Επιμέλεια ρεπορτάζ: Αντώνης Ζήβας
Οι βουλευτές των Εργατικών προειδοποίησαν ότι οι μέρες του Κιρ Στάρμερ ως πρωθυπουργού είναι μετρημένες, μετά από μια ημέρα οργής για τον διορισμό του Πίτερ Μάντελσον ως πρέσβη των ΗΠΑ, παρά τη φιλία του με τον Τζέφρι Έπσταϊν.
Η κυβέρνηση βρισκόταν στα πρόθυρα μιας ήττας στη Βουλή των Κοινοτήτων, έως ότου κατατέθηκε στα μέσα της συζήτησης μια τροπολογία από τις Μεγκ Χίλιερ και Άντζελα Ρέινε, με σκοπό την υποχρεωτική δημοσιοποίηση εγγράφων σχετικά με τον διορισμό του Μάντελσον και το βάθος της σχέσης του με τον καταδικασμένο σεξουαλικό δράστη κατά παιδιών.
Οι βουλευτές προειδοποίησαν ότι η τελική δημοσιοποίηση των εγγράφων, η οποία ενδέχεται να καθυστερήσει λόγω αστυνομικής έρευνας για τον Μάντελσον , θα μπορούσε να προκαλέσει αμφισβήτηση της ηγεσίας. «Χρειαζόμαστε να βγει όλο το δηλητήριο», είπε ένας βουλευτής.
Ένας πρώην υπουργός σχολίασε: «Είχαμε πολλές κακές μέρες τελευταία, αλλά νομίζω ότι αυτή είναι η χειρότερη μέχρι τώρα». Άλλος βουλευτής προειδοποίησε: «Η εμπιστοσύνη είναι πεπερασμένη. Προσωπικά, δεν είμαι σίγουρος ότι θα μπορούσα να εμπιστευτώ τον εαυτό μου να υποστηρίξει τον πρωθυπουργό σε μια ψήφο εμπιστοσύνης».
«Η πιο ακραία διάθεση επικρατεί μεταξύ των υπερ-πιστών», σημείωσε ένας βουλευτής, αναφερόμενος στην εισαγωγή του 2024.
Οι βουλευτές επισήμαναν ότι η παραδοχή του Στάρμερ στις ερωτήσεις για το ότι γνώριζε τη φιλία του Μάντελσον με τον Έπσταϊν πριν από τον διορισμό του αποτέλεσε κρίσιμη στιγμή. «Μπορούσες να νιώσεις την ατμόσφαιρα να αλλάζει. Ήταν σκοτεινά», είπε ένας βουλευτής που είχε στενή σχέση με τον Στάρμερ. Το Νο 10 δήλωσε αργότερα ότι ο πρωθυπουργός γνώριζε μόνο ό,τι ήταν ήδη δημόσιο.
«Είναι απλώς αδικαιολόγητο», τόνισε ένας βουλευτής. «Ήξεραν τα πάντα για τη σχέση του Πίτερ με τον Έπσταϊν, αλλά του έδωσαν τη θέση ούτως ή άλλως».
«Είναι σαν να παίρνει στεροειδή ο Κρις Πίντσερ», πρόσθεσαν, αναφερόμενοι στο σκάνδαλο που οδήγησε στην πτώση του Μπόρις Τζόνσον. «Μόλις το παραδέχτηκε ο Κιρ, τελείωσε».
Ένας άλλος πρώην υπουργός σχολίασε: «Ήμασταν αυτοί που δεν θα κάναμε ποτέ κάτι τέτοιο. Ήρθε η ώρα για μια νέα αρχή — όσο πιο γρήγορα, τόσο το καλύτερο».
Αρκετοί βουλευτές δήλωσαν ότι ο αρχηγός του προσωπικού του πρωθυπουργού, Μόργκαν ΜακΣούινι, ο οποίος ήταν κοντά στον Μάντελσον, θα πρέπει να αναλάβει την ευθύνη για τις αποτυχίες και να παραιτηθεί. «Η κυβέρνηση βρίσκεται σε φυγή», είπε άλλος βουλευτής. «Ο Θεός ξέρει τι θα βγει στο φως — μπορεί να υπάρξουν πολλά κόκκινα πρόσωπα και αποχωρήσεις».
Το Νο 10 είχε δηλώσει ότι ήλπιζε πως τα έγγραφα θα αποδείκνυαν ότι ο Μάντελσον είχε ψευδώς δηλώσει το βάθος της σχέσης του με τον ατιμασμένο χρηματοδότη. Ωστόσο, την Τετάρτη το βράδυ, η Μητροπολιτική Αστυνομία ανακοίνωσε ότι είχε μπλοκάρει τη δημοσιοποίηση ορισμένων εγγράφων, για να μην επηρεαστεί η ποινική έρευνα σχετικά με την πιθανή κοινοποίηση εμπιστευτικών κυβερνητικών εγγράφων από τον Μάντελσον στον Έπσταϊν.
Νωρίτερα, η Ντάουνινγκ Στριτ προσπάθησε να μετριάσει την προσπάθεια των Συντηρητικών να ενεργοποιήσουν τη δημοσιοποίηση των εγγράφων, προσθέτοντας εξαιρέσεις για λόγους εθνικής ασφάλειας και προστασίας των διεθνών σχέσεων. Οι βουλευτές χαρακτήρισαν την κίνηση «συγκάλυψη» και απαίτησαν η απόφαση να ληφθεί από την επιτροπή πληροφοριών και ασφάλειας της Βουλής, και όχι από τον γραμματέα του υπουργικού συμβουλίου.
Οι βουλευτές προειδοποιήθηκαν ότι ήταν στα πρόθυρα απώλειας της ψηφοφορίας, καθώς οι Χίλιερ και Ρέινερ ανέβηκαν στη Βουλή για να υποστηρίξουν τον ρόλο της ειδικής επιτροπής, και αναγκάστηκαν να συντάξουν δεύτερη τροπολογία για να κατευνάσουν τους βουλευτές.
Η Ρέινερ, πρώην αναπληρώτρια πρωθυπουργός, αρχικά δεν σχεδίαζε να μιλήσει, αλλά ακύρωσε ένα γεύμα όταν κατάλαβε ότι η παρέμβασή της ήταν απαραίτητη για να αποφευχθεί μια πιθανή ήττα της κυβέρνησης. Μετά την ομιλία της, μίλησε στον επικεφαλής βουλευτή και επικεφαλής της Βουλής για να μεσολαβήσει στην τροπολογία, μαζί με τη Χίλιερ. «Για άλλη μια φορά, ο πρωθυπουργός πρέπει να ευχαριστήσει την Άντζελα Ρέινερ για την ταχεία πολιτική παρέμβαση που έσωσε την κυβέρνηση από τον εαυτό της», είπε ένας βουλευτής, αναφερόμενος σε προηγούμενες παραχωρήσεις της Ρέινερ πριν από την ψηφοφορία για τη μεταρρύθμιση του κοινωνικού κράτους.
Υποστηρίζοντας την Ρέινερ για μια πιθανή διεκδίκηση ηγεσίας, δήλωσαν: «Όσο πιο γρήγορα έρθει η μέρα που θα πάρει τις αρχικές αποφάσεις, τόσο το καλύτερο». Ένας άλλος βουλευτής πρόσθεσε: «Αν η Άντζελα δεν είχε σε εξέλιξη τη φορολογική της έρευνα, θα της είχαν προσφερθεί αριθμοί [για πρόκληση ηγεσίας] απόψε».
Ένας βουλευτής των Εργατικών χαρακτήρισε τα γεγονότα της ημέρας «φωτιά σε κάδο απορριμμάτων», παρατηρώντας ότι ενώ υπήρχε πολύς θόρυβος και ένταση στο παρασκήνιο, λίγοι βουλευτές και κανένας υπουργός δεν ήταν ακόμη πρόθυμοι να πάρουν πρωτοβουλία. «Νομίζω ότι αν η Άντζελα είχε μιλήσει νωρίτερα, το παιχνίδι θα είχε τελειώσει», είπε. «Ο πρωθυπουργός είναι ασφαλής προς το παρόν».
Οι υπουργοί του υπουργικού συμβουλίου εξέφρασαν την ενόχλησή τους για τον χειρισμό των τροπολογιών, με έναν να χαρακτηρίζει την κατάσταση «απογοητευτική». Άλλος σχολίασε ότι είχαν προειδοποιήσει το Γραφείο του Υπουργικού Συμβουλίου για το πώς θα φαινόταν η προσπάθεια μετριασμού της πρότασης των Συντηρητικών και ότι η προτεραιότητα θα έπρεπε να είναι η αποφυγή οποιασδήποτε εντύπωσης συγκάλυψης.
Αρκετοί βουλευτές δήλωσαν στον Guardian ότι θα ήταν «ειρωνικό» αν ο Στάρμερ αναγκαζόταν να αποχωρήσει λόγω των διασυνδέσεων του Μάντελσον με τον Έπσταϊν, καθώς ήταν πεπεισμένοι για την προσωπική του δέσμευση στην καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών. «Ποτέ δεν είχαμε πρωθυπουργό που να νοιάζεται τόσο πολύ γι’ αυτό», είπε ένας. «Θα ήταν τρελό αν ένας άλλος άνδρας, σύντροφος παιδεραστή, τον κατέστρεφε, αλλά είναι απολύτως πιθανό».
Η πρόταση για τη δημοσιοποίηση των εγγράφων που αφορούν τον διορισμό του Μάντελσον εγκρίθηκε την Τετάρτη το βράδυ, και το Νο 10 δήλωσε ότι θα συμμορφωθεί το συντομότερο δυνατό, σύμφωνα με τις οδηγίες της αστυνομίας. «Θα συμμορφωθούμε με την πρόταση, συμπεριλαμβανομένης της δημοσίευσης εγγράφων που σχετίζονται με τον διορισμό του Πίτερ Μάντελσον, τα οποία θα αποδεικνύουν τα ψέματα που είπε», δήλωσε εκπρόσωπος.
Με πληροφορίες από: The Guardian
