«Αυτό που ακούμε σήμερα από το πάρκο Γκεζί της Κωνσταντινούπολης είναι οι φωνές των ανθρώπων των οποίων οι διαμαρτυρίες ενάντια σε ορυχεία χρυσού και εργοστάσια άνθρακα στην Τουρκία αγνοούνται εδώ και καιρό». Αυτό τονίζει σε άρθρο της, το οποίο αναπαράγει ο ιστότοπος του Guardian, η Πινάρ Ακσογκάν, στέλεχος του τουρκικού τμήματος της οργάνωσης Greenpeace.

Εδώ και δεκαετίες άνθρωποι ξαπλώνουν μπροστά στις μπουλντόζες για να αντισταθούν στην καταστροφή των ελεύθερων χώρων, την αποξήρανση των υδρότοπων, την υλοτόμηση των δασών. Η σημερινή πίεση πάνω στο περιβάλλον και τους ανθρώπους της Τουρκίας, η οποία ξεκίνησε πριν από περίπου 10 χρόνια με το σύνθημα της κυβέρνησης Ερντογάν περί «αστικού μετασχηματισμού», έχει αυξηθεί τους τελευταίους μήνες με μια σειρά νέων καταστροφικών νόμων. «Όταν Τούρκοι διαδήλωναν ενάντια στο χτίσιμο υδροηλεκτρικών εργοστασίων και εργοστασίων που χρησιμοποιούν ως πρώτη ύλη τον γαιάνθρακα δεν υπήρξε καμία προβολή από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, ούτε και ήταν ένα δημοφιλές κίνημα. Παρόλα αυτά, οι σπόροι της σημερινής αντίστασης είχαν φυτευτεί. Οι νόμοι που προστατεύουν το περιβάλλον από την ανεξέλεγκτη δόμηση παραβιάζονται συστηματικά προκειμένου να επιτρέψουν στα μεγάλα σχέδια να προχωρήσουν ανεξέλεγκτα, με τις ευλογίες της τουρκικής κυβέρνησης», τονίζει η αρθρογράφος.

Υποχρεωτικές «εκτιμήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων» σχετικά με νέα σχέδια γίνονται πλέον προς όφελος των επενδυτών. Η νομοθεσία για τα δάση αλλάζει προς το χειρότερο. Δασικές εκτάσεις ήδη αποχαρακτηρίστηκαν επιτρέποντας το κόψιμο δέντρων και τη μετατροπή τους σε εργοτάξια. Προσφάτως, η κυβέρνηση πρόσθεσε μία νέα κατηγορία: εκείνη των «δασών που δεν θα ωφεληθούν από νομική προστασία». «Με οργουελική μαεστρία η κυβέρνηση πρόσφατα έφερε στο κοινοβούλιο ένα καινούριο νόμο «για την προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας», ανοίγοντας το δρόμο σε μια ανεμπόδιστη εκμετάλλευση του φυσικού περιβάλλοντος», λέει η Ακσογκάν. Και τονίζει: «Πριν από 20 χρόνια μια δημόσια διαμαρτυρία ενάντια σ’ ένα ορυχείο χρυσού μετατράπηκε σε κάλεσμα για τη διασφάλιση των δημοκρατικών δικαιωμάτων. Για χρόνια, διαμαρτυρόμενοι κατά των εργοστασίων άνθρακα κατά μήκος των ακτών της Μαύρης Θάλασσας αντιμετώπισαν παρόμοια εχθρικότητα με τη σημερινή. Επίσης, πριν από δύο χρόνια, διαδηλωτές που ζητούσαν να μην λειτουργήσει ένα εργοστάσιο γαιάνθρακα υπέστησαν επί 12 ώρες επίθεση της αστυνομίας με δακρυγόνα, σπρέι πιπεριού και ρίψεις νερού. Σήμερα, τα χημικά έχουν φτάσει στην καρδιά της τουρκικής δημοκρατίας, στο πάρκο Γκεζί στην πλατεία Ταξίμ της Κωνσταντινούπολης».

Το άρθρο 56 του τουρκικού Συντάγματος ορίζει ότι οι Τούρκοι πολίτες έχουν το δικαίωμα να ζουν σε ένα ισορροπημένο περιβάλλον και είναι καθήκον του κράτους και των πολιτών να φροντίζουν ώστε το περιβάλλον αυτό να παραμένει υγιές και καθαρό. «Γι’ αυτό κι εμείς πρωτοσυγκεντρωθήκαμε στο πάρκο Γκεζί στις 27 Μαΐου. Είναι μια προσπάθεια που ξεκίνησε από εκατοντάδες και πλέον την έχουν αγκαλιάσει χιλιάδες άνθρωποι. Η νομιμοποίησή της δεν προέρχεται από κάποια πολιτική ιδεολογία, ούτε από το Twitter, αλλά από τις κοινές ηθικές αξίες που ταυτίζονται με το περιβάλλον. Σήμερα διαφαίνεται στην Τουρκία ένα νέο λαϊκό κίνημα για την προστασία του περιβάλλοντος. Το συγκροτούν άνθρωποι όλων των ηλικιών που διεκδικούν τα δικαιώματα τους χωρίς καμία ιδεολογική χειραγώγηση. Οι κατέχοντες την εξουσία οφείλουν να το λάβουν υπ’ όψιν τους», καταλήγει η ακτιβίστρια της τουρκικής Greenpeace.

Επίσης, αξίζει να σημειωθεί και το – περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης – περσινό ντοκιμαντέρ του Φατίχ Ακίν, «Ο παράδεισος δεν είναι εδώ», το οποίο προβλήθηκε και στις Νύχτες Πρεμιέρας του 2012. Είχε ως θέμα του το χωριό Καμπουρνού – που βρισκόταν στα παράλια της Μαύρης Θάλασσας – και τις επιπτώσεις στο περιβάλλον και την κοινωνία που ακολούθησαν της απόφασης της κυβέρνησης να το μετατρέψει σε ένα ατελείωτο σκουπιδότοπο.

Επιμέλεια: Μάριος Μπουμπής