Για δεκαετίες, οι ερευνητές έχουν παρατηρήσει ότι ο καρκίνος και η νόσος Αλτσχάιμερ σπάνια συνυπάρχουν στο ίδιο άτομο, γεγονός που τροφοδοτεί τις εικασίες ότι η μία πάθηση μπορεί να προσφέρει κάποιο βαθμό προστασίας από την άλλη.

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature και έγινε σε ποντίκια έδωσε μια πιθανή απάντηση στο ιατρικό μυστήριο: μια πρωτεΐνη που παράγεται από καρκινικά κύτταρα φαίνεται να διεισδύει στον εγκέφαλο, όπου βοηθά στη διάσπαση συστάδων λανθασμένα διπλωμένων πρωτεϊνών που συχνά σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Η μελέτη, η οποία διήρκεσε 15 χρόνια, δημοσιεύθηκε στις 22 Ιανουαρίου στο Cell και θα μπορούσε να βοηθήσει τους ερευνητές να σχεδιάσουν φάρμακα για τη θεραπεία της νόσου Αλτσχάιμερ. «Έχουν ένα κομμάτι του παζλ», λέει ο Donald Weaver, νευρολόγος και χημικός στο Ινστιτούτο Ερευνών Krembil στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο στον Καναδά, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη. «Δεν έχουμε την πλήρη εικόνα σε καμιά περίπτωση. Αλλά έχουμε ένα ενδιαφέρον κομμάτι».

Ο Donald Weaver ασχολήθηκε με το εν λόγω ζήτημα από τότε που ξεκίνησε την ιατρική του εκπαίδευση, όταν ένας ανώτερος παθολόγος έκανε ένα σχόλιο: «Αν παρατηρήσετε, κανένας ασθενής με νόσο Αλτσχάιμερ, δεν είχε ποτέ καρκίνο». Ποτέ δεν ξέχασε αυτό το σχόλιο ο Donald Weaver, καθώς διέγνωσε χιλιάδες ανθρώπους με νόσο Αλτσχάιμερ. «Δεν θυμάμαι ούτε έναν που να είχε καρκίνο», λέει.

Τα επιδημιολογικά δεδομένα δεν είναι τόσο ξεκάθαρα, αλλά μια μετα-ανάλυση του 2020 σε δεδομένα από περισσότερα από 9,6 εκατομμύρια άτομα διαπίστωσε ότι η διάγνωση του καρκίνου συσχετίστηκε με 11% μειωμένη συχνότητα εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ. Ήταν μια δύσκολη σχέση για να την αποσαφηνίσει κανείς: οι ερευνητές πρέπει να ελέγχουν μια ποικιλία εξωτερικών παραγόντων.

Για παράδειγμα, οι άνθρωποι μπορεί να πεθάνουν από καρκίνο πριν φτάσουν σε ηλικία που να μπορούν να εμφανίσουν συμπτώματα της νόσου Αλτσχάιμερ, και ορισμένες θεραπείες για τον καρκίνο μπορεί να προκαλέσουν γνωστικές δυσκολίες, οι οποίες θα μπορούσαν να επισκιάσουν τη διάγνωση της νόσου Αλτσχάιμερ. Με την πάροδο των ετών, ωστόσο, τα δεδομένα συγκλίνουν αρκετά ώστε να πείσουν τον Youming Lu, νευρολόγο στο Πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας Huazhong στην Wuhan της Κίνας, να εξετάσει πιο προσεκτικά τη βιολογία που κρύβεται πίσω από αυτή την τάση.