Ρεπορτάζ: Αντώνης Ζήβας
Με μία σκληρή, σχεδόν «τελεσιγραφική» ανάρτηση στη προσωπική του σελίδα στο Truth Social, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κάλεσε το Ιράν «να προσέλθει γρήγορα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων» για μια νέα συμφωνία που θα αποκλείει την απόκτηση πυρηνικών όπλων διαφορετικά, όπως απείλησε, η επόμενη επίθεση των ΗΠΑ «θα είναι πολύ χειρότερη» από την προηγούμενη.
«Ας ελπίσουμε ότι το Ιράν θα διαπραγματευτεί μια δίκαιη και ισότιμη συμφωνία – ΟΧΙ πυρηνικά όπλα – μια συμφωνία που να ωφελεί όλα τα μέρη. Ο χρόνος τελειώνει, είναι πραγματικά ουσιώδες!» έγραψε ο Τραμπ, «θυμίζοντας» την στρατιωτική επιχείρηση κατά της Τεχεράνης που, σύμφωνα με τον ίδιο, αποδείχθηκε καταστροφική για το Ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι μια «αρμάδα» αμερικανικών πολεμικών πλοίων, συμπεριλαμβανομένης της αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln, πλέει προς τα ύδατα της Μέσης Ανατολής υπό την εντολή του Πενταγώνου, ενισχύοντας την αίσθηση στρατιωτικής ετοιμότητας και πίεσης.
Τεχεράνη: Όχι σε διαπραγματεύσεις υπό απειλές
Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραχτσί, διέψευσε ότι το Ιράν έχει ζητήσει διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον ή ότι υπήρξε πρόσφατη επικοινωνία με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ. Τόνισε ότι η Τεχεράνη δεν θα καθίσει στο ίδιο τραπέζι «εν μέσω απειλών και εκβιασμών».
Η ιρανική πλευρά επιμένει ότι κάθε συζήτηση πρέπει να διεξαχθεί χωρίς προϋποθέσεις και απειλές για στρατιωτική δράση, τονίζοντας ότι η διπλωματία «δεν γίνεται μέσα σε κλίμα απειλών».
Ανάλογη θέση έχει εκφράσει και ο πρόεδρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ο οποίος σε πρόσφατη συζήτηση με τον Σαουδάραβα διάδοχο πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, υπογράμμισε ότι το Ιράν επιθυμεί διπλωματικές λύσεις βάσει του διεθνούς δικαίου, αλλά απορρίπτει στρατιωτικούς εκβιασμούς.
Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν «απασχολεί» τη Δύση για πάνω από μια δεκαετία. Η Τεχεράνη εγκατέλειψε, μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ από την πολυμερή συμφωνία του 2015, πολλές από τις δεσμεύσεις της για περιορισμό του εμπλουτισμού ουρανίου, με την Ουάσιγκτον και ευρωπαίους εταίρους να κατηγορούν το καθεστώς ότι πλησιάζει σε επίπεδα που θα μπορούσαν κατ’ αρχήν να υποστηρίξουν κατασκευή πυρηνικής κεφαλής.
Κατά το πρώτο ήμισυ του 2025 υπήρξαν αρκετές «έμμεσες» διαπραγματεύσεις, με μεσολάβηση του Ομάν, ανάμεσα σε Αμερικανούς και Ιρανούς διαπραγματευτές, με εναλλασσόμενες αξιολογήσεις για το αν οι συνομιλίες είναι «σοβαρές» ή «πολύπλοκες».
Τον Ιούνιο του 2025, μάλιστα, η Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ πραγματοποίησαν κοινές αεροπορικές και στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, με τον Τραμπ να δηλώνει ότι «οι σημαντικές εγκαταστάσεις του Ιράν έχουν εξαλειφθεί».
Αυτές οι κινήσεις είχαν πυροδοτήσει διεθνείς ανησυχίες για κλιμάκωση, με πολλούς αναλυτές να εκτιμούν ότι μια τέτοια σύγκρουση θα μπορούσε να μετατραπεί σε ευρύτερη αναμέτρηση στη Μέση Ανατολή.
Φιντάν: «Οι απειλές στρατιωτικής δράσης αυξάνουν την περιφερειακή αβεβαιότητα»
Η αυξανόμενη ένταση έχει ήδη προκαλέσει την παρέμβαση της Τουρκίας. Ο υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, κάλεσε χθες τις ΗΠΑ να επιλύσουν διαδοχικά τις διαφορές με το Ιράν, αρχίζοντας από το πυρηνικό ζήτημα, ώστε να μην οδηγηθεί η περιοχή σε «αδιάκοπη σύγκρουση». Υποστήριξε ότι το Ιράν είναι «ανοιχτό» σε πυρηνικές συνομιλίες και ότι οι απειλές στρατιωτικής δράσης απλώς αυξάνουν την περιφερειακή αβεβαιότητα.
Η Ουάσιγκτον επιμένει ότι θέλει μια νέα συμφωνία που να απαγορεύει κάθε προοπτική πυρηνικού οπλισμού του Ιράν. Η Τεχεράνη από την πλευρά της απορρίπτει συνομιλίες υπό στρατιωτική εξαναγκασμό και διεκδικεί σεβασμό του διεθνούς δικαίου και κυριαρχίας.
Με πληροφορίες από: Financial Times
