Με φόντο τις έντονες πιέσεις που δέχεται ο πρωτογενής τομέας και τις συνεχιζόμενες διεκδικήσεις των αγροτών, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη Τύπου για την ανακοίνωση των εξειδικευμένων μέτρων στήριξης, όπου κυβερνητικά στελέχη παρουσίασαν αναλυτικά τόσο τα οικονομικά δεδομένα όσο και το πλέγμα παρεμβάσεων που βρίσκεται σε εξέλιξη ή δρομολογείται το επόμενο διάστημα. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι πληρωμές της ΚΑΠ, οι έλεγχοι, η μείωση του κόστους παραγωγής και το επενδυτικό σχέδιο για την επανεκκίνηση του αγροτικού τομέα.
Το κυβερνητικό επιτελείο παρουσίασε ένα εκτενές πλαίσιο παρεμβάσεων που αφορά άμεσα τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους και συνολικά την αγροτική οικονομία, δίνοντας έμφαση τόσο στη δημοσιονομική ισορροπία όσο και στη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. Οι ανακοινώσεις κινήθηκαν σε τρεις βασικούς άξονες: πληρωμές και έλεγχοι, μείωση κόστους παραγωγής και επενδύσεις – μεταρρυθμίσεις με μακροπρόθεσμο αποτύπωμα.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης με τους αρμόδιους υπουργούς
Ξεκίνησε παραθέτοντας συγκριτικά οικονομικά στοιχεία σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Όπως ανέφερε, το 2024 καταβλήθηκαν συνολικά 3.820.000.000 ευρώ, έναντι 3.833.000.000 ευρώ το 2023. Διευκρίνισε ότι η μικρή αυτή διαφορά οφείλεται κυρίως στις αυξημένες υποχρεώσεις του νέου συστήματος και στην αυστηροποίηση των προϋποθέσεων, σημειώνοντας ότι 387 εκατ. ευρώ δεν έχουν καταβληθεί λόγω μη ενεργοποίησης δικαιωμάτων.
Ο ίδιος εξήγησε ότι ορισμένα μέτρα στήριξης δεν έχουν ακόμη υλοποιηθεί, καθώς εκκρεμούν έλεγχοι που πρέπει να ολοκληρωθούν, προκειμένου κάθε αγρότης να λάβει ακριβώς όσα δικαιούται. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, το συνολικό ποσό που θα αναδιαμορφωθεί ανέρχεται στα 160 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 80 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν στη στήριξη των κτηνοτρόφων και τα υπόλοιπα 80 εκατ. ευρώ σε βαμβακοπαραγωγούς και σιτοπαραγωγούς. Οι πληρωμές αυτές αφορούν τους δύο πρώτους πυλώνες της ΚΑΠ, αποζημιώσεις και προγράμματα στήριξης, είτε άμεσα είτε μέσω δομών όπως ο ΕΛΓΑ.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, την οποία ο κ. Χατζηδάκης χαρακτήρισε κρίσιμο βήμα, έπειτα από διαπραγμάτευση και συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο την αποφυγή προστίμων και θεσμικών επιπλοκών. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα θα λάβει τα ίδια ποσά για απευθείας αγροτικές επιδοτήσεις από την Κομισιόν και το 2025, υποστηρίζοντας ότι με το νέο σύστημα «τα ίδια κονδύλια θα κατανέμονται δικαιότερα στους πραγματικούς παραγωγούς».
Στο σκέλος των ελέγχων, ανέφερε ότι μέχρι σήμερα έχουν εντοπιστεί 7.004 περιπτώσεις με καταλογισμούς, ενώ περίπου 3.000 περιπτώσεις ελέγχονται από την ΑΑΔΕ λόγω διαφορών μεταξύ δηλώσεων Ε9 και ΟΣΔΕ, με τον ΟΠΕΚΕΠΕ να συνεχίζει τους ελέγχους σε χιλιάδες ακόμη υποθέσεις. Υπογράμμισε επίσης ότι έχουν δοθεί αποζημιώσεις 100% από τον ΕΛΓΑ, ενώ από τα 27 αιτήματα που είχαν θέσει οι αγρότες πριν από τα Χριστούγεννα, τα 16 έχουν αντιμετωπιστεί θετικά, πλήρως ή σε μεγάλο βαθμό. Τέσσερα βρίσκονται υπό επεξεργασία – με κυριότερο το μέτρο μείωσης του κόστους παραγωγής – ενώ επτά αιτήματα, όπως σημείωσε, βρίσκονται εκτός ευρωπαϊκού πλαισίου.
Μέχρι σήμερα έχουμε από τους ελέγχους:
7.004 περιπτώσεις με καταλογισμούς
3.000 περιπτώσεις που ελέγχονται από την ΑΑΔΕ λόγω διαφοράς στις δηλώσεις Ε9 και ΟΣΔΕ
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ ελέγχει χιλιάδες περιπτώσεις
Από την πλευρά του, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας έδωσε έμφαση στον ψηφιακό μετασχηματισμό του αγροτικού τομέα, επισημαίνοντας ότι για πρώτη φορά από το 1984 η χώρα κατέγραψε θετικό αγροτικό ισοζύγιο, με τις αγροτικές εξαγωγές να ξεπερνούν τα 11 δισ. ευρώ. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη μη καταβολή του τέλους επιτηδεύματος, στην αύξηση του επιδόματος μητρότητας από το 2024 στους 9 μήνες για τις γυναίκες που απασχολούνται στον πρωτογενή τομέα και στην κατάργηση του ΕΝΦΙΑ από το 2027 σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους, με ειδική πρόβλεψη για περιοχές όπως ο Έβρος με όριο τους 1.700 κατοίκους.
Ο κ. Τσιάρας έκανε λόγο για 98 έργα που έχουν ήδη μπει σε τροχιά υλοποίησης, καθώς και για σημαντικά αρδευτικά έργα μέσω της διαδικασίας του ΑΣΔΥ, συνολικού ύψους 500 εκατ. ευρώ. Τόνισε ότι όλα τα μέτρα είναι κοστολογημένα και υλοποιούνται αυστηρά εντός των ευρωπαϊκών κανονισμών και των ορίων χρηματοδότησης, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στη μείωση του αγροτικού ρεύματος μέσω του προγράμματος ΓΑΙΑ, το οποίο – όπως είπε – δεν ανακουφίζει μόνο τους υφιστάμενους παραγωγούς αλλά διασφαλίζει και τη συμμετοχή των νέων αγροτών.
Στο επενδυτικό σκέλος, ανακοινώθηκε ότι η συνολική κινητοποίηση κεφαλαίων στον πρωτογενή τομέα θα ξεπεράσει τα 3 δισ. ευρώ, με σημαντική ιδιωτική συμμετοχή και μόχλευση.
Παράμετροι του νέου συστήματος
Οι καίριες παρεμβάσεις:
Μείωση ΦΠΑ στις ζωοτροφές από το 13 σε 6% από το 2021
Μείωση ΦΠΑ στα λιπάσματα από 13% σε 6% από το 2022
Μείωση 50% το 2026 και κατάργηση το 2027 του ΕΝΦΙΑ. Στο τιμολόγιο ΓΑΙΑ, η ΔΕΗ επεκτείνει από 1ης Απριλίου 2026 την κάλυψη σταθερής τιμής για 2 έτη. Για όσους δεν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές η τιμή μειώνεται σε 8,5 λεπτά/κιλοβατώρα.
Αφορά κύριες κατοικίες σε οικισμούς με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους (και 1.700 σε Έβρο, Δυτ. Μακεδονία κ.α.)
Επιστροφή ειδικού φόρου κατανάλωσης αγροτικού πετρελαίου «στην αντλία». Με εφαρμογή στο κινητό θα μπορούν να προμηθεύονται στο πρατήριο το πετρέλαιο με την τιμή που δικαιούνται.
Μείωση της τιμής της κιλοβατώρας που φτάνει στα 8,5 λεπτά
Θεσμοθετήθηκε από το 2025 η δυνατότητα ρυθμίσεων των κόκκινων δανείων αγροτών και αγροτικών συνεταιρισμών που βρίσκονται σε ειδικούς εκκαθαριστές
Διάθεση ενισχύσεων 160 εκατ. ευρώ σε σιτοπαραγωγούς-βαμβακοπαραγωγούς
Αύξηση από το 2024 του επιδόματος μητρότητας στους αγρότες στους 9 μήνες, στο ύψος του κατώτατου μισθού.
Παρουσιάστηκε επίσης ένα ευρύ πλέγμα προσκλήσεων και δράσεων, που περιλαμβάνει θερμοκήπια, σχέδια βελτίωσης, νέους γεωργούς, δράσεις για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα, μεταποίηση γεωργικών προϊόντων, συλλογικά σχήματα, επιχειρησιακές ομάδες και προγράμματα LEADER, καθώς και νέες δράσεις εκπαίδευσης και κατάρτισης.
Ιδιαίτερη μνεία έγινε στη συμφωνία ΕΕ – Mercosur, με τον υπουργό να υπενθυμίζει ότι το πολιτικό πλαίσιο είχε τεθεί το 2019 και να σημειώνει πως οι ελληνικές εξαγωγές προς τις χώρες της Mercosur ανέρχονται σήμερα σε 34 εκατ. ευρώ, ενώ 21 ελληνικά προϊόντα ΠΟΠ θα προστατεύονται από απομιμήσεις. Παράλληλα, τόνισε ότι η Ελλάδα διεκδικεί σαφείς ρήτρες διασφάλισης, αυστηρή εφαρμογή των κανόνων και ισότιμους όρους ανταγωνισμού, καθώς και πρόσθετους πόρους για την ΚΑΠ.
Παράλληλα, τόνισε πως η Ελλάδα διεκδικεί:
Σαφείς και λειτουργικές ρήτρες διασφάλισης.
Αυστηρή εφαρμογή των κανόνων και συνεχούς παρακολούθησης των επιπτώσεων στην ευρωπαϊκή παραγωγή.
Εφαρμογή ισότιμων όρων ανταγωνισμού στην πράξη
Επισήμανε πως τις ρήτρες διασφάλισης στο πλαίσιο Κανονισμού της ΕΕ που ψήφισαν στο Ευρωκοινοβούλιο μόνο οι ευρωβουλευτές της ΝΔ.
«Επιπλέον διεκδικούμε την ανακατεύθυνση πρόσθετων πόρων για την ΚΑΠ εντός του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου και του Unity Safety Net για τις διαταραχές στην αγορά αγροτικών προϊόντων», τόνισε.
Ενίσχυση 3 δισ. ευρώ των επενδύσεων στον πρωτογενή τομέα
H συνολική επενδυτική κινητοποίηση εκτιµάται ότι θα ξεπεράσει τα 3 δισ. ευρώ, µε την ιδιωτική συµµετοχή και τη µόχλευση των κεφαλαίων
1. Πρόσκληση για την Κατασκευή και Εκσυγχρονισμό των Θερμοκηπίων – Ολοκλήρωση αξιολόγησης και ένταξη
2. Νέα Πρόσκληση για Επενδύσεις Εκσυγχρονισμού των Γεωργικών και Κτηνοτροφικών Εκμεταλλεύσεων (Σχέδια Βελτίωσης)
3. Πρόγραμμα Νέων Γεωργών – Ολοκλήρωση αξιολόγησης και καταβολή 1ης δόσης (ΣΣ ΚΑΠ) και 2ης δόσης στους ενταγμένους
4. Νέα Πρόσκληση δράσης για τη Μείωση αποτυπώματος άνθρακα σε αρόσιμες καλλιέργειες
5. Πρόσκληση για τη Στήριξη επενδύσεων για τη Μεταποίηση γεωργικών προϊόντων – Ολοκλήρωση αξιολόγησης και ένταξη
6. Πρόσκληση της δράσης ενθάρρυνσης σύστασης Συλλογικών Σχημάτων – Ολοκλήρωση αξιολόγησης και ένταξη
7. Πρόσκληση της Συνεργασίας μέσω Επιχειρησιακών Ομάδων για την προώθηση της καινοτομίας στη γεωργία – Ολοκλήρωση αξιολόγησης και ένταξη
8. Νέες προσκλήσεις για δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις στο σύνολο των Τοπικών Προγραμμάτων LEADER
9. Νέα Πρόσκληση για δράσεις εκπαίδευσης και κατάρτισης γεωργών.
Στα 8,5 λεπτά/kWh το ρεύμα των αγροτών
Στο τιμολόγιο ΓΑΙΑ, η ΔΕΗ επεκτείνει από 1ης Απριλίου 2026 την κάλυψη σταθερής τιμής για 2 έτη.
Για όσους δεν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές η τιμή μειώνεται σε 8,5 λεπτά/κιλοβατώρα.
Η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα στην ΕΕ που εφαρμόζει σύστημα εγγυημένων τιμών – αυτή είναι η χαμηλότερη δυνατή τιμή, ώστε να μην εγερθούν θέματα ανταγωνισμού.
Όλοι οι νέοι αγρότες θα έχουν το δικαίωµα συµµετοχής στο ΓΑΙΑ – σχεδόν όλοι οι υπόλοιποι έχουν ήδη ενταχθεί.
Στη συνέχεια ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς, μίλησε για άθλο αναφορικά με τους ελέγχους και την εξασφάλιση ενός σωστού αποτελέσματος.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην επιστροφή του ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου και στην ειδική εφαρμογή, με την οποία οι αγρότες θα παίρνουν πετρέλαιο στην αντλία αφαιρουμένου του ΕΦΚ.
«Εξετάζεται η αναπροσαρμογή των ορίων για κάποιες καλλιέργειες», ενώ ανέφερε ότι εξετάστηκε η μείωση ή απαλλαγή του ΦΠΑ σε λιπάσματα, φάρμακα, πετρέλαιο κ.ά. και ότι η κυβέρνηση κινήθηκε, εξαντλώντας τα όρια νομιμότητας της ΕΕ.
«Ευρωπαϊκή οδηγία απαγορεύει την μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα», τόνισε χαρακτηριστικά. «Ο,τι επιτρέπεται στα πλαίσια τα ευρωπαϊκά το κάναμε», είπε.
Ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς διευκρινίζοντας το μέτρο που αφορά την επιστροφή του ΕΦΚ του αγροτικού πετρελαίου στην αντλία εξήγησε τον τρόπο με τον οποί θα γίνεται. Ειδικότερα:
Κάθε αγρότης θα κατεβάσει στο κινητό του τη νέα εφαρμογή που θα δημιουργηθεί μέσω του myDATA app η εφαρμογή θα παράγει ένα κωδικό QR που ο αγρότης θα δίνει στο πρατήριο.
Μέσω διαλειτουργικότητας με την ΑΑΔΕ ελέγχεται σε πραγματικό χρόνο ότι ο πελάτης είναι αγρότης, δικαιούχος έκπτωσης, ότι το προϊόν είναι diesel κίνησης και ότι υπάρχει επαρκές υπόλοιπο έκπτωσης.
Στη συνέχεια, ο κ. Πετραλιάς χαρακτήρισε «άθλο» τη διαδικασία των ελέγχων και την εξασφάλιση αξιόπιστου αποτελέσματος.
Αναφέρθηκε αναλυτικά στην επιστροφή του ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου «στην αντλία», εξηγώντας ότι μέσω νέας εφαρμογής στο κινητό – σε διασύνδεση με το myDATA και την ΑΑΔΕ – οι αγρότες θα προμηθεύονται πετρέλαιο με την τιμή που δικαιούνται, με άμεσο συμψηφισμό για τους πρατηριούχους. Τόνισε ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν επιτρέπει τη μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση έχει εξαντλήσει όλα τα περιθώρια που επιτρέπει το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Επιστροφή του ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου στην αντλία
Έκπτωση δίνεται «στην αντλία», με την έκδοση του τιμολογίου που θα περιλαμβάνεται ο κωδικός QR.
Για τους πρατηριούχους, θα αναπτυχθεί ειδική διαδικασία συμψηφισμού/επιστροφής του ΕΦΚ σε πολύ σύντομα χρονικά διαστήματα. Το νέο σύστημα είναι στόχος να τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Νοεμβρίου του 2026, μετά την υποβολή του νέου ΟΣΔΕ 2026
Τέλος, ο Δημήτρης Παπαστεργίου αναφέρθηκε στο καινοτόμο σύστημα εθνικής ιχνηλάτησης, μέσω του οποίου κάθε ελληνικό προϊόν θα διαθέτει μοναδικό barcode, επιτρέποντας τον σαφή διαχωρισμό των εγχώριων από τα εισαγόμενα προϊόντα στα ράφια της αγοράς.
Συνολικά, η συνέντευξη Τύπου ανέδειξε μια προσπάθεια συνδυασμού άμεσης οικονομικής στήριξης, αυστηρού ελέγχου και μακροπρόθεσμων μεταρρυθμίσεων, με την κυβέρνηση να επιδιώκει – όπως τόνισαν τα στελέχη της – την επανεκκίνηση και τη βιώσιμη ενίσχυση του αγροτικού τομέα, εντός των ευρωπαϊκών κανόνων και με έμφαση στους πραγματικούς παραγωγούς.
