Ένα πολύ συνηθισμένο πρόβλημα το οποίο καλούνται να αντιμετωπίσουν οι ιδιοκτήτες σκύλων, προκύπτει όταν έρθει η ώρα να επισκεφτούν με τον τετράποδο φίλο τους τον κτηνίατρο.
«Ο μπαγάσας, καταλαβαίνει ότι πηγαίνουμε στον κτηνίατρο πριν καν φτάσουμε στο οικοδομικό του τετράγωνο», αναφωνεί… ημι-γοητευμένος ο ιδιοκτήτης! Κάθε έκφραση της ευφυίας και της αντίληψης του σκύλου είναι πράγματι άκρως γοητευτική. Συνήθως. Γιατί πόσο γοητευτικό μπορεί να είναι ένα Μαστίφ Ναπολιτάνο ή ένα Ροτβάιλερ, το οποίο γρυλίζει στον κτηνίατρό του επιδεικνύοντας τους κυνόδοντες του πάνω στο τραπέζι της εξέτασης; Μάλλον ελάχιστα!
Φόβος και Φοβική Επιθετικότητα
Ο σκύλος μας δεν φοβάται χωρίς λόγο και εμείς πρέπει να είμαστε σε θέση να εντοπίσουμε τα αίτια που προκαλούν τις φοβικές του αντιδράσεις, ώστε να τον βοηθήσουμε να τις ξεπεράσει. Συνήθως αυτά εντοπίζονται στα παρακάτω:
1)Ελλειπής η ανύπαρκτη εξοικίωση με τα δεδομένα και τα ερεθίσματα που αποτελούν το συγκεκριμένο περιβάλλον, στο οποίο ο σκύλος μας αντιδρά φοβικά. Δεν έχει εξοικιωθεί με τα ερεθίσματα του κτηνιατρίου (οσμές, ήχοι, περιβάλλον, κτηνίατρος κλπ), με αποτέλεσμα ως «άγνωστα» να του δημιουργούν το συναίσθημα του φόβου. Η περίπτωση αυτή αφορά συνήθως νεαρά ή φοβικά σκυλιά.
2) Καταγεγραμμένη αρνητική εμπειρία του παρελθόντος συνδεδεμένη με την συγκεκριμένη κατάσταση, η οποία ανακαλείται στο μυαλό του σκύλου και τον οδηγεί στην φοβική αντίδραση (π.χ. πόνος του εμβολίου, απότομος χειρισμός του κτηνιάτρου, επίθεση από άλλον σκύλο στην αίθουσα αναμονής). Οι εμπειρίες αυτές είναι ικανές να «σημαδέψουν» ψυχικά τον σκύλο μας δια βίου, κυρίως όταν πρόκειται για νεαρό ζώο ή κουτάβι.
3) Έλλειψη θετικής σύνδεσης με την συγκεκριμένη κατάσταση η εμπειρία (εν προκειμένω, με την επίσκεψη στον κτηνίατρο). Η μη θετική ή ακόμα και η ουδέτερη σύνδεση της συγκεκριμένης κατάστασης στο νοητικό και συναισθηματικό επίπεδο του σκύλου μας, δεν το βοηθάει να «εξάγει» κάποιο συμπέρασμα για την διαδικασία στην οποία υποβάλλεται (εξέταση, εμβόλιο), δημιουργώντας του σύγχιση και αμφιβολία. Συναισθήματα που αποτελούν υπόβαθρο της δημιουργίας φόβου.
Το συναίσθημα του φόβου σε πολύ έντονη και επαναλαμβανόμενη μορφή δημιουργέι στον σκύλο μας φοβία, ένα γενικευμένο δηλαδή συναίσθημα που αφορά και επεκτείνεται σε όλα τα κομμάτια του παζλ «κτηνιατρείο» (δηλαδή τον δρόμο που οδηγεί σε αυτό, τον κτηνίατρο, τη στολή, το ίδιο το οίκημα κλπ).
Αντιμετώπιση
Η αντιμετώπιση μιας παγιωμένης φοβίας είναι μια πρόκληση πολύ δύσκολη για τον μέσο ιδιοκτήτη. Στην προκειμένη περίπτωση της επίσκεψης στο κτηνιατρείο, συνήθως κρίνεται απαραίτητη η συνδρομή ενός ειδικού εκπαιδευτή και η συνεργασία του κτηνιάτρου. Είναι μια διαδικασία χρονοβόρα και αρκετά περίπλοκη, και σε κάποιες πολύ έντονες περιπτώσεις απαιτείται και φαρμακευτική αγωγή. Η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της συγκεκριμένης φοβίας (όπως και των περισσότερων) είναι η πρόληψη.
Όταν παρατηρήσουμε φοβικές αντιδράσεις του σκύλου μας κατά τις πρώτες μας επισκέψεις στον κτηνίατρο σε νεαρή ηλικία, μπορούμε να εξασφαλίσουμε την εξοικείωσή του με την διαδικασία δοκιμάζοντας να:
1) Πραγματοποιούμε συχνές «εικονικές» επισκέψεις στον κτηνίατρο, για απλή παραμονή στον χώρο χωρίς εξέταση, και μια σύντομη επαφή με τον κτηνίατρο. Λίγα χάδια και λίγες ήρεμες κουβέντες από τον κτηνίατρο προς τον σκύλο μας κατά τη διάρκεια αυτών των εικονικών επισκέψεων, θα τον βοηθήσουν να πραγματοποιήσει την πολυπόθητη «θετική σύνδεση» με το κτηνιατρείο.
2) Προσφέρουμε λιχουδιές στον σκύλο μας στην αίθουσα αναμονής, και ζητάμε από τον κτηνίατρο να κάνει το ίδιο για 2-3 λεπτά στο μεταλλικό τραπέζι εξέτασης.
3) Κάνουμε λίγες βόλτες με τον σκύλο μας γύρω από το οικοδομικό τετράγωνο του κτηνιατρείου πριν εισέλθουμε, προκειμένου να αποφύγουμε την ισχυρή σύνδεση της συγκεκριμένης διαδρομής με την επίσκεψη στο κτηνιατρείο.
Οι παραπάνω είναι 3 απλοί τρόποι να αναθρέψουμε έναν σκύλο που δεν θα φοβάται τον κτηνίατρο, να προλάβουμε τη δημιουργία φοβίας προς αυτόν, και να αποφύγουμε να βρεθούμε αντιμέτωποι με την δύσκολη διαδικασία της εξάλειψης της κατόπιν εορτής. Γιατί πάντα η πρόληψη είναι ισχυρότερη από την θεραπεία.
*Η στήλη AllaboutDogs θα είναι μαζί σας κάθε εβδομάδα, απαντώντας σε απορίες των αναγνωστών της και αναλύοντας θέματα προς συζήτηση τα οποία εσείς θα μας προτείνετε μέσω e-mail στη διεύθυνση AllaboutDogs@zougla.gr
Πέτρος Σιδερέας
Εκπαιδευτής σκύλων – Σύμβουλος συμπεριφοράς
