1985 στην κωμόπολη Σένγκεν του Λουξεμβούργου ανάμεσα σε πέντε κράτη μέλη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (Βέλγιο, Γερμανία, Γαλλία, Λουξεμβούργο και Ολλανδία) και είχε ως στόχο:

- την προοδευτική κατάργηση των ελέγχων στα κοινά σύνορα,
- την καθιέρωση της ελεύθερης κυκλοφορίας για όλα τα πρόσωπα, υπηκόους των κρατών που υπέγραψαν τη Συμφωνία, καθώς και
-την αστυνομική και δικαστική συνεργασία.

Στις 19 Ιουνίου 1990 υπεγράφη εκ νέου στο Σένγκεν η Σύμβαση Εφαρμογής της Συμφωνίας του Σένγκεν, που συμπλήρωνε και εξειδίκευε την αρχική συμφωνία. 

Άλλα κράτη μέλη των Ε.Κ. και της Ε.Ε. που μεταγενέστερα υπέγραψαν Πρωτόκολλα και Συμφωνίες προσχώρησης στα δύο ανωτέρω διεθνή κείμενα ήταν η Ιταλία το 1990, η Ισπανία και η Πορτογαλία το 1991, η Ελλάδα το 1992, η Αυστρία το 1995 και η Δανία, η Φινλανδία και η Σουηδία το 1996. Η Ισλανδία και η Νορβηγία υπέγραψαν ειδική Συμφωνία με τα υπόλοιπα 13 κράτη-μέλη της Ε.Ε. που συμμετείχαν στο κεκτημένο του Σένγκεν προκειμένου να συνδεθούν και αυτά με τη Ζώνη Σένγκεν.

Η Συμφωνία τέθηκε σε ισχύ στις 26 Μαρτίου 1995, δημιουργώντας έτσι τη Ζώνη Σένγκεν, που ενσωματώθηκε στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την έναρξη ισχύος της Συνθήκης του Άμστερνταμ την 1η Μαΐου 1999, με εξαίρεση την Ιρλανδία και τη Βρετανία. Έκτοτε το κεκτημένο του Σένγκεν (Schengen acquis) εφαρμόζεται και αναπτύσσεται περαιτέρω εντός του θεσμικού και νομικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.


Διαβάστε επίσης:

Τελευταία ενημέρωση: Παρασκευή, 20 Νοεμβρίου 2015, 19:17