Μια πλειοψηφία χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έδωσε την Παρασκευή 09/01/2026 το πράσινο φως για να υπογράψει ο συνασπισμός τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Ουρουγουάη και την Παραγουάη, έπειτα από δεκαετίες διαπραγματεύσεων και μια αναβολή της τελευταίας στιγμής λίγο πριν από τα Χριστούγεννα. πρόκειται για την περιβόητη συμφωνία Mercosur, όρος που προκύπτει από την ισπανική φράση Mercado Común del Sur = Κοινή Αγορά του Νότου και εννοεί την περιφερειακή οικονομική και εμπορική ένωση χωρών της Νότιας Αμερικής, που πρακτικά παίρνει προνομιακό καθεστώς εισδοχής για τα αγροτικά της προϊόντα στην Ενωμένη Ευρώπη.

Στη διάρκεια της συνεδρίασης των πρεσβευτών των κρατών μελών της ΕΕ στις Βρυξέλλες, πέντε κυβερνήσεις αντιτάχθηκαν στη συμφωνία -Γαλλία, Πολωνία, Αυστρία, Ουγγαρία και Ιρλανδία- ενώ το Βέλγιο απείχε. Το προηγούμενο αδιέξοδο του Δεκεμβρίου άλλαξε δραστικά με το «ναι» της Ιταλίας, η οποία, αφού έλαβε τελικές εγγυήσεις, ήρε τις επιφυλάξεις της.

Ως εκ τούτου, μεθαύριο, Σάββατο 17 Ιανουαρίου, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα πρόκειται να ταξιδέψουν στην πρωτεύουσα της Παραγουάης, Ασουνσιόν -καθώς η χώρα ασκεί αυτή τη στιγμή την εναλλασσόμενη προεδρία της Mercosur– για να υπογράψουν επισήμως τη συνθήκη.

Σύμφωνα με την πρόεδρο της Επιτροπής, το βήμα αυτό καθιερώνει την Ευρώπη ως «αξιόπιστο εταίρο», ικανό να «χαράξει τη δική του πορεία». Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε επίσης ότι «σήμερα η Ευρώπη έστειλε ένα ισχυρό σινιάλο ότι εννοούμε σοβαρά (…) τη δέσμευσή μας να διαφοροποιήσουμε το εμπόριό μας και να μειώσουμε τις εξαρτήσεις μας».

Η συμφωνία καλωσορίσθηκε επίσης στη Νότια Αμερική, με τον βραζιλιάνο πρόεδρο Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα να κάνει λόγο για μια ιστορική ημέρα για την πολυμέρεια. «Με φόντο ένα διεθνές περιβάλλον όλο και μεγαλύτερου προστατευτισμού και μονομέρειας, η συμφωνία είναι ένα σινιάλο για το διεθνές εμπόριο ως παράγοντας οικονομικής ανάπτυξης, από την οποία θα επωφεληθούν και οι δύο συνασπισμοί».

Εντούτοις, η συμφωνία προκαλεί σφοδρές αντιδράσεις σε αγροτικούς πληθυσμούς χωρών της Ε.Ε., όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Ελλάδα , που διαμαρτύρονται για αθέμιτο ανταγωνισμό από προϊόντα χαμηλού κόστους, που θα φτάσουν στην Ευρώπη.   

Η συμφωνία Mercosur πάντως,πρέπει να εγκριθεί από μια πλειοψηφία ευρωβουλευτών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου οι συνασπισμοί στις ψηφοφορίες έχουν γίνει πιο ασταθείς και απρόβλεπτοι. Δεν έχει ανακοινωθεί ακόμα ημερομηνία για την ψηφοφορία αυτή. Αγρότες εξακολουθούν να είναι σφοδρά αντίθετοι, με οργανώσεις όπως η Ένωση Ιρλανδών Αγροτών να λένε πως εργάζονται για να τορπιλίσουν τη συμφωνία στο ευρωκοινοβούλιο.

Στον αντίποδα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λέει πως εφόσον εγκριθεί, η νέα ζώνη ελεύθερου εμπορίου, με περισσότερους από 700 εκατομμύρια κατοίκους, θα είναι η μεγαλύτερη του είδους της στον κόσμο. Υπολογίζεται πως η συμφωνία θα αυξήσει τις ετήσιες εξαγωγές της ΕΕ στις χώρες της Mercosur έως και κατά 39% ή 49 δισεκατομμύρια ευρώ, κάτι που θα μπορούσε να υποστηρίξει περισσότερες από 440.000 θέσεις απασχόλησης σε όλη την Ευρώπη, όπως λένε μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Οι αγρότες που διαδηλώνουν σε βάρος της στην Ευρώπη όμως λένε πως η συμφωνία θα ανοίξει τις ευρωπαϊκές αγορές σε φθηνότερες εισαγωγές από τη Νότια Αμερική, επιτρέποντας την είσοδο προϊόντων που παράγονται με χαμηλότερο κόστος και διαφορετικά περιβαλλοντικά και εργασιακά πρότυπα, και ότι αυτό θα προκαλέσει αθέμιτο ανταγωνισμό και πτώση των τιμών για τους εγχώριους παραγωγούς.

Με πληροφορίες από το European Newsroom