Τα αυγά, ένα από τα πιο προσιτά και διαδεδομένα τρόφιμα παγκοσμίως, φαίνεται να αποκτούν νέο κύρος στη μάχη κατά της νευροεκφύλισης. Μια πρόσφατη μακροχρόνια μελέτη έρχεται να προστεθεί σε μια αυξανόμενη βιβλιογραφία που αναδεικνύει τη διατροφή ως ισχυρό όπλο πρόληψης της νόσου Αλτσχάιμερ και τα ευρήματα είναι εντυπωσιακά.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Loma Linda στην Καλιφόρνια παρακολούθησαν σχεδόν 40.000 άνδρες και γυναίκες για 15 ολόκληρα χρόνια. Το συμπέρασμα; Η τακτική κατανάλωση αυγών συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ.
Σύμφωνα με τα δεδομένα που δημοσιεύθηκαν στο έγκριτο Journal of Nutrition:
- Όσοι κατανάλωναν αυγά 1–2 φορές τον μήνα είχαν 17% μικρότερο κίνδυνο σε σχέση με όσους δεν κατανάλωναν ποτέ.
- Η κατανάλωση 2–4 φορές την εβδομάδα οδηγούσε σε μείωση του κινδύνου κατά 20%.
- Για εκείνους που κατανάλωναν αυγά 5 ή περισσότερες φορές την εβδομάδα, ο κίνδυνος έπεφτε κατά 27%.
Πρόσθετα ευρήματα από άλλες μελέτες ενισχύουν αυτή τη συσχέτιση. Έρευνα που αξιοποίησε δεδομένα από τη μελέτη Rush Memory and Aging Project (1.024 ενήλικες άνω των 65 ετών, με μέση παρακολούθηση 6,7 ετών) κατέδειξε ότι η εβδομαδιαία κατανάλωση περισσότερων από ενός αυγού συσχετίστηκε με 47% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ. Το εντυπωσιακό είναι ότι σχεδόν το 40% αυτής της προστατευτικής επίδρασης αποδόθηκε άμεσα στη χολίνη -το κατεξοχήν θρεπτικό συστατικό του κρόκου που φαίνεται να κρύβει μεγάλο μέρος της ωφέλειας.
Γιατί τα αυγά προστατεύουν τον εγκέφαλο; Η απάντηση βρίσκεται στη μοναδική βιοχημική σύνθεση του αυγού. Τα αυγά δεν είναι μόνο μια οικονομική και νόστιμη τροφή, αλλά και ένα «πολυεργαλείο» θρεπτικών συστατικών που λειτουργούν συνεργικά για την προστασία του εγκεφάλου. Δεν περιέχουν μόνο χολίνη και Β12, αλλά και μια σειρά από άλλες νευροπροστατευτικές ενώσεις, όπως το Δοκοσαεξανοϊκό οξύ (DHA, ένα ωμέγα-3 λιπαρό οξύ-κλειδί για τη δομή των εγκεφαλικών κυττάρων), τη λουτεΐνη, τη ζεαξανθίνη, τη σελήνιο, τη βιταμίνη D, ακόμα και το αμινοξύ τρυπτοφάνη, το οποίο εμπλέκεται στη ρύθμιση της διάθεσης.
Ας τα δούμε αναλυτικά:
Χολίνη, ένας «κεντρικός νευροδιαβιβαστής»: Το αυγό είναι μια από τις πλουσιότερες διατροφικές πηγές χολίνης. Η χολίνη είναι απαραίτητη για τη σύνθεση της ακετυλοχολίνης, ενός νευροδιαβιβαστή ζωτικής σημασίας για τη μνήμη και τη μάθηση. Στη νόσο Αλτσχάιμερ, τα επίπεδα ακετυλοχολίνης είναι δραματικά μειωμένα -γεγονός που εξηγεί γιατί πολλά φάρμακα κατά του Αλτσχάιμερ στοχεύουν στην αναστολή της διάσπασής της. Η επαρκής πρόσληψη χολίνης μέσω της διατροφής (συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη: 425 mg για τις γυναίκες και 550 mg για τους άνδρες) μπορεί να υποστηρίξει τα εγκεφαλικά κύτταρα στην παραγωγή αυτού του κρίσιμου μορίου. Επιπλέον, η δια βίου λήψη χολίνης συμβάλλει στη μείωση της εγκεφαλικής φλεγμονής, αναστέλλοντας την παραγωγή αμυλοειδούς-βήτα (μιας τοξικής πρωτεΐνης που σχηματίζει πλάκες στον εγκέφαλο των ασθενών) και μειώνοντας την υπερβολική ενεργοποίηση των μικρογλοιακών κυττάρων, των εγκεφαλικών κυττάρων που όταν «υπερλειτουργούν» προκαλούν φλεγμονή και νευρωνική καταστροφή.
Βιταμίνη Β12 και ομοκυστεΐνη: Ένα μεσαίο αυγό καλύπτει περίπου το 25% των ημερήσιων αναγκών σε Β12. Η ανεπάρκεια Β12 έχει συνδεθεί με γνωστική έκπτωση, ατροφία του εγκεφάλου και αυξημένο κίνδυνο άνοιας, ιδίως σε ηλικιωμένους. Ένας από τους βασικούς μηχανισμούς είναι η ρύθμιση των επιπέδων της ομοκυστεΐνης, ενός αμινοξέος που σε υψηλές συγκεντρώσεις δρα νευροτοξικά. Η βιταμίνη Β12 συμβάλλει στη μετατροπή της ομοκυστεΐνης σε αβλαβείς ουσίες, προστατεύοντας έτσι τα εγκεφαλικά κύτταρα.
Λουτεΐνη και ζεαξανθίνη, οι «αντιοξειδωτικοί φύλακες»: Πέρα από τη χολίνη, τα αυγά περιέχουν λουτεΐνη και ζεαξανθίνη -καροτενοειδή που συσσωρεύονται στον αμφιβληστροειδή αλλά και στον εγκέφαλο, όπου φαίνεται να ασκούν αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση. Έρευνες έχουν δείξει ότι άτομα που τρώνε αυγά τακτικά έχουν καλύτερη γνωστική απόδοση, ενώ μεγαλύτερη πρόσληψη λουτεΐνης και ζεαξανθίνης συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο γνωστικών προβλημάτων στους ηλικιωμένους.
Και η χοληστερίνη; Τι ισχύει τελικά; Εδώ και δεκαετίες, τα αυγά είχαν αμαυρωθεί λόγω της περιεκτικότητάς τους σε διαιτητική χοληστερίνη. Η σύγχρονη επιστήμη όμως έχει αποκαταστήσει σε μεγάλο βαθμό τη φήμη τους. Πλέον, οι ερευνητές εστιάζουν όχι τόσο στην ίδια τη χοληστερίνη, αλλά στο συνολικό διατροφικό πλαίσιο που συνοδεύει το αυγό.
