Πόσες φορές έχεις ακούσει τη φράση «είσαι δυνατός/ή» όταν μοιράστηκες κάτι δύσκολο που σου συνέβη; Πόσες φορές την είπες κι εσύ, ίσως επειδή δεν ήξερες τι άλλο να πεις; Αν και συχνά προέρχεται από αγνή πρόθεση, αυτή η φράση μπορεί να μη λειτουργήσει όπως θα θέλαμε. Μπορεί να ηχήσει άδεια, μακρινή ή και επιφανειακή – ειδικά όταν την ακούει κάποιος που μέσα του νιώθει εξαντλημένος, πληγωμένος ή διαλυμένος.
Και αυτό συμβαίνει, γιατί η αληθινή ενδυνάμωση δεν συμβαίνει με κούφιες φράσεις.Συμβαίνει όταν κάποιος μας βοηθήσει να δούμε τι πραγματικά κάνουμε ήδη για να σταθούμε όρθιοι.Πώς αντέχουμε, πώς παλεύουμε, πώς συνεχίζουμε, ακόμη κι όταν όλα μοιάζουν να καταρρέουν. Πρέπει να βοηθάμε τον άλλον να συνδεθεί με τη δύναμή του – και αυτό γίνεται μέσα από αυθεντική παρατήρηση και ενσυναίσθηση.
Το ερώτημα δεν είναι αν έχεις δύναμη. Την έχεις. Το θέμα είναι: μπορείς να τη δεις; Μπορείς να τη νιώσεις, να τη φέρεις στην επιφάνεια και να την ενεργοποιήσεις όταν τη χρειάζεσαι; Εκεί βρίσκεται η πραγματική στροφή.Η πρόσβαση στη δύναμή μας είναι καθοριστική. Είναι το απόλυτο εργαλείο επιβίωσης, και όχι απλώς ένα χαρακτηριστικό προσωπικότητας.
Πώς όμως ενεργοποιούμε αυτές τις δυνάμεις; Πώς τις φέρνουμε στο φως; Η απάντηση, όσο απλό κι αν ακούγεται, βρίσκεται στον τρόπο που ρωτάμε τον εαυτό μας όταν βιώνουμε δυσκολίες.Όταν βρισκόμαστε μέσα σε μια δύσκολη κατάσταση – μια απώλεια, μια επαγγελματική αποτυχία, μια ερωτική απογοήτευση – ο νους μας πάει αυτόματα στην ερώτηση: «Γιατί σε μένα; Γιατί πρέπει εγώ να το περάσω αυτό;» Το “γιατί σε μένα” σε ρίχνει στα Τάρταρα. Σε κάνει να φαίνεσαι σαν να μην έχεις επιλογές, σαν να είσαι το θύμα των καταστάσεων. Σε ρίχνει πιο βαθιά στο συναίσθημα της αδικίας, της ανημποριάς και της αυτολύπησης.
Η αλλαγή έρχεται όταν μετατοπίσουμε την ερώτηση. Αντί, λοιπόν, για το «γιατί σε μένα;», ρώτα τον εαυτό σου:«Τι είναι αυτό μέσα μου που με κρατά όρθιο; Τι ποιότητες, δεξιότητες ή αρετές χρησιμοποιώ για να αντέχω; Ποιο κομμάτι του εαυτού μου εμφανίζεται τώρα για να με στηρίξει; Τι κάνω ήδη σωστά, ακόμα κι αν νιώθω ότι καταρρέω;»Αυτές οι ερωτήσεις μπορούν να σου ανοίξουν εντελώς διαφορετικούς δρόμους.
Η αλήθεια είναι ότι ακόμη και το γεγονός πως αναγνωρίζεις ότι περνάς κάτι δύσκολο είναι από μόνο του δύναμη. Δεν το κρύβεις, δεν το θάβεις, το βλέπεις κατάματα. Πολλοί από εμάς δεν νιώθουμε δυνατοί, όχι γιατί δεν είμαστε, αλλά γιατί δεν μάθαμε να κοιτάμε προς τα εκεί. Όταν το βλέμμα μας είναι μονίμως στραμμένο στη δυσκολία, στο πρόβλημα, στον πόνο, είναι φυσικό να μην βλέπουμε τη δύναμη που ήδη εκδηλώνεται.Η αλλαγή δεν γίνεται όταν εξαφανιστεί το πρόβλημα, αλλά όταν αρχίσεις να βλέπεις τον εαυτό σου αλλιώς μέσα στο πρόβλημα. Να παρατηρείς πώς αντιδράς, πώς συνεχίζεις, πώς στέκεσαι.
Δεν υπάρχει δυσκολία στη ζωή, χωρίς να υπάρχει μέσα σου και η αντίστοιχη δύναμη για να την αντέξεις.
Την επόμενη φορά που θα βρεθείς μέσα σε μια δύσκολη κατάσταση και θα νιώσεις πως χάνεις τη γη κάτω από τα πόδια σου, μη σκεφτείς «γιατί σε μένα;»Αντί γι’αυτό, ρώτησε τον εαυτό σου «Τι είναι αυτό που με κάνει να συνεχίζω; Ποια δύναμή μου εκδηλώνεται τώρα;»
Κι αν είσαι δίπλα σε κάποιον που παλεύει με κάτι δύσκολο, μη βιαστείς να πεις «είσαι δυνατός». Πάρε μια ανάσα και ρώτησέ τον: «Ξέρεις τι βλέπω σε σένα αυτή τη στιγμή; Τον τρόπο που αντέχεις. Τον τρόπο που επιμένεις. Κι αυτό, για μένα, είναι αληθινή δύναμη».
Γιατί καμιά φορά, αυτό που χρειάζεται κάποιος, δεν είναι να του πεις τι είναι. Είναι να του δείξεις ποιος είναι – με τρόπο που να μπορεί να το πιστέψει κι ο ίδιος.
Ακούστε το σχετικό ηχητικό:
ΙουλίαΚαζάνα-McCarthy
Δρ. Κοινωνιολογίας (UniversityofSurrey, UK)
MSc Psychology (c.) (Brunel University of London)
Πιστοποιημένη Life Coach (International Coaching Federation, ICF)
SolutionFocused Θεραπεύτρια (BRIEF)
