Ο Πάνος Σκουρολιάκος ανεβαίνει στη σκηνή με την παράσταση «Καραγκιοζοπαίχτης νυν και αεί», δίνοντας πνοή στη ζωή και το έργο του σπουδαίου καραγκιοζοπαίχτη Θανάση Σπυρόπουλου.
Ο καταξιωμένος ηθοποιός, που υπογράφει και τη σκηνοθεσία, ενσαρκώνει τον ίδιο τον Σπυρόπουλο, ενώ η αφήγηση συνομιλεί ζωντανά με το Θέατρο Σκιών, δημιουργώντας έναν μοναδικό θεατρικό κόσμο όπου το παρελθόν συναντά το παρόν.
Η παράσταση γεννήθηκε μέσα από το πλούσιο αρχείο που άφησε πίσω του ο Θανάσης Σπυρόπουλος. Από τη γέννησή του έως το τέλος της πολυκύμαντης ζωής του, ξεδιπλώνονται στιγμές που φωτίζουν όχι μόνο την πορεία ενός μεγάλου καλλιτέχνη, αλλά και ένα ολόκληρο τοπίο της τέχνης του Θεάτρου Σκιών. Μέσα από τα κείμενα και τις μαρτυρίες αναδεικνύονται οι δυσκολίες και τα βάσανα του καραγκιοζοπαίχτη, παράλληλα με την ίδια την ιστορία της Ελλάδας κατά τον εικοστό αιώνα.
Ο Πάνος Σκουρολιάκος έχει από παλιά μια βαθιά σχέση με το Θέατρο Σκιών. Όπως σημειώνει, πρόκειται για ένα είδος με τεράστια δύναμη: ένα αβίαστο γέλιο, μια ξεχωριστή κωμική ενέργεια και μια διαχρονική αποδοχή, ακόμα και στη σημερινή ψηφιακή κοινωνία. Τα απομνημονεύματα που του εμπιστεύτηκε ο γιος του Θανάση Σπυρόπουλου, ο καραγκιοζοπαίχτης Κώστας Σπυρόπουλος, αποτέλεσαν τον βασικό άξονα της παράστασης, με τον ίδιο να συμμετέχει ζωντανά στον μπερντέ.
Η προσέγγιση του ρόλου δεν βασίζεται στη μίμηση. Ο Σκουρολιάκος, που είχε την τύχη να γνωρίσει προσωπικά τον Θανάση Σπυρόπουλο χρόνια πριν στη Ζάκυνθο, επιδιώκει να μεταφέρει το πνεύμα του: τον τρόπο με τον οποίο έβλεπε τη ζωή, το σπινθηροβόλο μυαλό, το χιούμορ και τη βαθιά ανθρωπιά που τον χαρακτήριζαν. «Δεν προσπαθώ να τον αντιγράψω», τονίζει, «παλεύω να κρατήσω ζωντανή την ουσία του».
Κάθε φορά που τα κείμενα του Σπυρόπουλου ζωντανεύουν στη σκηνή, αποκαλύπτονται νέες πτυχές του χαρακτήρα του, αλλά και απρόσμενες συγγένειες με τη ζωή του ίδιου του ηθοποιού. Πρόκειται για μια εμπειρία που, όπως παραδέχεται, αφορά τελικά όλους τους καλλιτεχνικούς δημιουργούς.
Ο Καραγκιόζης, άλλωστε, από την πρώτη του εμφάνιση στην Ελλάδα, υπήρξε φορέας κοινωνικής και πολιτικής κριτικής. Η φτωχική καλύβα απέναντι στο σαράι, ο αδύναμος απέναντι στην εξουσία, ο αδικημένος που διεκδικεί το δίκιο του· όλα αυτά συνθέτουν έναν κόσμο όπου ο κεντρικός ήρωας, παρά τις αντιξοότητες, καταφέρνει πάντα να επιβιώσει.
Ο ίδιος ο Θανάσης Σπυρόπουλος ονειρευόταν μια παράσταση όπου ζωντανοί ηθοποιοί θα συνυπάρχουν με τις φιγούρες του Θεάτρου Σκιών. Στην παράσταση «Καραγκιοζοπαίχτης νυν και αεί», το όνειρο αυτό παίρνει σάρκα και οστά: ο Πάνος Σκουρολιάκος ως Θανάσης Σπυρόπουλος, ο Κώστας Σπυρόπουλος στον μπερντέ και οι μουσικοί επί σκηνής συνθέτουν ένα ζωντανό θεατρικό γεγονός.
Ακόμη ο Πάνος Σκουρολιάκος μιλά στη Ζούγκλα για τη συμμετοχή του στην ταινία «Καποδίστριας» και μεταξύ άλλων αναφέρει: «Είμαι ευτυχισμένος που συμμετείχα σ’ αυτή την εμβληματική ταινία».
Θέλετε να μας περιγράψετε μέσα σε τέσσερις σειρές την υπόθεση του έργου που δημιουργήσατε «Καραγκιοζοπαίχτης νυν και αεί»;
Από ένα τεράστιο αρχείο που μας άφησε ο εμβληματικός καραγκιοζοπαίχτης Θανάσης Σπυρόπουλος, σταχυολόγησα κάποια από τα πιο σημαντικά κομμάτια της ζωής του, από την ημέρα της γέννησης του, έως το τέλος του πολυκύμαντου βίου του. Αναδεικνύεται μέσα από αυτό το υλικό ένα γοητευτικό τοπίο της τέχνης του Θεάτρου Σκιών, τα βάσανα και οι δυσκολίες του καραγκιοζοπαίχτη, καθώς και η ίδια η ιστορία της Ελλάδας κατά τον εικοστό αιώνα.
Τι σημαίνει για εσάς να «ζωντανέψετε» έναν εμβληματικό καραγκιοζοπαίχτη πάνω στη σκηνή;
Έχοντας χρησιμοποιήσει σε δύο σκηνοθεσίες μου στο παρελθόν μικρά αποσπάσματα αυθεντικού Θεάτρου Σκιών, διαπίστωσα τη δύναμη που έχει πάντα αυτό το είδος. Το αβίαστο γέλιο που προκαλεί, την ξεχωριστή κωμική δύναμη και την αποδοχή του ακόμα και σήμερα που ζούμε σε μια κοινωνία «ψηφιακή». Το υλικό των απομνημονευμάτων που μου εμπιστεύτηκε ο γιος του, καραγκιοζοπαίχτης κι αυτός που παίζει ζωντανά στην παράστασή μας «Κώστας Σπυρόπουλος», μας οδηγούσε να το παρουσιάσουμε στους σημερινούς θεατές.
Πώς καταφέρατε να ισορροπήσετε την πιστότητα στην προσωπικότητα του Σπυρόπουλου με τη δική σας σκηνική ερμηνεία;
Είχα την τύχη να γνωρίσω τον Σπυρόπουλο χρόνια πριν, σε μια «Συνάντηση Μεσαιωνικού και Λαϊκού Θεάτρου» στη Ζάκυνθο. Τον εκτίμησα και μου έμεινε χαραγμένος στον νου και την ψυχή μου. Προς Θεού. Δεν μιμούμαι τον αξέχαστο Θανάση. Πασχίζω να μεταφέρω το πνεύμα του, τον τρόπο που έβλεπε τα πράγματα, το σπινθηροβόλο πνεύμα του, το υπέροχο χιούμορ και τη μοναδική ανθρωπιά του.
Υπήρξαν στιγμές κατά τη διάρκεια της παράστασης που ανακαλύψατε ξανά τον χαρακτήρα του Σπυρόπουλου;
Κάθε φορά που παίζω τα κείμενα του, ανακαλύπτω νέες περιοχές, νέες λεπτομέρειες. Το σημαντικό όμως, είναι πως ανακαλύπτω και κομμάτια της δικής μου ζωής. Κομμάτια που αφορούν όχι μόνον εμένα, αλλά όλους τους καλλιτεχνικούς δημιουργούς.
Θεωρείτε ότι ο Καραγκιόζης μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο κοινωνικής ή πολιτικής κριτικής;
Από τον ερχομό του στην χώρα μας ο Καραγκιόζης, έβαλε τη σφραγίδα του στην κοινωνική κριτική. Η φτωχική Καλύβα από τη μια στον φωτισμένο μπερντέ και το Σαράι από την άλλη, τοποθετούν τα πράγματα σ αυτή την κατεύθυνση. Άλλωστε, σε όλα τα έργα του είδους ο αδύναμος συγκρούεται πάντα με την εξουσία. Ο αδικημένος ζητά το δίκιο του και πάντα ο κεντρικός ήρωας, ο Καραγκιόζης δηλαδή, καταφέρνει να επιβιώσει.
Αν μπορούσατε να πείτε κάτι προσωπικό στον Θανάση Σπυρόπουλο σήμερα, τι θα ήταν;
Ο Σπυρόπουλος, υπήρξε πολυμήχανος και ανανεωτής καραγκιοζοπαίχτης. Ο ίδιος έχει γράψει στα απομνημονεύματα του, πως ονειρεύεται μια παράσταση όπου πραγματικοί ηθοποιοί, θα παίζουν με τις φιγούρες του Θεάτρου Σκιών. Αυτό κάνουμε στην παράσταση μας. Εγώ ως Θανάσης Σπυρόπουλος, με τον Κώστα Σπυρόπουλο στον μπερντέ, και τους μουσικούς μας, ζωντανεύουμε το όνειρό του.
Ποιος ρόλος σας μέχρι τώρα ήταν η πιο σημαντική στιγμή για σας;
Για μένα, σημαντικός είναι ο κάθε ρόλος που παίζω κάθε στιγμή. Για τώρα λοιπόν, ο πιο σημαντικός ρόλος είναι αυτός του Καραγκιοζοπαίχτη Θανάση Σπυρόπουλου.
Ποια η εμπειρία σας από τη συμμετοχή σας στην ταινία «Καποδίστριας» του Γιάννη Σμαραγδή;
Υπέροχη εμπειρία. Γνωρίζω και συνεργάζομαι με τον Γιάννη Σμαραγδή σαράντα χρόνια! Αυτή τη φορά ήταν πιο εμπνευσμένος από ποτέ. Μας μετέδωσε το όραμα του και μας ενέπνευσε και μας. Είμαι ευτυχισμένος που συμμετείχα σ’ αυτή την εμβληματική ταινία.
Tι ονειρεύεστε για τη θεατρική σας πορεία;
Αφήνω τα όνειρα στην ροή της ζωής μου. Η ζωή ξέρει τι θα μου φέρει. Περιμένω λοιπόν,
Eτοιμάζετε κάτι άλλο
Για την ώρα, οργανώνω μια περιοδεία εκτός Ελλάδος. Ίδωμεν…
Info:
Από τις 30 Ιανουαρίου και κάθε Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης
