Θυμάμαι τα πρωινά του Σαββάτου, όταν ήμουν παιδί, με μια γλυκιά νοσταλγία. Προσπαθούσα να ξυπνάω νωρίς, γιατί θα με περίμενε η αγαπημένη μου μπουγάτσα και το σοκολατούχο γάλα στο τραπέζι, και θα άνοιγα την τηλεόραση για να δω παιδικά προγράμματα μέχρι το μεσημέρι. Εναλλακτικά, μπορεί να πήγαινα στο σπίτι της οικογενειακής μου φίλης και να κάνω ακριβώς τα ίδια στο σπίτι της. Πριν να καθιερωθούν τα παιδικά προγράμματα στην τηλεόραση, η μαμά μου νοίκιαζε βίντεο για εμένα και την αδερφή μου σε εβδομαδιαία βάση. Ο κόσμος μου αυτός ήταν ένα ασφαλές μέρος, συναισθηματικάτουλάχιστον. Το νευρικό μου σύστημα μπορούσε να χαλαρώσει.
Σήμερα, η εικόνα έχει αλλάξει δραματικά. Ο κόσμος μας έχει μετατραπεί σε μια μηχανή παραγωγής άγχους και ανησυχίας που μας κατακλύζουν. Και ναι, μπορεί να ακούγομαι σαν «παλιά», αλλά θα συμφωνήσεις μαζί μου ότι ο τρόπος που ζούμε σήμερα δημιουργεί τεράστια πίεση. Και αυτό δεν είναι τυχαίο. Σήμερα τα κινητά μας τηλέφωνα είναι προέκταση του χεριού μας. Και φυσικά, δεν πρόκειται να δαιμονοποιήσω ούτε τα κινητά τηλέφωνα ούτε τα κοινωνικά μέσα. Καταλαβαίνω ότι έχουν φέρει άπειρα προνόμια και διευκολύνσεις. Αλλά η αλήθεια είναι ότι έχουν αλλάξει ριζικά τον τρόπο που το μυαλό μας αλληλεπιδρά με τον κόσμο και με όσα συμβαίνουν γύρω μας.
Διάφοραapps μας ενημερώνουν αδιάκοπα για νέα και γεγονότα που μπορεί να μην θέλουμε να γνωρίζουμε. Κι εδώ είναι το κρίσιμο σημείο: για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία δεν χρειάζεται να τα αναζητήσουμε οι ίδιοι. Μόλις ανοίξουμε το κινητό μας, η ενημέρωση έρχεται μόνη της. Μερικές φορές μάλιστα, τα γεγονότα είναι σοκαριστικά: βία, δολοφονίες και εν ψυχρώ εκτελέσεις, δυστυχήματα, ανείπωτες τραγωδίες. Όταν ήμουν παιδί, για να μάθεις κάτι έπρεπε να το αναζητήσεις. Σήμερα, ανοίγεις απλώς το κινητό σου και η ενημέρωση έρχεται μόνη της, ανεξάρτητα από το αν την ζήτησες ή όχι.
Το ανθρώπινο μυαλό δεν είναι σχεδιασμένο να παρακολουθεί τραυματικές εικόνες σε τόσο μεγάλη ένταση και μάλιστα σε ζωντανή μετάδοση.Πριν από μερικές εβδομάδες που δολοφονήθηκε ο CharlieKirk, άνοιξα το κινητό μου και έπεσα –χωρίς φυσικά να το αναζητήσω – πάνω στο βίντεο της εν ψυχρώ δολοφονίας του. Δεν έψαξα την είδηση. Δεν πάτησα αναζήτηση. Απλώς άνοιξα το τηλέφωνό μου. Και ήταν εκεί, ξανά και ξανά, σε κάθε πλατφόρμα. Δεν μπορούσες να το αποφύγεις. Δεν υπήρχε “δεν θέλω να το δω”. Δεν υπήρχε φίλτρο. Δεν υπήρχε απολύτως κανένας έλεγχος.
Υπάρχουνπολλές διάσημες ιστορίες από τον πόλεμο στο Βιετνάμ, για παράδειγμα, όπου μερικές μοναχές της καθολικής εκκλησίας που ήταν μάρτυρεςσφαγών αθώων ανθρώπων (ανάμεσά τουςγυναίκεςμε τα μωρά τους) από Αμερικανούς στρατιώτες, σοκαρίστηκαν τόσο πολύ που ορισμένες από αυτές έχασαν ακόμα και το φως τους. Πρόκειται για μια ψυχοσωματική αντίδραση – το σώμα τους αρνήθηκε να επεξεργαστεί το τραύμα, επειδή ήταν υπερβολικό για το ανθρώπινο μυαλό. Σήμερα, εκτιθέμεθα καθημερινά σε συνεχείς τραυματικές εικόνες και ειδήσεις. Το αποτέλεσμα είναι χρόνιο άγχος, κατάθλιψη, διαταραχές ύπνου, αυξημένος καρδιακός ρυθμός και μια μόνιμη ένταση στο νευρικό μας σύστημα.
Η ψυχική μας υγεία δεν είναι πολυτέλεια· είναι απαραίτητη. Δυστυχώς δεν μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο, αλλά μπορούμε να επιλέξουμε πώς εκτιθέμεθα σε αυτόν. Η φροντίδα του εαυτού μας περιλαμβάνει καινα κλείσουμε το κινητό, να απενεργοποιήσουμε συγκεκριμένες εφαρμογές που μας βομβαρδίζουν με συνεχείς ενημερώσεις, και να δώσουμε χρόνο στο μυαλό μας να ξεκουραστεί και να ισορροπήσει.Ο κόσμος μπορεί πράγματι να είναι ανελέητα καταιγιστικός, εμείς όμως μπορούμε και πρέπει να δημιουργήσουμε μικρούς χώρους ασφάλειας για εμάς.
Η επιλογή είναι εντελώς δική σου. Μπορείς πράγματι να επιτρέψεις στον εαυτό σου να ζήσει χωρίς τις επιπρόσθετες πιέσεις των εφαρμογών (στο τέλος της ημέρας δεν χρειάζεται να ξέρεις ό,τι κακό συμβαίνει στον κόσμο με κάθε συνταρακτική λεπτομέρεια), και να ανακτήσεις έτσι λίγο από την ηρεμία που σου στέρησαν. Η τεχνολογία είναι πράγματι ένα χρήσιμο εργαλείο, μπορεί όμως να γίνει και δεσμά. Ξεκίνα να βάζεις όρια και παρατήρησε πώς μπορείς να ξαναβρείς λίγη από την ασφάλεια που ένιωθες κι εσύ ως παιδί, μπροστά από την τηλεόραση, βλέποντας τα καρτούν σου και απολαμβάνοντας την αγαπημένη σου μπουγάτσα.
Ακούστε το σχετικό ηχητικό:
ΙουλίαΚαζάνα-McCarthy
Δρ. Κοινωνιολογίας (UniversityofSurrey, UK)
MSc Psychology (c.) (Brunel University of London)
Πιστοποιημένη Life Coach (International Coaching Federation, ICF)
SolutionFocused Θεραπεύτρια (BRIEF)
