Όταν μιλάμε για ασφάλεια στο αυτοκίνητο, το μυαλό πηγαίνει συνήθως στα φρένα, στα ελαστικά, στα συστήματα υποβοήθησης ή στους αερόσακους. Σπάνια όμως σκεφτόμαστε τους υαλοκαθαριστήρες, παρότι είναι το εξάρτημα που στις δύσκολες καιρικές συνθήκες καθορίζει άμεσα το αν ο οδηγός «βλέπει» σωστά τον δρόμο. Και χωρίς καλή ορατότητα, ανεβαίνουν οι πιθανότητες να γίνει το κακό.
Τα μάκτρα των υαλοκαθαριστήρων δουλεύουν σε ένα από τα πιο σκληρά περιβάλλοντα του αυτοκινήτου. Εκτίθενται συνεχώς στον ήλιο, στην υπεριώδη ακτινοβολία, στη ζέστη του καλοκαιριού, στο κρύο του χειμώνα, στη σκόνη, στα έντομα και στα κατάλοιπα από τα καυσαέρια. Το λάστιχο σκληραίνει, χάνει την ελαστικότητά του και παύει να «αγκαλιάζει» σωστά την επιφάνεια του παρμπρίζ. Το αποτέλεσμα είναι γραμμές, θαμπάδες, θόρυβος και, το σημαντικότερο, περιορισμένη απομάκρυνση του νερού.
Στην πράξη, οι περισσότεροι οδηγοί αλλάζουν υαλοκαθαριστήρες μόνο όταν η κατάσταση έχει ήδη γίνει ενοχλητική. Τεχνικά όμως, ένα σετ μάκτρων θα έπρεπε να αντικαθίσταται περίπου κάθε 12 μήνες, ειδικά σε χώρες με έντονη ηλιοφάνεια όπως η Ελλάδα. Η φθορά δεν φαίνεται πάντα με γυμνό μάτι, αλλά αποκαλύπτεται όταν αρχίζει το «σπάσιμο» του φιλμ νερού στο παρμπρίζ και η εικόνα μπροστά από τον οδηγό χάνει τη καθαρότητά της.
Σημαντικό ρόλο παίζει και ο τύπος των υαλοκαθαριστήρων. Τα κλασικά μάκτρα με μεταλλικό σκελετό έχουν αντικατασταθεί σε μεγάλο βαθμό από τα αεροδυναμικά και τα λεγόμενα beam, τα οποία πιέζουν πιο ομοιόμορφα σε όλο το μήκος τους και μειώνουν την ανύψωση από τον αέρα σε υψηλές ταχύτητες. Αυτό μεταφράζεται σε καλύτερη επαφή με το τζάμι, λιγότερο θόρυβο και πιο σταθερή απόδοση στη βροχή, ειδικά στον αυτοκινητόδρομο.
Βέβαια, η σωστή λειτουργία τους εξαρτάται και από τη χρήση. Η ενεργοποίηση σε στεγνό παρμπρίζ, η λειτουργία πάνω σε πάγο ή η έλλειψη υγρού καθαρισμού επιταχύνουν τη φθορά του ελαστικού χείλους. Ακόμη και η βρωμιά που συσσωρεύεται στο ίδιο το μάκτρο μπορεί να δημιουργήσει μικροχαρακιές και να μειώσει σταδιακά την καθαρότητα.
Όχι απλό νερό βρύσης, αλλά ειδικό υγρό
Τέλος, ιδιαίτερη σημασία έχει και το υγρό που χρησιμοποιούμε, το οποίο συχνά υποτιμάται ή αντικαθίσταται απλώς με νερό. Τα ειδικά υγρά καθαρισμού περιέχουν απορρυπαντικά που διαλύουν λίπη, άλατα και υπολείμματα εντόμων, αλλά και πρόσθετα που μειώνουν την επιφανειακή τάση του νερού, βοηθώντας το μάκτρο να γλιστρά ομαλά και να καθαρίζει αποτελεσματικότερα. Τον χειμώνα, μάλιστα, τα υγρά με αντιψυκτική προστασία αποτρέπουν το πάγωμα στο κύκλωμα και πάνω στο παρμπρίζ, ενώ το καλοκαίρι προστατεύουν το γυαλί από τα άλατα και τα σημάδια. Η χρήση του σωστού υγρού, και όχι απλού νερού, συμβάλλει τόσο στη μακροζωία των υαλοκαθαριστήρων όσο και στη διατήρηση της καθαρής ορατότητας σε κάθε συνθήκη.
Tip για κατασκευή υγρού στο σπίτι
Στην αγορά υπάρχουν ειδικά υγρά για το σύστημα των υαλοκθαριστήρων με κόστος 4-5 ευρώ. Όμως μπορείτε και εύκολα να το φτιάξετε στο σπίτι, καθώς η συνταγή είναι πολύ απλή. Σε ένα δοχείο αναμειγνύουμε περίπου 2 λίτρα απιονισμένο νερό με μισό ποτήρι καθαρό οινόπνευμα και προσθέτουμε 2 κουταλιές από το υγρό πιάτων. Το μείγμα αυτό καθαρίζει αποτελεσματικά το παρμπρίζ και είναι φιλικό προς τα μάκτρα.
Σε μια εποχή όπου τα αυτοκίνητα διαθέτουν ραντάρ, κάμερες και προηγμένα συστήματα υποβοήθησης, οι υαλοκαθαριστήρες παραμένουν ένα απλό, μηχανικό εξάρτημα. Παρ’ όλα αυτά, είναι το πρώτο «φίλτρο» ανάμεσα στον οδηγό και στον δρόμο. Σε δυνατή βροχή, νύχτα ή ομίχλη, η διαφορά ανάμεσα σε καθαρή και θολή εικόνα μπορεί να μετρηθεί σε πολύτιμα μέτρα φρεναρίσματος και σε κλάσματα δευτερολέπτου αντίδρασης.
Ίσως τελικά οι υαλοκαθαριστήρες να αξίζουν περισσότερη προσοχή απ’ όση τους δίνουμε. Γιατί πριν από την ισχύ, τα ηλεκτρονικά και τα συστήματα ασφαλείας, προϋπόθεση για τα πάντα παραμένει μία: να βλέπεις καθαρά. Και σε αυτό, το πιο απλό εξάρτημα του αυτοκινήτου αποδεικνύεται και ένα από τα πιο κρίσιμα.
