Το «υποβρύχιο της Αποκάλυψης» και η ρωσική προειδοποίηση προς τη Δύση

Ενώ ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται, η Ρωσία φέρεται να έθεσε για πρώτη φορά σε επιχειρησιακή ανάπτυξη το Khabarovsk, ένα από τα πλέον προηγμένα πυρηνοκίνητα υποβρύχιά της, που έχει σχεδιαστεί για να μεταφέρει τις πυρηνικά εξοπλισμένες τορπίλες Poseidon. Η εξέλιξη προκαλεί ανησυχία στη Δύση, καθώς το συγκεκριμένο οπλικό σύστημα έχει παρουσιαστεί από τη Μόσχα ως ένα όπλο εξαιρετικά μεγάλης καταστροφικής ισχύος.

Το Khabarovsk, βάρους περίπου 10.000 τόνων, μπορεί, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, να μεταφέρει έως έξι Poseidon. Πρόκειται για μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα που έχουν σχεδιαστεί ώστε να φέρουν πυρηνικές κεφαλές και να επιχειρούν σε μεγάλο βάθος και σε πολύ μεγάλες αποστάσεις.

Την προηγούμενη εβδομάδα, το ρωσικό υποβρύχιο φέρεται να κινήθηκε στη Λευκή Θάλασσα, όπου ξεκίνησε μια σειρά δοκιμών που παραπέμπουν σε επιχειρησιακές διαδικασίες της εποχής του Ψυχρού Πολέμου.

Η Ρωσία υποστηρίζει ότι τα Poseidon μπορούν να καλύψουν αποστάσεις άνω των 6.000 μιλίων και να επιχειρούν σε βάθος περίπου 3.280 ποδιών. Οι δυνατότητες αυτές έχουν προκαλέσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη Βρετανία, καθώς υποθαλάσσιες ενεργειακές υποδομές της χώρας βρίσκονται σε αντίστοιχα βάθη.

Οι ρωσικές απειλές προς τη Βρετανία

Η εξέλιξη έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον στον βρετανικό Τύπο, σε μια περίοδο κατά την οποία το Λονδίνο ενισχύει τη στήριξή του προς την Ουκρανία και έχει ανακοινώσει την αποστολή περισσότερων βρετανικών drones.

Η πολιτική αυτή έχει προκαλέσει την αντίδραση της Μόσχας. Ο γνωστός παρουσιαστής της ρωσικής κρατικής τηλεόρασης Βλαντίμιρ Σολοβιόφ έχει προχωρήσει σε ιδιαίτερα επιθετικές δηλώσεις, φτάνοντας στο σημείο να προτείνει να δοθεί στους Βρετανούς χρόνος «να μάθουν να αναπνέουν κάτω από το νερό», πριν χρησιμοποιηθεί εναντίον τους ο Poseidon.

Παράλληλα, η Ρωσική Πρεσβεία στο Λονδίνο έχει προειδοποιήσει ότι όσο περισσότερο η Βρετανία εμπλέκεται στην υποστήριξη της Ουκρανίας, τόσο μεγαλύτερο θα είναι, κατά τη ρωσική πλευρά, το κόστος που θα κληθεί να αντιμετωπίσει.

Το Λονδίνο, ωστόσο, δεν φαίνεται να υποχωρεί. Ο Βρετανός Πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ έχει δηλώσει ότι η Βρετανία θα συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία και ότι δεν πρόκειται να αποτελεί σύμμαχο μόνο όταν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε υποστηρίξει στο παρελθόν ότι τα Poseidon είναι ουσιαστικά αδύνατο να αναχαιτιστούν. Ο ισχυρισμός αυτός, ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.

Τι είναι το Poseidon

Το Poseidon, γνωστό και ως Status-6, δεν αποτελεί μια συμβατική τορπίλη. Πρόκειται για ένα αυτόνομο, μη επανδρωμένο υποβρύχιο όχημα που χρησιμοποιεί πυρηνική ενέργεια και έχει σχεδιαστεί πρωτίστως ως φορέας πυρηνικής κεφαλής.

Η πρόωσή του βασίζεται σε μικρό πυρηνικό αντιδραστήρα, γεγονός που θεωρητικά του επιτρέπει να πραγματοποιεί αποστολές εξαιρετικά μεγάλης διάρκειας και να διανύει τεράστιες αποστάσεις κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Το όπλο δεν έχει σχεδιαστεί για μια κλασική ναυτική σύγκρουση. Ο ρόλος που του αποδίδεται είναι η προσβολή παράκτιων περιοχών, υποδομών και αστικών κέντρων με χρήση πυρηνικής κεφαλής. Ρώσοι αξιωματούχοι και σχολιαστές έχουν κατά καιρούς περιγράψει το Poseidon ως «όπλο της Αποκάλυψης», ενώ έχουν διατυπωθεί ακόμη και ισχυρισμοί ότι θα μπορούσε να προκαλέσει τεράστιες υποθαλάσσιες εκρήξεις και καταστροφικά κύματα.

Οι αναλυτές κρατούν χαμηλότερους τόνους

Παρά τη δραματική ρητορική, στρατιωτικοί αναλυτές εμφανίζονται πιο συγκρατημένοι ως προς το ενδεχόμενο πραγματικής χρήσης του όπλου εναντίον της Βρετανίας.

Ο στρατιωτικός αναλυτής Ρίτσαρντ Κόνολι έχει εκτιμήσει ότι η προβολή των δυνατοτήτων του Poseidon αποτελεί σε μεγάλο βαθμό εργαλείο ρωσικής προπαγάνδας και όχι ένδειξη ότι η Μόσχα σχεδιάζει επίθεση κατά της Βρετανίας.

Όπως επισημαίνει, μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να προκαλέσει άμεση αντίδραση από τη βρετανική πυρηνική αποτρεπτική δύναμη Trident. Η Ρωσία γνωρίζει ότι ένα πυρηνικό πλήγμα εναντίον της Βρετανίας θα είχε τεράστιες συνέπειες και θα μπορούσε να οδηγήσει σε καταστροφικά αντίποινα.

Ο Κόνολι, ο οποίος συνεργάζεται με το Royal United Services Institute (RUSI), χαρακτηρίζει παράλληλα το Poseidon ένα σχετικά περιορισμένης παραγωγής οπλικό σύστημα, καθώς εκτιμάται ότι θα κατασκευαστεί σε μικρό αριθμό.

Ωστόσο, ακόμη και η περιορισμένη ανάπτυξη ενός τέτοιου όπλου μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τους αμυντικούς σχεδιασμούς του ΝΑΤΟ. Η ανάγκη αντιμετώπισης νέων μορφών πυρηνικής απειλής ενδέχεται να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των αμυντικών δαπανών.

Ο ίδιος προειδοποιεί ότι η κατάσταση παραμένει ιδιαίτερα επικίνδυνη και ότι η συνεχής κλιμάκωση της αντιπαράθεσης με τη Ρωσία ενέχει σοβαρούς κινδύνους.

Το βασικό ερώτημα, σύμφωνα με τον αναλυτή, είναι κατά πόσο αξίζει να δαπανηθούν τεράστια ποσά για την αντιμετώπιση ενός οπλικού συστήματος που, υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί μόνο στο πλαίσιο μιας ήδη εξελισσόμενης πυρηνικής σύγκρουσης.

Ένα όπλο σχεδιασμένο για στρατηγική αποτροπή

Το Poseidon αποτελεί, επομένως, περισσότερο από μια προηγμένη τορπίλη. Η πυρηνοκίνητη πλατφόρμα συνδυάζει μεγάλη αυτονομία, δυνατότητα κίνησης σε σημαντικό βάθος και μεταφορά πυρηνικής κεφαλής μεγάλης ισχύος.

Η πραγματική επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα και η δυνατότητα αναχαίτισής του παραμένουν αντικείμενο συζήτησης, ενώ αρκετοί από τους πιο εντυπωσιακούς ρωσικούς ισχυρισμούς δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.

Σε κάθε περίπτωση, η ανάπτυξη του Khabarovsk και η προβολή των δυνατοτήτων του Poseidon λειτουργούν ως ισχυρό μήνυμα στρατηγικής αποτροπής προς τη Δύση, σε μια περίοδο κατά την οποία η αντιπαράθεση Ρωσίας και ΝΑΤΟ παραμένει ιδιαίτερα τεταμένη.