Επιμέλεια ρεπορτάζ: Αντώνης Ζήβας
Οι Τούρκοι αγοράζουν ακίνητα μέσω εταιρειών που είναι εγγεγραμμένες στη Βουλγαρία και σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρακάμπτοντας έτσι τους ισχύοντες περιορισμούς, σύμφωνα με δημοσιεύματα της Milliyet.
Η ελληνική κυβέρνηση χαρακτήρισε την πρακτική αυτή ζήτημα εθνικής ασφάλειας και ανακοίνωσε την τροποποίηση του νόμου για τις αγορές ακινήτων στα σύνορα. Οι νέες ρυθμίσεις προβλέπουν ότι οι πραγματικοί ιδιοκτήτες ακινήτων που αποκτώνται μέσω εταιρειών θα πρέπει να αποκαλυφθούν και οι αγορές θα υπόκεινται σε έγκριση από το Υπουργείο Άμυνας. Σε περίπτωση μη έγκρισης, η περιουσία θα κατάσχεται και θα επιβάλλονται πρόστιμα ίσα με την αξία του ακινήτου, ενώ προβλέπεται και ποινή φυλάκισης από 6 μήνες έως 2 έτη.
Το ελληνικό κοινοβούλιο αποφάσισε επίσης τη δημιουργία ενός «Ψηφιακού Μητρώου Ακινήτων» για τα σύνορα, το οποίο θα λειτουργήσει έως τον Μάρτιο του 2026. Το σύστημα αυτό θα επιτρέπει στις αρχές να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο τις ξένες επενδύσεις και να εντοπίζουν περιοχές όπου συγκεντρώνονται ξένες αγορές, ειδικά από υπηκόους τρίτων χωρών όπως οι Τούρκοι.
Η πρακτική της αγοράς ακινήτων μέσω εταιρειών που είναι εγκατεστημένες στη Βουλγαρία ή σε άλλες χώρες της ΕΕ έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην ελληνική πολιτική σκηνή.
Υποστηρίζεται ότι Τούρκοι πολίτες με βουλγαρικά διαβατήρια έχουν αποκτήσει μεγάλης αξίας ακίνητα, ενώ άλλοι προχωρούν σε επενδύσεις μέσω εταιρειών με έδρα στη Βουλγαρία, παρακάμπτοντας τον νόμο.
Οι νέες ρυθμίσεις προβλέπουν ότι πλέον δεν αρκεί μια εταιρεία να είναι εγγεγραμμένη στην ΕΕ για να αγοράσει ακίνητα στον Έβρο.
Ακόμα και αν η εταιρεία κατέχει μόλις το 1% του ακινήτου, θα υποβάλλεται σε αυστηρό έλεγχο και η αγορά θα μπορεί να θεωρηθεί άκυρη σε περίπτωση μη έγκρισης από το Υπουργείο Άμυνας.
Οι πόλεις Αλεξανδρούπολη, Ορεστιάδα και Διδυμότειχο θεωρούνται περιοχές υψηλού ενδιαφέροντος και θα βρίσκονται υπό ειδική παρακολούθηση.
Οι Τούρκοι επενδυτές αποτελούν τη δεύτερη πιο δραστήρια ομάδα μετά τους Κινέζους όσον αφορά την απόκτηση Χρυσής Βίζας στην περιοχή, με τις επενδύσεις τους να ξεπερνούν τα 514 εκατομμύρια ευρώ το 2024, δηλαδή δέκα φορές περισσότερα από το προηγούμενο έτος.
Παράλληλα, περίπου 3.000 Τούρκοι πολίτες επισκέπτονται κάθε Σαββατοκύριακο την Αλεξανδρούπολη για ψώνια, διαμονή και αναψυχή, ξοδεύοντας κατά μέσο όρο 250 ευρώ την ημέρα.
Χιλιάδες αγγελίες ακινήτων στην τουρκική γλώσσα εμφανίζονται σε ελληνικούς ιστότοπους ακινήτων, γεγονός που ενισχύει τη ζήτηση.
Το θέμα συνδέεται με ιστορικούς περιορισμούς: από το 1924, η Ελλάδα δεν επιτρέπει την πώληση γης ανατολικά του ποταμού Καράσου σε Τούρκους πολίτες, ενώ από το 1964 ισχύει αντίστοιχος περιορισμός στην Τουρκία για Έλληνες πολίτες σε παραμεθόριες και παράκτιες περιοχές.
Ωστόσο, οι Τούρκοι πολίτες μπορούν να παρακάμψουν τον περιορισμό αγοράζοντας ακίνητα μέσω εταιρειών στην Ελλάδα ή σε οποιαδήποτε χώρα της ΕΕ, πρακτική που συνιστάται ακόμη και από ελληνικές εταιρείες ακινήτων.
Δεν είναι λίγοι αυτοί που θεωρούν πως οι αγορές ακινήτων από Τούρκους είναι ένας «σιωπηλός αποικισμός» της περιοχής του Έβρου, προειδοποιώντας ότι η χώρα κινδυνεύει από μαζική απόκτηση γης από τους γείτονες.
Ορισμένα εγχώρια δημοσιεύματα ισχυρίζονται ότι τουρκικές τράπεζες στην Ελλάδα παρέχουν δάνεια με εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια, έως και 100% της αξίας του ακινήτου, σε εταιρείες με τουρκική ή μουσουλμανική ιδιοκτησία. Παράλληλα, μεσίτες που μίλησαν σε ελληνικά ΜΜΕ συμβουλεύουν τους συναδέλφους τους να μην πωλούν ακίνητα σε Τούρκους επενδυτές.
Αντίθετα, βουλγαρικά μέσα ενημέρωσης περιγράφουν τις αγορές ακινήτων ως «φυσιολογική οικονομική και τουριστική δραστηριότητα» και υπερασπίζονται τους επενδυτές, υποστηρίζοντας ότι οι επενδύσεις αυτές ενισχύουν την ανάπτυξη και τους δεσμούς στην περιοχή.
Η κυβέρνηση έχει ήδη ξεκινήσει ελέγχους και σε νησιά όπως η Λέσβος, η Χίος, η Κως και η Ρόδος, εφαρμόζοντας παρόμοιες αυστηρές διαδικασίες για τις ξένες επενδύσεις.
Η κίνηση αυτή αντανακλά την ανησυχία της Αθήνας για τον έλεγχο της στρατηγικής γεωγραφικής θέσης των παραμεθόριων περιοχών και των ελληνικών νησιών.
Το φαινόμενο δεν περιορίζεται μόνο στην αγορά ακινήτων. Οι Τούρκοι επισκέπτονται την Αλεξανδρούπολη και για καθημερινές αγορές και υπηρεσίες, δημιουργώντας μια νέα δυναμική στην περιοχή.
Παλιότερα οι μετακινήσεις για ψώνια ήταν προς την Τουρκία, αλλά η αύξηση των τιμών στην Τουρκία έχει αντιστρέψει την κατεύθυνση. Σύμφωνα με ελληνικά μέσα, οι Τούρκοι αποτελούν πλέον βασικό καταναλωτικό κοινό, ενισχύοντας την τοπική οικονομία.
Με τον νέο νόμο, η Ελλάδα επιχειρεί να συνδυάσει την προστασία της εθνικής ασφάλειας με τον έλεγχο της αγοράς ακινήτων, ενώ ταυτόχρονα παραμένει ανοιχτή σε ξένες επενδύσεις που σέβονται τη νομοθεσία.
Το ζήτημα παραμένει πολιτικά ευαίσθητο, καθώς η συζήτηση αφορά όχι μόνο τα σύνορα και την ασφάλεια, αλλά και την οικονομική και κοινωνική επιρροή ξένων πολιτών σε ελληνικό έδαφος.
