Η χρηματοδότηση της παγκόσμιας ναυτιλίας βρίσκεται σε τεντωμένο σχοινί. Οι σταδιακές ανακατατάξεις προκαλούν μετασεισμούς από την κρίση που έπληξε το παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα αλλά και την ίδια τη ναυτιλιακή βιομηχανία τα τελευταία χρόνια. Οι παραδοσιακοί leaders στη χρηματοδότηση της ναυτιλίας, οι ευρωπαϊκές τράπεζες, που τα χαρτοφυλάκιά τους κατέχουν τη μερίδα του λέοντος, υποχωρούν, ενώ νέοι παίκτες κυρίως από τη Κίνα αλλά και από την Ιαπωνία και την Κορέα κάνουν δυναμική είσοδο.
Σε όλα αυτά υπάρχει ένα μεγάλο …όμως. Και αυτό γιατί είναι πλέον ορατός ο κίνδυνος να εξαντληθεί η υπομονή των τραπεζών που έχουν ναυτιλιακό χαρτοφυλάκιο γεγονός που θα οδηγήσει στην οικονομική ασφυξία των ναυτιλιακών εταιρειών.
Η ανάγκη χρηματοδότησης των επιχειρήσεων της ναυτιλίας είναι ιδιαίτερα μεγάλη καθώς τα έσοδα τους είναι μειωμένα λόγω των χαμηλών ναύλων αλλά και των ανοιγμάτων που έχουν κάνει σε παραγγελίες για ναυπηγήσεις. Οι δανειακές υποχρεώσεις των Ελληνικών ναυτιλιακών εταιρειών υπερβαίνουν τα 60 δισεκατομμύρια δολάρια εκ των οποίων τα 15 δισ. ανήκουν στο χαρτοφυλάκιο ελληνικών τραπεζών.

«Πράγματι είναι ορατός ο κίνδυνος να εξαντληθεί η υπομονή των ναυτιλιακών τραπεζών και να μην μπορούν να προχωρήσουν στις αναμενόμενες από τις ναυτιλιακές εταιρείες ρυθμίσεις.
Αν συμβεί κάτι τέτοιο η μόνη λύση για τις τράπεζες θα είναι η ρευστοποιήσεις των υποθηκευμένων πλοίων, γεγονός που θα φέρει τούμπα όλη την αγορά αφού οι αξίες των πλοίων θα πέσουν κατακόρυφα και έτσι θα επηρεαστούν και οι υγιείς εταιρείες. Η ναυτιλαιή χρηματοδότηση κινδυνεύει να πέσει σε κώμα» επεσήμανε στα «Παραπολιτικά» ο τραπεζίτης Γιώργος Ξηραδάκης, διευθύνων σύμβουλος της XRTC Business Consultants:

«Στην παρούσα φάση, η υπερπροσφορά χωρητικότητας, σε συνδυασμό με την δυνατότητα αναμονής των εφοπλιστών, κρατάνε τις τιμές σε ικανοποιητικά επίπεδα να αναλογιστεί κανείς το μέγεθος της κρίσης. Το χαλί όμως θα φύγει κάτω από τα πόδια της αγοράς αν:
1) συνεχιστούν οι αποχωρήσεις των τραπεζών από τον κλάδο και
2) αρχίσουν οι ρευστοποιήσεις μέσω κατασχέσεων και πλειστηριασμών».
Το ακόμη πιο ανησυχητικό, σύμφωνα με τον Γιώργο Ξηραδάκη είναι ότι «ακόμη και οι νέες πηγές χρηματοδότησης από την Ασία ή την Αμερική δεν θα μπορούν να ανατρέψουν τον κατακρήμνισμα της αγοράς» και προσέθεσε:

«Είναι σημαντικό για την παγκόσμια οικονομία και δη την ευρωπαϊκή να καταλάβουν οι διοικήσεις των τραπεζών ότι η ναυτιλία αποτελεί το σημαντικότερο και μεγαλύτερο κομμάτι της αλυσίδας προσφορών των αγαθών και των μεταφορών.
Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει οι διοικήσεις των ευρωπαϊκών τραπεζών να θεωρήσουν την ναυτιλία σαν μία αγορά για λίγους και να μην συνεχίσουν την στήριξή της.
Οι γνώσεις και οι δυνατότητες διατήρησης των τραπεζικών σχέσεων στον κλάδο υπάρχουν και πρέπει ακόμη και οι κεντρικές τράπεζες των ευρωπαϊκών κρατών να στηρίξουν τους κύριους χρηματοδότες της παγκόσμιας ναυτιλίας που δεν είναι άλλοι από τις ευρωπαϊκές τράπεζες».
Όσον αφορά τη λύση που μπορεί να δοθεί για τη στήριξη των ίδιων των τραπεζών προκειμένου να διατηρήσουν τα ναυτιλιακά τους χαρτοφυλάκια ο διευθύνων σύμβουλος της XRTC υπογράμμισε στα «Παραπολιτικά»:
«Ο βασικός τρόπος στήριξης των ναυτιλιακών τραπεζών από την πλευρά των εποπτικών αρχών θα ήταν η εξαίρεση των ναυτιλιακών δανείων από την εφαρμογή των κανόνων της Βασιλείας ΙΙΙ που αφορά στην αντιμετώπιση του πιστωτικού κινδύνου από τις τράπεζες. Σύμφωνα με τους κανονισμούς αυτούς οι τράπεζες οι οποίες χρηματοδοτούν τη ναυτιλιακή αγορά είναι υποχρεωμένες να διατηρούν υψηλό βαθμό διακράτησης κεφαλαίων δεδομένου ότι η χρηματοδότηση της εν λόγω αγοράς εκτιμάται ως υψηλού ρίσκου».
Από τις παραδοσιακές στη ναυτιλιακή χρηματοδότηση τράπεζες, μόνο λίγες είναι πρακτικά ενεργές και αυτές παρέχουν δάνεια στους ήδη υπάρχοντες πελάτες τους όπως τονίζει ο Γιώργος Ξηραδάκης.
«Η μετατόπιση του ενδιαφέροντος γίνεται προς τις τράπεζες της Αμερικής και της άπω Ανατολής. Την επανεμφάνισή τους κάνουν οι ιαπωνικές τράπεζες και οι κινεζικές».
Οι Κινέζοι που έχουν τις μεγαλύτερες δυνατότητες χρηματοδότησης της ναυτιλίας εμφανίζονται επιλεκτικοί ως προς την επιλογή των πελατών τους. Τους προσφέρουν πακέτα με ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης, εξασφαλισμένα ναύλα για τα νεότευκτα πλοία, ενώ το τελευταίο διάστημα φαίνεται ότι κάνουν και εκπτώσεις ύψους 5% σε όποιες εταιρείες αποπληρώνουν τα δάνειά τους σε γουάν.
Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη και προγράμματα αλλαγής εξειδίκευσης στις ναυπηγήσεις αφού οι νέες παραγγελίες των παραδοσιακών τύπων πλοίων όπως τα μεταφοράς ξηρού φορτίου και τα δεξαμενόπλοια υποχωρούν διαρκώς και της θέση τους παίρνουν οι εξειδικευμένες κατασκευές πλοίων μεταφοράς φυσικού αερίου, τα λεγόμενα LNG carriers αλλά και των πλωτών πλατφορμών εξόρυξης πετρελαίου τα drill ships.
«Οι ασιατικές τράπεζες συνεχίζουν να αυξάνουν την παρουσία τους στο στίβο της ναυτιλιακής χρηματοδότησης. Άλλωστε είναι ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπίσουν τη διαρκώς πτωτική πορεία των παραγγελιών των ναυπηγείων τους και η μεγάλη ευκαιρία για να μπορέσουν να διεθνοποιηθούν οι τράπεζές τους αντικαθιστώντας τις παραδοσιακές ναυτιλιακές τράπεζες οι οποίες είτε αδυνατούν να στηρίξουν την αγορά είτε δεν επιθυμούν πλέον να τη χρηματοδοτούν» τόνισε ο έλληνας τραπεζίτης.

Στην Ιαπωνία , οι ιαπωνικές τράπεζες με τη στήριξη του κράτους σχεδιάζουν να υποστηρίξουν με δάνεια τα μεγάλα ναυπηγεία της χώρας, ώστε να αυξηθούν οι εξαγωγές της χώρας.

“Παραπολιτικά”