Ορμονικά έξυπνη διατροφή και αδυνάτισμα (μέρος 24ο)

Η ΕΠΙΣΗΜΗ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΣΑΣ ΠΑΧΑΙΝΕΙ !

Θέλετε να παχαίνετε, να αρρωσταίνετε και να μην αδυνατίζετε; Ακολουθήστε την επίσημη διατροφική πυραμίδα! Το 1980 η αμερικανική Υπηρεσία Αγροκαλλιεργειών (United States Department of Agriculture – USDA) δημοσίευσε αυτά που μέχρι σήμερα ευλαβικά αναπαράγει η συμβατική διαιτολογία, δηλαδή τις πρώτες διαιτητικές οδηγίες προς τους Αμερικανούς. Οι οδηγίες αυτές συνιστούσαν μια διατροφή βασισμένη στους υδατάνθρακες.

Πράγματι, αν κάποιος δει την πρόσληψη τροφών στις ΗΠΑ (αλλά και στην Ελλάδα) μέσα στις τρεις τελευταίες δεκαετίες –όπως αποτυπώνονται στις επίσημες έρευνες NHANES- θα παρατηρήσει κάτι ενδιαφέρον: Στους άνδρες, η μέση ημερήσια πρόσληψη ενέργειας στις αρχές του ’70 ήταν 2.450 θερμίδες, αλλά μέχρι το 2000 ο αριθμός αυτός είχε ανέλθει στις 2.618. Ακόμα μεγαλύτερη ήταν η αύξηση στις γυναίκες.

Από πού, όμως, προήλθαν αυτές οι παραπάνω θερμίδες; Σύμφωνα με τα δεδομένα NHANES, προήλθαν σχεδόν αποκλειστικά από υδατάνθρακες. Οι όποιες διαφορές σε πρωτεΐνες και λιπαρά ήταν αμελητέες. Βεβαίως, λοιπόν, οι άνθρωποι τρώνε υπερβολικά. Αλλά τρώνε υπερβολικά πολλούς υδατάνθρακες, όχι πρωτεΐνες και λιπαρά. Μάλιστα έχουν μειώσει τα λιπαρά κατά 11%.

Επιστρέφοντας στις επίσημες διαιτητικές οδηγίες, σε μια προσπάθειά τους να κάνουν τις οδηγίες αυτές ευκολότερες για τον κόσμο δημοσίευσαν τη Διατροφική Πυραμίδα (Food Guide Pyramid) το 1992. Ο τυφλοσούρτης της πυραμίδας ήταν ότι οι άνθρωποι θα πρέπει να καταναλώνουν έξι ή περισσότερες μερίδες δημητριακών -ψωμί, δημητριακά πρωινού, ζυμαρικά, ρύζι- καθημερινά. Αυτές είναι πρακτικά οι ίδιες συστάσεις που δίνονται στον κόσμο και σήμερα. Μάλιστα στους διαβητικούς συστήνονται 6-11 μερίδες δημητριακών την ημέρα (δηλαδή εκείνων ακριβώς των τροφών που εξακοντίζουν τα επίπεδα σακχάρου στα ύψη!)

Κατ’ αρχάς να εξηγήσουμε στην απλή καθημερινή γλώσσα πόσο είναι έξι μερίδες δημητριακών/αμυλούχων. Μια μερίδα σε μέγεθος είναι 1 φέτα ψωμιού (30 γρ.) ή 3 κράκερ ή ½ φλιτζάνι δημητριακών/οσπρίων ή ½ φλιτζάνι ζυμαρικών ή 1/3 φλιτζανιού ρυζιού (ή 1 μέτρια πατάτα).

Άρα, οι 6-11 μερίδες ισοδυναμούν με 6 – 11 φέτες ψωμιού ή 18 – 33 κράκερ ή 3 – 5,5 φλιτζάνια δημητριακών/ζυμαρικών ή 2 – 4 φλιτζάνια ρυζιού (ή 6 – 11 πατάτες). Αυτό είναι πάρα πολλοί υδατάνθρακες! Ρωτήστε οποιονδήποτε «ειδικό» ποια είναι η κύρια (και στ’ αλήθεια η μόνη) λειτουργία των υδατανθράκων στη διατροφή σας και σωστά θα σας πει «να παρέχουν ενέργεια».

Αλλά για σκεφτείτε το: Δεν είναι η ελάττωση της ενέργειας και των θερμίδων ακριβώς αυτό που σας λένε ότι πρέπει να κάνετε για να χάσετε βάρος ή/και να μην το παίρνετε; Μήπως όλα αυτά είναι κάπως παράλογα; Ορίστε λοιπόν η πρώτη ένδειξη πόσο χοντρό λάθος είναι η επίσημη Διατροφική Πυραμίδα. Εδώ που τα λέμε, ποιος χρειάζεται οκτώ ή και έντεκα φέτες ψωμιού την ημέρα;

Στην πραγματικότητα, αν θέλετε να κρατάτε τα επίπεδα γλυκογόνου σας φουλαρισμένα, ώστε να μην καίτε λίπος, η επίσημη Διατροφική Πυραμίδα φροντίζει να σας το εξασφαλίσει. Τι είναι το γλυκογόνο; Κάποιος πρέπει να σας μιλήσει γι’ αυτό. Γλυκογόνο ονομάζονται οι υδατάνθρακες που αποθηκεύονται στους μυς και το συκώτι σας. Ένας εύκολος τρόπος για να το κατανοήσετε είναι αν το φανταστείτε σαν μια αποθήκη σακχάρου (γλυκόζης), όπου το σάκχαρο είναι η μορφή των υδατανθράκων που το σώμα σας χρησιμοποιεί για καύσιμο.

Ωστόσο, σε αντίθεση με τις αποθήκες λίπους, οι οποίες μπορούν να επεκτείνονται (δηλαδή να σας κάνουν ολοένα και πιο παχύσαρκους), η αποθήκη σας γλυκογόνου έχει περιορισμένη χωρητικότητα για σάκχαρο. Σκεφτείτε το ποτήρι σας. Προσπαθήστε να το γεμίσετε με ένα λίτρο νερό και θα δείτε τα Ύ να ξεχειλίζουν και να χύνονται κάτω. Έτσι συμβαίνει και με το σάκχαρο και την αποθήκη σας γλυκογόνου.

Σε αυτό έγκειται και το πρόβλημα. Μια φουλαρισμένη αποθήκη γλυκογόνου δίνει το σήμα στο σώμα σας να χρησιμοποιεί για ενέργεια τους εισερχόμενους υδατάνθρακες (και όχι το λίπος) και να μετατρέπει τους υδατάνθρακες σε λίπος (!) αντί να χρησιμοποιεί το αποθηκευμένο λίπος σας. Αλλιώς η αποθήκη σας γλυκογόνου θα ξεχείλιζε.

Το αποτέλεσμα είναι ότι το σώμα σας όχι μόνο σταματάει να καίει λίπος, αλλά τείνει και να το διατηρήσει, εφόσον του προσφέρετε λίγο λίπος από την τροφή σας. Αυτός είναι ένας από τους κύριους λόγους για το τρομακτικά επιδεινούμενο πρόβλημα παχυσαρκίας σήμερα (250% αύξηση σε 25 χρόνια!). Επειδή οι δίαιτες των περισσότερων είναι υπερβολικά περιεκτικές σε υδατάνθρακες, τα αποθέματα του γλυκογόνου είναι πάντα στα υψηλότατα όρια. Συνεπώς, το σώμα τους δεν τους επιτρέπει να χρησιμοποιούν για καύσιμο το αποθηκευμένο λίπος τους.

Τι άλλες συνέπειες έχει για την υγεία σας το να διατηρείτε συνεχώς φουλαρισμένη την αποθήκη γλυκογόνου; Σοβαρότατες. Μπορείτε να τις διαβάσετε στα προηγούμενα άρθρα της σειράς.

(ΠΡΟΣΟΧΗ: Οι αναγνώστες μπορούν να βρίσκουν προηγούμενα άρθρα της σειράς κλικάροντας στις συνδέσεις – links που ακολουθούν κάτω από το άρθρο ή αναζητώντας τα βάζοντας το όνομα του συγγραφέα στη μηχανή αναζήτησης του zougla.gr)

Ο Φιλήμων Χατζηπαναγιώτου είναι ιατρός Αντιγήρανσης