Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότεροι (μέρος 24ο)

Το φως, η υγεία μας και οι σκοτεινές συμβουλές

Το ηλιακό φως επηρεάζει όχι μόνο τη σωματική αλλά και τη διανοητική και σεξουαλική μας υγεία. Ο ρυθμός του μπλουζ (της κακής διάθεσης) είναι εποχικός και η σχέση μεταξύ σκοταδιού και απόγνωσης είναι κάτι παραπάνω από μεταφορική.

Οι διαθέσεις τείνουν να πέφτουν μαζί με τη θερμοκρασία (στην έκταση που η χαμηλή θερμοκρασία κρατάει τους ανθρώπους εντός κτιρίου) και το πόσο διαρκεί το φως της ημέρας. Σχεδόν το 95% του πληθυσμού βιώνει κάποιου βαθμού εποχική διακύμανση στη συμπεριφορά και τη διάθεση. Στον ακραίο βαθμό της, η εποχικότητα εκδηλώνεται ως χειμερινή κλινική κατάθλιψη με τη χαρακτηριστική αγγλική ονομασία SAD (Seasonal Affective Disorder).

Η εποχική κατάθλιψη πλήττει περίπου 10% του πληθυσμού. Στο Βόρειο Ημισφαίριο αρχίζει Οκτώβριο/Νοέμβριο και υποχωρεί Φεβρουάριο/Μάρτιο. Η συχνότητα εμφάνισης της SAD είναι τριπλάσια στις γυναίκες και με κορυφαία ποσοστά εμφάνισης σε περιοχές υψηλού γεωγραφικού μήκους που είναι μετεωρολογικά επιρρεπείς σε συννεφιασμένες χειμερινές ημέρες. Το εποχικό μπλουζ χτυπάει πολύ σκληρά την Αλάσκα, την Ανταρκτική και άλλες περί τους πόλους περιοχές όπου οι χειμερινές ημέρες είναι εξαιρετικά μικρές.

Η φωτοθεραπεία είναι εξαιρετικά αποτελεσματική στην αντιμετώπιση της SAD και έχει αποφέρει θετικά, πλην λιγότερο συνεπή, αποτελέσματα στην αντιμετώπιση άλλων διαταραχών, όπως το προεμμηνορυσιακό σύνδρομο, η βουλιμία και η μη εποχική κατάθλιψη. Μια αποτελεσματική φωτοθεραπευτική αγωγή περιλαμβάνει τακτική έκθεση σε λαμπρό φως που να περιέχει όλα τα ορατά μήκη κύματος. Το ηλιακό φως περιέχει όλα τα ορατά μήκη κύματος, αντιθέτως οι λαμπτήρες πυρακτώσεως και οι φθορισμού, που φωτίζουν τους εσωτερικούς χώρους όπου οι σύγχρονοι άνθρωποι ξοδεύουν τον περισσότερο χρόνο τους, στερούνται σημαντικών συστατικών του χρωματικού φάσματος.

Επιπροσθέτως, όχι μόνο είναι μια ηλιόλουστη ημέρα πολύ λαμπρότερη από το πιο καλά ηλεκτροφωτισμένο δωμάτιο, αλλά το ηλιακό φως εκπέμπει και υπεριώδεις και υπέρυθρες ακτίνες. Οι λαμπτήρες δεν παρέχουν αυτά τα αόρατα μήκη κύματος που και τα δυο τους ανεβάζουν τη διάθεση και συμβάλλουν στη συνολική ευεξία μας. Παρεμπιπτόντως, ο ήλιος εκπέμπει επίσης κοσμικές ακτίνες, ακτίνες γάμα και Χ, ραδιοκύματα και ηλεκτρικά κύματα, ωστόσο όλα τους συλλαμβάνονται από τα ατμοσφαιρικά στρώματα που περιβάλλουν τη γη, κι έτσι δεν φτάνουν στην επιφάνειά της, μπορούν όμως να βλάψουν όσους πετάνε συχνά με αεροπλάνα.

Από απόψεως υγείας, το φως που εκπέμπεται από τους λαμπτήρες στα σπίτια και τα γραφεία μας είναι κατώτερο του ηλιακού. Και μάλιστα οι φωτοβιολόγοι υποψιάζονται ότι η υπερέκθεση στο «ψυχρό-λευκό» εντός κτιρίου φως συνωμοτεί με τη στέρηση ηλιακού φωτός για να υποσκάπτουν την ανθρώπινη βιοχημεία. Η έρευνα σε αυτό το γνωστικό πεδίο θα έχει σημαντικές συνέπειες ενόψει της τάσης για μια κοινωνία που ζει ολοένα περισσότερο εντός κτιρίου. Για κατοίκους περιοχών υψηλού γεωγραφικού μήκους, όπου κυριαρχούν οι ημέρες με λιγοστό ηλιακό φως, το ζήτημα του τεχνητού φωτός αποκτά πρόσθετη σπουδαιότητα.

Πέρα από το να μας κάνει να αισθανόμαστε καλύτερα, να καταπολεμούμε τον καρκίνο, τις λοιμώξεις και την οστεοπόρωση και να πυροδοτεί την ερωτική μας ορμή, το ηλιακό φως μπορεί να προάγει την απώλεια σωματικού λίπους δια της περιστολής της όρεξης (και τους άνδρες δια της ενίσχυσης της τεστοστερόνης, βλέπε προηγούμενα). Η επίδραση του ηλιακού φωτός στην όρεξη αποδίδεται στον ίδιο μηχανισμό που κάνει το ηλιακό φως έναν ανυψωτήρα της διάθεσης: στο νευροδιαβιβαστή σεροτονίνη.

Περισσότερα όμως για το φως, τις ορμόνες και τους νευροδιαβιβαστές μας στο επόμενο.

(ΠΡΟΣΟΧΗ: Οι αναγνώστες μπορούν να βρίσκουν προηγούμενα άρθρα της σειράς κλικάροντας στις συνδέσεις – links που ακολουθούν κάτω από το άρθρο ή αναζητώντας και βάζοντας το όνομα του συγγραφέα στη μηχανή αναζήτησης του zougla.gr).

Ο Φιλήμων Χατζηπαναγιώτου είναι Ιατρός Αντιγήρανσης

Διαβάστε επίσης:
Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότεροι (μέρος 23ο), Κυριακή, 9 Αυγούστου 2009, 12:00

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότεροι (μέρος 22ο) ,Σάββατο, 25 Ιουλίου 2009, 10:11

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότεροι (μέρος 21ο) ,Σάββατο, 11 Ιουλίου 2009, 11:46

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότεροι (μέρος 20ο) ,Σάββατο, 27 Ιουνίου 2009, 12:34

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότεροι (μέρος 19ο) ,Σάββατο, 13 Ιουνίου 2009, 12:22

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότεροι (μέρος 18ο) ,Σάββατο, 30 Μαΐου 2009, 10:10

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότεροι (μέρος 17ο) ,Σάββατο, 16 Μαΐου 2009, 12:45

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότεροι (μέρος 16ο) ,Σάββατο, 9 Μαΐου 2009, 09:58

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότεροι (μέρος 15ο) ,Σάββατο, 2 Μαΐου 2009, 12:54

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότεροι (μέρος 14ο) ,Σάββατο, 25 Απριλίου 2009, 11:41

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότεροι (μέρος 13ο) ,Πέμπτη, 16 Απριλίου 2009, 11:18

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότεροι (μέρος 12ο) ,11 Απριλίου 2009, 11:20

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότεροι (μέρος 11ο) ,4 Απριλίου 2009, 10:22