Σε ισχύ τέθηκε ο νέος κανονισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και προβλέπει την πλήρη απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού φυσικού αερίου σε ολόκληρη την Ένωση από το φθινόπωρο του 2027. Η απόφαση επιταχύνει την ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία και επαναχαράσσει τον ενεργειακό χάρτη της ηπείρου.
Στο επίκεντρο των νέων σχεδιασμών βρίσκεται η ανάπτυξη του κάθετου ενεργειακού διαδρόμου, με την Ελλάδα να αναδεικνύεται σε κρίσιμο κόμβο, αξιοποιώντας τη γεωπολιτική της θέση και τις υποδομές για εισαγωγή αμερικανικού LNG.
Ο κανονισμός προβλέπει συντονισμένη προετοιμασία των κρατών-μελών για την οριστική διακοπή του ρωσικού αερίου, ώστε να δοθεί επαρκής χρόνος προσαρμογής στην αγορά. Βασικός στόχος είναι η μετάβαση να πραγματοποιηθεί, χωρίς να διαταραχθεί η ασφάλεια εφοδιασμού, και χωρίς έντονες πιέσεις στις τιμές της ενέργειας.
Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη-μέλη καλούνται να καταρτίσουν εθνικά σχέδια διαφοροποίησης, που θα περιλαμβάνουν εναλλακτικές πηγές και διαδρομές εφοδιασμού, καθώς και επενδύσεις σε υποδομές φυσικού αερίου και διασυνδέσεις. Παράλληλα, προβλέπεται στενή παρακολούθηση της εφαρμογής του μέτρου, με στόχο τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της ενιαίας αγοράς.
Η απαγόρευση του ρωσικού αερίου θεωρείται κομβικό βήμα για τη στρατηγική ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, επιβεβαιώνοντας την πολιτική βούληση για μείωση εξαρτήσεων και ενίσχυση της ανθεκτικότητας του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος.
Κομισιόν: Δεν υπάρχει υπερβολική εξάρτηση από το αμερικανικό LNG
Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να καθησυχάσει τις ανησυχίες για νέα μορφή ενεργειακής εξάρτησης. Όπως δήλωσε τη Δευτέρα η εκπρόσωπος της Κομισιόν, Άννα-Καϊσα Ίτκονεν, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν ότι η ΕΕ εξαρτάται υπερβολικά από εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όπως τόνισε, η σημερινή εξάρτηση από LNG δεν μπορεί να συγκριθεί με την προπολεμική εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών, καθώς η προέλευση του LNG μπορεί να αλλάξει σχετικά εύκολα, ανάλογα με τις ανάγκες της αγοράς.
Παπασταύρου: Η επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου αλλάζει τις ισορροπίες
H Ελλάδα, μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, αποκτά ρόλο εναλλακτικού ενεργειακού διαδρόμου προς την Ευρώπη, επεσήμανε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας σήμερα στην ΕΡΤ News.
Όπως τόνισε, η πρόσφατη απόφαση της Ευρώπης για πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έως το 2027, συνιστά αλλαγή ισορροπιών στην ευρύτερη περιοχή, καθώς «δεν μπορεί από τη μία να στηρίζεται η Ουκρανία, που δέχεται παράνομη εισβολή, και από την άλλη να χρηματοδοτείται η Ρωσία».
«Η επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου αλλάζει τις ισορροπίες. Δημιουργεί εναλλακτικές διαδρομές για την Ευρώπη, αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας ως αξιόπιστου ενεργειακού κόμβου στην περιοχή, και περιορίζει τον ενεργειακό ρόλο της Τουρκίας. Είναι ζήτημα εθνικού συμφέροντος και στρατηγικής επιλογής. Είναι κάτι πολύ παραπάνω από ένας διάδρομος φυσικού αερίου, είναι ένας διάδρομος εμπορίου, μεταφορών, διασύνδεσης», ανέφερε χαρακτηριστικά και επανέλαβε ότι όταν μιλάμε για τον Κάθετο Διάδρομο «μιλάμε για σύνθετο εγχείρημα χωρίς προηγούμενο. Δεν είναι ούτε απλό ούτε στιγμιαίο, αλλά στρατηγικό.».
Αναφερόμενος στις διεθνείς εξελίξεις, σημείωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στην επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου, καθώς έχει ήδη ανακοινωθεί η σύγκληση συνάντησης Υπουργών Ενέργειας των εμπλεκόμενων χωρών στις 24 Φεβρουαρίου. Παράλληλα, επεσήμανε ότι η επιτυχία του έργου αποτελεί ζήτημα εθνικής στρατηγικής, υπογραμμίζοντας πως «δεν έχει να κάνει με κόμματα ή πρόσωπα, αλλά με τη χώρα μας».
Σε ό,τι αφορά τη συνεργασία με τη Chevron, ο Υπουργός δήλωσε ότι «πέρασε από το Ελεγκτικό Συνέδριο και στις επόμενες δύο εβδομάδες έρχεται η ηγεσία της Chevron στην Ελλάδα για να υπογράψουμε τις τέσσερις συμβάσεις», διευκρινίζοντας ότι αμέσως μετά η διαδικασία προχωρά στη Βουλή.
Όπως σημείωσε, «πριν περάσει ένας χρόνος από τη στιγμή που το ανακοινώσαμε, σε χρόνο ρεκόρ, η χώρα μας ολοκλήρωσε όλα τα θεσμικά στάδια για να προχωρήσουμε με τη Chevron», ενώ έθεσε ως σαφή στόχο «στο δεύτερο μισό του 2026 να ξεκινήσουν οι γεωφυσικές και σεισμικές έρευνες».
Ο κ. Παπασταύρου αναφέρθηκε επίσης στα ζητήματα της καθημερινότητας και ειδικότερα στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, επισημαίνοντας ότι «για τρίτο συνεχόμενο μήνα οι τιμές παραμένουν αμετάβλητες», σε μια περίοδο που η χονδρική τιμή στην Ευρώπη παρουσιάζει αυξητικές τάσεις, σημειώνοντας ότι αυτό συνιστά ένδειξη σταθεροποίησης.
Ειδική αναφορά έκανε στο νέο πορτοκαλί τιμολόγιο, εξηγώντας ότι από την 1η Φεβρουαρίου αφορά στους μεγάλους καταναλωτές και από την 1η Απριλίου θα είναι διαθέσιμο και για τα νοικοκυριά, με προϋπόθεση την ύπαρξη έξυπνου μετρητή. Όπως εξήγησε, το μέτρο επιτρέπει την αξιοποίηση της χαμηλότερης τιμής χονδρικής τις μεσημβρινές ώρες, λόγω Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, και «θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση της τιμής από 10% έως 18%».
Αναφερόμενος στη βιομηχανία, τόνισε ότι η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας αποτελεί προτεραιότητα της Κυβέρνησης και ότι η στήριξη θα γίνει «σε συνεργασία και συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Ένωση». Παράλληλα, στάθηκε στο ζήτημα της ρευματοκλοπής, επισημαίνοντας ότι οι έλεγχοι έχουν εντατικοποιηθεί, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για «σκανδαλώδη και κοινωνικά άδικη πρακτική, που επιβαρύνει τους συνεπείς καταναλωτές».
Αναφερόμενος στη συνταγματική αναθεώρηση τόνισε, ότι «θα πρέπει να μπορέσουμε να έχουμε τη μέγιστη δυνατή θεσμική ανανέωση, έτσι ώστε η χώρα μας να είναι έτοιμη για αυτό που έρχεται για το αύριο. Και είναι μια συζήτηση που θα γίνει ώριμα, θεσμικά και θα αποδείξει και η αντιπολίτευση πόσο έτοιμη είναι για να μπορέσει να προχωρήσει σε μια θεσμική συζήτηση για το μέλλον της χώρας μας.
Κλείνοντας, ο Υπουργός επανέλαβε την ανάγκη συναινέσεων στα μεγάλα εθνικά ζητήματα, τονίζοντας ότι «πρέπει να μπορούμε να συμφωνούμε στα μεγάλα», καθώς οι ενεργειακές επιλογές της χώρας και η αναβάθμιση της γεωπολιτικής της θέσης αποτελούν ζητήματα που υπερβαίνουν τις κομματικές γραμμές και αφορούν το μέλλον της Ελλάδας.
