Ρεπορτάζ: Αντώνης Ζήβας
Οι αρχικές κινητοποιήσεις εμπόρων στο Ιράν, με αφορμή την εκρηκτική ακρίβεια και την κατάρρευση της αγοραστικής δύναμης, εξελίσσονται πλέον σε ευρύτερη λαϊκή αναταραχή, με ανοιχτά συνθήματα κατά του θεοκρατικού καθεστώτος και ευθείες αναφορές στην ανατροπή του. Υπό το βάρος της κλιμακούμενης κοινωνικής πίεσης, ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης της χώρας, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, φέρεται να έχει ενεργοποιήσει σχέδιο διαφυγής στο εξωτερικό, σε περίπτωση που η κατάσταση ξεφύγει από τον έλεγχο των δυνάμεων ασφαλείας.
Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα των βρετανικών Times, υπηρεσίες πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών και της Βρετανίας εκτιμούν ότι ο 86χρονος Χαμενεΐ έχει προετοιμάσει «σχέδιο Β» που προβλέπει μεταφορά του στη Ρωσία. Η επιλογή της Μόσχας δεν θεωρείται τυχαία, καθώς έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε ασφαλές καταφύγιο για εκθρονισμένους ή υπό κατάρρευση αυταρχικούς ηγέτες, με πιο πρόσφατο παράδειγμα τον πρώην Πρόεδρο της Συρίας Μπασάρ αλ Άσαντ.
Όπως αναφέρουν οι Times, το σχέδιο ενεργοποιείται στην περίπτωση που οι μηχανισμοί καταστολής αποτύχουν να περιορίσουν τις διαδηλώσεις ή εάν υπάρξουν ρωγμές στην αφοσίωση των δυνάμεων ασφαλείας προς το καθεστώς. Σε αυτό το ενδεχόμενο, ο Χαμενεΐ θα εγκαταλείψει άμεσα την Τεχεράνη συνοδευόμενος από στενό κύκλο συνεργατών και μέλη της οικογένειάς του, μεταξύ των οποίων και ο γιος του Μοτζτάμπα, ο οποίος θεωρείται φαβορί για τη διαδοχή στην ανώτατη θρησκευτική ηγεσία.
Το κύμα βίας που συνοδεύει τις ταραχές έχει ήδη αφήσει πίσω του νεκρούς. Σύμφωνα με επίσημο απολογισμό που βασίζεται σε κρατικές ανακοινώσεις, τουλάχιστον 12 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από τις 30 Δεκεμβρίου, ανάμεσά τους και μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, στη διάρκεια τοπικών συγκρούσεων σε διάφορες περιοχές της χώρας.
Την ίδια ώρα, το καθεστώς της Τεχεράνης επιχειρεί να μεταφέρει την ευθύνη στο εξωτερικό, κατηγορώντας το Ισραήλ ότι επιδιώκει να «υπονομεύσει την εθνική ενότητα». Η αντίδραση ήρθε μετά τη δημόσια δήλωση του Ισραηλινού Πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος εξέφρασε «αλληλεγγύη στον αγώνα του ιρανικού λαού».
Σε ακόμη πιο σκληρό τόνο κινήθηκε ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος προειδοποίησε εκ νέου την Τεχεράνη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα απαντήσουν δυναμικά εάν υπάρξουν νεκροί διαδηλωτές.
«Το παρακολουθούμε πολύ στενά. Αν αρχίσουν να σκοτώνουν κόσμο, όπως έκαναν στο παρελθόν, νομίζω ότι θα χτυπηθούν πολύ σκληρά από τις ΗΠΑ», δήλωσε ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος σε δημοσιογράφους, μέσα στο προεδρικό αεροσκάφος.
Η εικόνα που διαμορφώνεται στο Ιράν, σύμφωνα με δυτικές εκτιμήσεις, παραπέμπει σε μια εύθραυστη ισορροπία, με το καθεστώς να εμφανίζεται για πρώτη φορά έτοιμο να προετοιμάσει ακόμα και το σενάριο φυγής της ανώτατης ηγεσίας, σε περίπτωση γενικευμένης εξέγερσης.
Πηγή: The Times
