Σχεδόν όλοι έχουμε αυτή την εσωτερική φωνή, την αίσθηση ότι κάτι δεν πάει καλά σε μια σχέση. Και δυστυχώς, πολλές φορές την αγνοούμε. Στις περισσότερες περιπτώσεις γυναικών που έχασαν τη ζωή τους από ενδοοικογενειακή βία ή βία από σύντροφο, είχε προηγηθεί η προειδοποίηση: «Αν μου συμβεί κάτι, είναι αυτός/αυτή». Όλοι μας έχουμε αυτό το ένστικτο, αυτή την προειδοποιητική αίσθηση όταν κάτι δεν πάει καλά. Το πρόβλημα είναι ότι συχνά δεν την ακούμε.
Όταν μπαίνουμε σε μια σχέση, παρατηρούμε πράγματα. Υπάρχουν τα μεγάλα red flags – κάποιος πίνει υπερβολικά, εμφανίζει βίαιες ή ακατάλληλες συμπεριφορές, παρακολουθεί ή επικοινωνεί με άλλους με τρόπους που προκαλούν ανησυχία. Υπάρχουν όμως και τα μικρότερα: διαφωνίες για το πώς θέλουμε να ζήσουμε, για τις αξίες μας, για το μέλλον και τα όνειρά μας. Ίσως ο ένας να θέλει να ζήσει σε ένα μεγάλο σπίτι στο χωριό και ο άλλος σε μικρό διαμέρισμα μέσα στην καρδιά της πόλης. Στην αρχή, τα παραβλέπουμε, πιστεύοντας ότι θα τα «βρούμε στο μέλλον». Αλλά αυτά τα μικρά red flags μπορεί να γίνουν η ρίζα μεγάλων συγκρούσεων αργότερα.
Το πρόβλημα είναι ότι όταν ερωτευόμαστε, η κρίση μας θολώνει. Ο έρωτας δημιουργεί έντονα συναισθήματα, που μας κάνουν να βλέπουμε τα λάθη του άλλου σαν μεμονωμένα περιστατικά: «Δεν είναι έτσι πραγματικά, ήταν μόνο μία φορά». Κανείς δεν είναι τέλειος, αλλά τα red flags – μικρά ή μεγάλα – δεν πρέπει ποτέ να αγνοούνται.
Πολλοί νομίζουν ότι μπορούν «να το φτιάξουν στο μέλλον», να προσαρμοστούν ή να αλλάξουν τον άλλον με τον καιρό. Αλλά η πραγματικότητα είναι ότι δεν υπάρχει μακροπρόθεσμη σχέση χωρίς κοινή βάση και στόχους που θεμελιώνονται από την αρχή. Ποιον τύπο ζωής θέλουμε να χτίσουμε; Πού; Και με ποιον; Αν δεν υπάρχει συμφωνία από την αρχή, αργά ή γρήγορα θα προκύψουν συγκρούσεις.
Σκέψου τα ζευγάρια που καταφεύγουν σε θεραπεία. Πολλές φορές τα προβλήματα ξεκινούν από την πρώτη φάση του έρωτα: ο ένας ήθελε πολλά παιδιά, ο άλλος λίγα ή κανένα. Η σχέση προχώρησε με την υπόθεση ότι «θα το βρούμε στη συνέχεια». Και το αποτέλεσμα ήταν απογοήτευση, θυμός, συγκρούσεις. Και όλα αυτά θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί αν τα “σημάδια” είχαν παρατηρηθεί και αναγνωριστεί από την αρχή.
Οι σχέσεις που επιβιώνουν δεν βασίζονται μόνο στην έλξη ή στον ενθουσιασμό. Βασίζονται στην ειλικρίνεια, στην ευθυγράμμιση αξιών και στόχων, και στη δυνατότητα να βλέπουμε τον σύντροφό μας χωρίς συναισθηματικά φίλτρα. Όταν αγνοούμε τα red flags, παραβλέπουμε τη βάση που χρειάζεται για να χτιστεί κάτι σταθερό και υγιές.
Αυτά τα red flags δεν είναι μόνο για τις ακραίες καταστάσεις, όπως η βία ή οι εξαρτήσεις. Κάθε ένδειξη ότι κάτι δεν ταιριάζει στη ζωή που θέλουμε να ζήσουμε μπορεί να είναι ένα red flag που δεν πρέπει να αγνοηθεί. Μικρά ή μεγάλα, φανερά ή κρυμμένα, τα red flags μας προστατεύουν. Αν τα δούμε εγκαίρως, μπορούμε να αποφύγουμε καταστάσεις που αργότερα θα μας πληγώσουν.
Το πιο δύσκολο είναι να κοιτάξουμε τον σύντροφό μας χωρίς συναισθηματικά φίλτρα, χωρίς να θολώνει ο ενθουσιασμός του έρωτα, και να αναρωτηθούμε: «Μπορώ να ζήσω τη ζωή που θέλω μαζί του/της;». Αν η απάντηση είναι όχι, επίτρεψε στον εαυτό σου να αποχωρήσει έγκαιρα πριν προλάβεις να πονέσεις περισσότερο.
Στο τέλος, οι σχέσεις που αντέχουν δεν είναι αυτές που φτιάχνονται πάνω σε πάθη και προσωρινή έλξη, αλλά αυτές που χτίζονται πάνω στην αλήθεια, στην ευθυγράμμιση αξιών και στόχων, και στην ειλικρίνεια απέναντι στον εαυτό μας και τον σύντροφό μας. Όσο νωρίτερα μάθουμε να βλέπουμε τα red flags, τόσο πιο ασφαλείς και δυνατές γίνονται οι σχέσεις μας.
Ιουλία Καζάνα-McCarthy
Δρ. Κοινωνιολογίας (University of Surrey, UK)
MSc Psychology (c.) (Brunel University of London)
Πιστοποιημένη Life Coach (International Coaching Federation, ICF)
Solution Focused Θεραπεύτρια (BRIEF)
