Σημαντική υστέρηση καταγράφει η Ελλάδα στην αξιοποίηση των επιχορηγήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), σύμφωνα με ειδική ανάλυση της Eurobank. Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά, «στο σκέλος των επιχορηγήσεων η Ελλάδα επιτυγχάνει σημαντικά χαμηλότερο ποσοστό χρήσης».
Παράλληλα, η έκθεση εντοπίζει συγκεκριμένους τομείς στους οποίους η απορρόφηση των πόρων υπολείπεται, τη στιγμή που η ελληνική κυβέρνηση καλείται να ολοκληρώσει τη βασική αποστολή του Ταμείου έως τις 31 Αυγούστου 2026. Ιδιαίτερα χαμηλές επιδόσεις καταγράφονται στους πυλώνες «Κοινωνική και εδαφική συνοχή» και «Πολιτικές για την επόμενη γενιά».
Την ίδια ώρα, η Eurobank τονίζει την ανάγκη επιτάχυνσης της υλοποίησης του ΤΑΑ, υπογραμμίζοντας ότι είναι κρίσιμο να εντατικοποιηθούν οι προσπάθειες ώστε να ολοκληρωθούν όσο το δυνατόν περισσότερες από τις εκκρεμείς μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις και να αντληθούν περισσότεροι πόροι.
Στις επιχορηγήσεις το μεγαλύτερο πρόβλημα
Κατά την περίοδο 2020-2024, η Ελλάδα εμφανίζει καλύτερες επιδόσεις από τον μέσο όρο της ΕΕ-27 στην εκταμίευση δανειακών πόρων, τόσο σε ετήσια, όσο και σε σωρευτική βάση. Αντίθετα, στο σκέλος των επιχορηγήσεων, αν και έως το 2023 η πορεία των εκταμιεύσεων κινείται κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, το 2024 παρατηρείται απόκλιση.
Συνολικά, η χώρα εμφανίζει οριακά καλύτερη επίδοση από την ΕΕ-27 στη χρήση δανείων, αλλά σημαντικά χαμηλότερη στις επιχορηγήσεις. Ωστόσο, τα ετήσια ποσοστά εκταμίευσης παρουσιάζουν αισθητή βελτίωση τη διετία 2023-2024, με την Ελλάδα να υπερβαίνει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο τόσο στα δάνεια (από το 2023), όσο και στις επιχορηγήσεις (το 2024).
Όσον αφορά την κατανομή των πόρων, στις επιχορηγήσεις το μεγαλύτερο μέρος κατευθύνεται σε κεφαλαιουχικές δαπάνες – ποσοστό που είναι το τρίτο υψηλότερο στην ΕΕ-27. Στα δάνεια, το μεγαλύτερο μερίδιο αφορά στοιχεία κόστους που δεν λογίζονται ως δαπάνες, όπως η παροχή δανείων και οι εισφορές μετοχικού κεφαλαίου, μέσω του τραπεζικού συστήματος.
Πού υστερεί η χώρα μας
Σύμφωνα με την Eurobank, το συνολικό ποσοστό ολοκλήρωσης οροσήμων και στόχων της Ελλάδας βρίσκεται κοντά στον μέσο όρο της ΕΕ-27, ωστόσο η εικόνα διαφοροποιείται ανά πυλώνα.
Στην «Πράσινη μετάβαση» και στην «Έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» οι επιδόσεις είναι υψηλότερες του ευρωπαϊκού μέσου όρου, με τον δεύτερο πυλώνα να ξεπερνά το 50% ολοκλήρωσης. Στον «Ψηφιακό μετασχηματισμό» η επίδοση κινείται κοντά στον μ.ο. της ΕΕ-27.
Αντίθετα, στον πυλώνα «Υγεία και οικονομική, κοινωνική και θεσμική ανθεκτικότητα» η Ελλάδα υπολείπεται ελαφρώς, ενώ στους πυλώνες «Κοινωνική και εδαφική συνοχή» και «Πολιτικές για την επόμενη γενιά» η υστέρηση είναι σαφώς μεγαλύτερη.
Το μήνυμα της Eurobank προς την ελληνική κυβέρνηση είναι σαφές: απαιτείται μεγαλύτερη ταχύτητα. Οι πόροι του ΤΑΑ αποτελούν κρίσιμο μέγεθος για την ελληνική οικονομία, καθώς αντιστοιχούν σε σημαντικό ποσοστό του ΑΕΠ. Με δεδομένο το ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα έως τις 31 Αυγούστου 2026, είναι αναγκαία η επιτάχυνση της υλοποίησης.
Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, η ταχύτητα απορρόφησης πρέπει να συμβαδίζει με την αποτελεσματικότητα των επενδύσεων. Οι πόροι οφείλουν να κατευθύνονται σε τομείς υψηλής τεχνολογίας και προστιθέμενης αξίας, ώστε να ενισχυθούν η παραγωγικότητα και η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και να διασφαλιστεί μια μακροχρόνια βιώσιμη ανάπτυξη.
