Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Neurology δείχνει ότι οι πιο αδύναμοι και κατακερματισμένοι κιρκάδιοι ρυθμοί, δηλαδή το εσωτερικό «ρολόι» του οργανισμού, συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο άνοιας στους ηλικιωμένους. Αυξημένος κίνδυνος παρατηρήθηκε επίσης σε άτομα των οποίων η καθημερινή δραστηριότητα κορυφωνόταν αργότερα μέσα στην ημέρα. Η μελέτη δεν αποδεικνύει αιτιότητα, αλλά καταγράφει ισχυρές συσχετίσεις.
Ο κιρκάδιος ρυθμός ρυθμίζει τον κύκλο ύπνου-εγρήγορσης και πολλές βασικές λειτουργίες, όπως τις ορμόνες και τη θερμοκρασία του σώματος. Όταν είναι ισχυρός, συγχρονίζεται καλά με το 24ωρο και παραμένει σταθερός παρά τις αλλαγές στο πρόγραμμα ή τις εποχές. Όταν είναι ασθενής, διαταράσσεται πιο εύκολα από το φως ή τις αλλαγές της καθημερινότητας.
Στη μελέτη συμμετείχαν 2.183 άτομα, μέσης ηλικίας 79 ετών, χωρίς άνοια στην αρχή. Οι συμμετέχοντες φορούσαν ειδικούς καρδιογράφους για περίπου 12 ημέρες, ώστε να καταγραφούν τα μοτίβα δραστηριότητας και ξεκούρασης. Στη συνέχεια παρακολουθήθηκαν για περίπου τρία χρόνια, διάστημα στο οποίο 176 άτομα διαγνώστηκαν με άνοια.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι είχαν τους πιο αδύναμους κιρκάδιους ρυθμούς εμφάνιζαν σχεδόν 2,5 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο άνοιας σε σύγκριση με όσους είχαν τους πιο ισχυρούς. Επιπλέον, κάθε μείωση της ισχύος του ρυθμού συνδεόταν με αύξηση του κινδύνου κατά 54%. Άτομα των οποίων η δραστηριότητα κορυφωνόταν αργά το απόγευμα είχαν επίσης υψηλότερο κίνδυνο.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι διαταραχές του κιρκάδιου ρυθμού μπορεί να επηρεάζουν τη φλεγμονή, τον ύπνο και τη συσσώρευση αμυλοειδούς στον εγκέφαλο, παράγοντες που σχετίζονται με την άνοια. Προτείνουν ότι μελλοντικές παρεμβάσεις, όπως η φωτοθεραπεία ή αλλαγές στον τρόπο ζωής, ίσως βοηθήσουν στη μείωση του κινδύνου. Μία βασική αδυναμία της μελέτης είναι ότι δεν υπήρχαν στοιχεία για διαταραχές ύπνου, όπως η υπνική άπνοια, που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα.
