Εκτεταμένο αρχαιολογικό πάρκο στα βήματα… των Ρωμαίων

Αντώνης Καρατζαφέρης
Εκτεταμένο αρχαιολογικό πάρκο στα βήματα… των Ρωμαίων
Οι διαδρομές της Ιστορίας θα αναβιώσουν στην αρχαία Νικόπολη, την πόλη που ίδρυσε ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Οκταβιανός Αύγουστος σε ανάμνηση της νίκης του κατά του Αντωνίου και της Κλεοπάτρας, στη ναυμαχία του Ακτίου το 31 π.Χ. Ένα εκτεταμένο αρχαιολογικό πάρκο 13.550 στρεμμάτων, όνειρο δεκαετιών για τους αρχαιολόγους, θα συνενώσει τα διάσπαρτα μνημεία, φωτίζοντας ένα από τα πιο συναρπαστικά επεισόδια της Ιστορίας. Μέρος αυτής της ιστορίας -την θριαμβευτική παρέλαση του Αυγούστου στη Ρώμη- εικονογραφούν 50.000 περίπου μαρμάρινα ανάγλυφα θραύσματα. Η «αποκρυπτογράφησή» τους οδήγησε στην αποκατάσταση της αρχιτεκτονικής μορφής ενός σπουδαίου μνημείου, του κεντρικού Βωμού που βρισκόταν δίπλα στο Μνημείο του Αύγουστου.


Αεροφωτογραφία χερσονήσου Νικόπολης

Η αρχαία Νικόπολη είναι από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, με παγκόσμια ακτινοβολία, αλλά και τοπίο φυσικού κάλους. Βρίσκεται κοντά στην Πρέβεζα και εκτείνεται ανάμεσα στις ακτές του Ιονίου προς τα Δυτικά. Σε βάθος δεκαετίας θα μεταμορφωθεί σε πρότυπο χώρο πολιτισμού με επεμβάσεις που δεν αντιστρατεύονται το χαρακτήρα του αγροτικού τοπίου. Η προμελέτη για τη συνολική ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου συζητήθηκε την Τρίτη το βράδυ στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ). Επειδή το έργο περιλαμβάνει πολλές επιμέρους μελέτες (χωροταξική, γεωλογική, υδραυλική, φυτοτεχνική κ.ά.), η συζήτηση θα συνεχιστεί στις 23 του μήνα. Είχε προηγηθεί η θετική γνωμοδότηση, το 2006, της μελέτης αρχών (masterplan). Εν συνεχεία προκηρύχθηκε διεθνής διαγωνισμός για την επιλογή αναδόχου εκπόνησης της σχετικής μελέτης, προϋπολογισμού 1.131.926 ευρώ.


Αναπαράσταση βωμού Αυγούστου

«Είκοσι χρόνια ονειρευόμαστε την ημέρα που θα αναδειχθεί η Νικόπολη», λέει στο Veto o κ. Κωνσταντίνος Ζάχος, πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής Νικοπόλεως και ανασκαφέας του χώρου. Όπως σημειώνει «το έργο θα κοστίσει πολλά χρήματα». Ωστόσο,, για την ώρα δεν έχει εξασφαλιστεί πηγή χρηματοδότησης και οι ενδιαφερόμενοι «κοιτάζουν» προς το ΕΣΠΑ.


Η ρωμαική μυθολογία αναβιώνει στη Νικόπολη. Εύρημα με τη λύκαινα που θηλάζει τον Ρέμο και τον Ρωμύλο.

Ένα Μουσείο για τον «εξαίσιο Βωμό»

Ο αρχαιολογικός χώρος δεν διακρίνεται μόνο για τα κορυφαία μνημεία του, όπως είναι το Μνημείο του Αυγούστου, το Θέατρο, το Γυμνάσιο, το Ωδείο, το Πρυτανείο και οι Βασιλικές των παλαιοχριστιανικών χρόνων, αλλά και για τα ευρήματα που αποκάλυψε η αρχαιολογική έρευνα, όπως τα 50.000 μαρμάρινα θραύσματα (πολλά με ανάγλυφη διακόσμηση) που εικονογραφούν το θρίαμβο του Αυγούστου στη Ρώμη, το 29 π.Χ. Σύμφωνα με τον κ. Ζάχο «τα θραύσματα προέρχονται από τις ζωφόρους που διακοσμούσαν τον κεντρικό Βωμό του Μνημείου του Αυγούστου». Φέρουν παραστάσεις με οπλισμό, πλοία, φυτικό διάκοσμο, αλλά και στιγμιότυπα από την παρέλαση του Αυγούστου στη Ρώμη. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα δύο παιδιά που συνοδεύουν τον αυτοκράτορα στην παρέλαση δεν είναι άλλα από τα δίδυμα παιδιά που απέκτησαν η βασίλισσα της Αιγύπτου Κλεοπάτρα και ο Αντώνιος: Ο Αλέξανδρος Ήλιος και η Κλεοπάτρα Σελήνη. «Η συστηματική μελέτη του ευρήματος οδήγησε στη διαπίστωση ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα εξαίσιο δείγμα γλυπτικής τέχνης της ύστερης ελληνιστικής περιόδου», υπογράμμισε στο ΚΑΣ ο κ. Ζάχος. Με χορηγία του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος» η Επιστημονική Επιτροπή Νικόπολης προχώρησε «στον καθαρισμό των περισσότερων σημαντικών από αυτά, όπως επίσης και στην καταμέτρηση, ογκομέτρηση των θραυσμάτων από τον πυρήνα του βωμού».


Ο ανασκαφέας Κωνσταντίνος Ζάχος επί τω έργω


Στο πλαίσιο της ανάδειξης του αρχαιολογικού χώρου η Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία μικρού μουσειακού χώρου δίπλα στο Κέντρο Ερευνών της Ρωμαϊκής και Ύστερης Αρχαιότητας (η δημιουργία του προβλέπεται επίσης στο πλαίσιο του έργου). Η δημιουργία του μικρού μουσείου τοποθετείται στο λόφο της αρχαίας πόλης, όπου βρισκόταν το μνημείο κατά την αρχαιότητα. Και τα δύο κτίρια θα δημιουργηθούν σε έκταση σαράντα στρεμμάτων που παραχώρησε ο δήμος Πρέβεζας.


Το μνημείο του Αυγούστου


Διαδρομές για όλους

Επειδή ο χαρακτήρας της περιοχής είναι πολυδιάστατος (αγροτικός, κτηνοτροφικός, αρχαιολογικός) με πολλές ιδιωτικές ιδιοκτησίες δεν περιφράσσεται στο σύνολο του. Η ανάδειξη που προτείνεται συνίσταται στην οργάνωση περιφραγμένων μνημειακών πυρήνων και στην ενοποίηση τους, μέσω συγκεκριμένων διαδρομών. Οι διαδρομές θα ακολουθούν κατά κύριο λόγο τα αγροτικά μονοπάτια και θα είναι κύριες και εναλλακτικές. Θα απευθύνονται σε σχολαστικούς επισκέπτες, σε άλλους που επιθυμούν να δουν επιλεκτικά ορισμένα μνημεία αλλά και σε ρομαντικούς και φυσιολάτρες. Σε κάθε μνημείο θα υπάρχουν ειδικές στάσεις ενώ οι κύριες διαδρομές όπως και ορισμένα μνημεία θα φωτίζονται. Στις κτιριακές υποδομές που θα δημιουργηθούν περιλαμβάνονται επίσης εκδοτήριο εισιτηρίων (σήμερα ο χώρος λειτουργεί χωρίς εισιτήριο), χώροι εξυπηρέτησης κοινού και πάρκινγκ.

Στο σχεδιασμό της πορείας κίνησης των επισκεπτών η μελέτη έλαβε υπόψη της την ύπαρξη της εθνικής οδού η οποία διασχίζει τον αρχαιολογικό χώρο καθώς έχουν αποβεί άκαρπες μέχρι σήμερα οι προσπάθειες για τη μετατόπισή της.

Η αρχαία Νικόπολη αποτελεί πόλη με καθαρά ρωμαϊκό χαρακτήρα. Κατά τα πρώτα χριστιανικά χρόνια περιορίστηκε στο 1/6 της αρχικής έκτασής της και μετατράπηκε σε πρωτεύουσα της περιοχής. Απόδειξη της ακμής της είναι η λάμψη των εκκλησιαστικών μνημείων που διασώθηκαν.

Τελευταία ενημέρωση: Τετάρτη, 10 Φεβρουαρίου 2010, 21:44