Ρεπορτάζ: Αντώνης Ζήβας
Σε εξέλιξη βρίσκεται από το πρωί της Τρίτης 3/2, μεγάλη δικαστική και αστυνομική επιχείρηση στα γραφεία της πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης X στη Γαλλία (σ.σ. ιδιοκτησίας του Έλον Μασκ), στο πλαίσιο έρευνας που άρχισε πριν από ένα για την πιθανή παραβίαση προσωπικών δεδομένων.
Η υπόθεση ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2025, όταν βουλευτές και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατήγγειλαν παράνομες πρακτικές επεξεργασίας δεδομένων και διασποράς περιεχομένου με σεξουαλικό χαρακτήρα, ακόμη και περιεχομένου που αμφισβητεί ιστορικά γεγονότα όπως το Ολοκαύτωμα.
Το γεγονός ότι η πλατφόρμα δεν απάντησε άμεσα, έκανε τις Γαλλικές Αρχές να ξεκινήσουν την έρευνα.
Η γαλλική εισαγγελία, με την υποστήριξη της Europol και της υπηρεσίας κατά του ηλεκτρονικού εγκλήματος, κλήτευσε για κατάθεση τον ίδιο τον ‘Ελον Μασκ και τη διευθύνουσα σύμβουλο του X, Λίντα Γιακαρίνο για τις 20 Απριλίου.
Η έρευνα είχε αρχικά ανοιχτεί για υποψίες ότι αλγόριθμοι της πλατφόρμας ενδέχεται να μεροληπτούν ή να αλλοιώνουν αυτόματα συστήματα επεξεργασίας δεδομένων με τρόπο που παραβαίνει τη γαλλική νομοθεσία, μετά από καταγγελίες πολιτικών για πιθανή «παρέμβαση» σε δημόσιο διάλογο.
Στο στόχαστρο και η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI)
Από τα μέσα του 2025, οι εισαγγελικές αρχές επέκτειναν την έρευνα για να συμπεριλάβουν το AI Grok, το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που ανήκει στον όμιλο του Μασκ και είναι ενσωματωμένο στην πλατφόρμα X.
Η επέκταση της έρευνας προκλήθηκε από σειρά συμβάντων που προκάλεσαν έκδηλη πολιτική και κοινωνική ανησυχία στη Γαλλία και στην Ευρωπαϊκή Ένωση:
Δημιουργία και διάδοση εικόνων και βίντεο με σεξουαλικό περιεχόμενο, ακόμη και με εικόνες που εμφανίζουν γυναίκες και ανήλικα πρόσωπα χωρίς συναίνεση, με ερωτήματα για ενδεχόμενη παράνομη χρήση και παρενόχληση μέσω AI.
Δημοσίευση περιεχομένου που θεωρείται «αμφισβήτηση ή άρνηση του Ολοκαυτώματος», με απαντήσεις του Grok που υποστήριζαν ιστορικές ανακρίβειες για τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, προκαλώντας αντιδράσεις από ανθρωπιστικές οργανώσεις και πολιτικούς.
Πολιτικοί και ανθρωπιστικοί φορείς έχουν καταγγείλει το περιεχόμενο αυτό ως παράνομο, υποβάλλοντας αναφορές και καταγγελίες στον γαλλικό εισαγγελέα.
Η ίδια η Λιγκ της Γαλλίας για τα ανθρώπινα δικαιώματα και οργανώσεις όπως η SOS Racisme έχουν προβεί σε νομικές ενέργειες για «ουσιαστική άρνηση εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας», εγείροντας ερωτήματα για τις ευθύνες τόσο της πλατφόρμας όσο και των υπευθύνων λειτουργίας της τεχνητής νοημοσύνης.
Κλήσεις για καταθέσεις
Παράλληλα με την έρευνα στα γραφεία, ο Ίλον Μασκ και η πρώην διευθύνουσα σύμβουλος του X, Λίντα Γιακαρίνο, έχουν κληθεί σε κατάθεση από τις δικαστικές αρχές για την υπόθεση, με προκαθορισμένη ημερομηνία την 20η Απριλίου 2026 για «audition libre», μια ανεπίσημη μορφή κατάθεσης που επιτρέπει στους υπόπτους να παρουσιαστούν χωρίς υποχρέωση σύλληψης.
Οι ίδιες οι εισαγγελικές αρχές, μάλιστα, έχουν γνωστοποιήσει ότι θα διακόψουν πια την επικοινωνία τους μέσω της πλατφόρμας X, μεταφέροντας την επίσημη παρουσία τους σε LinkedIn και Instagram, μια κίνηση που διευρύνει το πολιτικό και επικοινωνιακό βάρος της υπόθεσης.
Διεθνές και ευρωπαϊκό πλαίσιο πίεσης
Η γαλλική έρευνα δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άνοιξε επίσης επίσημη διερεύνηση για τις πρακτικές του Grok σχετικά με τη δημιουργία μη συναινετικών και πιθανώς παράνομων εικόνων (Fake pictures), εξετάζοντας αν η X και οι θυγατρικές της έχουν συμμορφωθεί με τον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) και αν έχουν εφαρμόσει μέτρα για τον εντοπισμό και περιορισμό τέτοιων κινδύνων.
Παράλληλα, η ίδια η πλατφόρμα έχει ήδη υποστεί ευρωπαϊκές κυρώσεις για παραβιάσεις διαφάνειας υπό τον DSA.
Με πληροφορίες από: Euronews
