Υπάρχουν παρουσίες που δεν επιτρέπουν την ουδετερότητα. Παρουσίες που δεν ζητούν ερμηνεία, αλλά την επιβάλλουν. Που δεν προσφέρονται ως θέαμα, αλλά ως γεγονός. Ο «Ελέφαντας στο Δωμάτιο» ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Καταλαμβάνει τον χώρο, διαταράσσει την κίνηση, μετατοπίζει το βλέμμα. Κυρίως, όμως, εκθέτει την αμηχανία της αποσιώπησης.
Η ατομική έκθεση του Γιάννη Καπέλλου «Ελέφαντας στο Δωμάτιο», στην GALLERY13, στην «καρδιά» του ιστορικού κέντρου της Δράμας, αρθρώνεται ως μια επί τόπου (in situ) εικαστική εγκατάσταση που πραγματώνει την έννοια της παρουσίας στην πιο κυριολεκτική της εκδοχή. Ένας ελέφαντας σε φυσικό μέγεθος, κατασκευασμένος εξ ολοκλήρου από χαρτί, καταλαμβάνει σχεδόν ολοκληρωτικά τον εκθεσιακό χώρο. Το έργο δεν συνυπάρχει απλώς με τον χώρο αλλά τον διεκδικεί, τον κατακλύζει, τον μετασχηματίζει σε συνθήκη.
Ο «Ελέφαντας στο Δωμάτιο» αποτελεί αλληγορία και ταυτόχρονα σατιρικό σχόλιο για την απουσία της τέχνης από τον καθημερινό στοχασμό, την αντικατάσταση της ανάγκης για ουσιαστική εμπειρία από επιφανειακές μορφές πληροφορίας και την επίμονη παρουσία της τέχνης, ακόμη και όταν επιλέγεται να αγνοείται.
Η συνεργασία του Γιάννη Καπέλλου με την GALLERY13 και τον Δημήτρη Γούδα, συνιστά μια κοινή επιμελητική πράξη με σαφές θεωρητικό διακύβευμα, που είναι η επαναδιαπραγμάτευση της σχέσης ανάμεσα στο έργο τέχνης, τον θεατή και τον χώρο. Η φυσική αδυναμία πλήρους περιήγησης εντός της γκαλερί μετατοπίζει το σημείο θέασης προς την πρόσοψη και κατ’ επέκταση, προς τον δημόσιο χώρο. Η βιτρίνα λειτουργεί ως μόνιμο πεδίο έκθεσης, ως οριακό σημείο ανάμεσα στο ιδιωτικό και το δημόσιο, καθιστώντας το έργο ορατό όχι μόνο στον εκούσιο θεατή αλλά και στον ανυποψίαστο περαστικό. Η θέαση παύει να είναι επιλογή και γίνεται συνθήκη.
Ο εικαστικός αντλεί την έμπνευσή του από τον μύθο του ελέφαντα ως αόρατης παρουσίας, της ανθρώπινης μανίας για γνώση και της ταυτόχρονης αδυναμίας αναγνώρισης της ουσίας των πραγμάτων, όπως αυτή αποτυπώνεται στο μυθιστόρημα του Ivan Krylov «The Inquisitive Man» (1814). Η αναφορά αυτή λειτουργεί ως υπόβαθρο για μια ευρύτερη διερεύνηση της αντίληψης, της αποσπασματικής γνώσης και της επιλεκτικής τύφλωσης.
«Δεκατρία τετραγωνικά μέτρα ελεύθερου χώρου, διπλωμένα με το βάρος μιας αλήθειας που δεν χωρά πλέον πουθενά. Ένας ελέφαντας στο δωμάτιο. Το δέρμα του, σιωπηλή διαμαρτυρία, κουκκίδες που ζητούν να διαβαστούν χωρίς να μπορούν να ακουστούν. Μήνυμα που επιβάλλεται με παρουσία. Σε μια εποχή που ζητά πρόσωπα επίπεδα, απόντα και χωρίς σημάδια, ο ελέφαντας εισβάλλει ως μια μικρή πράξη ανυπακοής, καμωμένος από χαρτί, αλλά αδιαπραγμάτευτα παρών», υπογραμμίζει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Δημήτρης Γούδας, ιδρυτής της GALLERY13.
Αντιλαμβανόμενος τη χαρακτική όχι μόνο ως μέσο αναπαραγωγής, αλλά ως αυτόνομη καλλιτεχνική πρακτική, ο Γιάννης Καπέλλος διερευνά τις πλαστικές δυνατότητες της πίεσης και του αποτυπώματος. Το χαρτί παύει να είναι φορέας εικόνας και μετατρέπεται σε σώμα. Η μετάβαση από τις δύο στις τρεις διαστάσεις δεν αποτελεί απλώς μορφολογική εξέλιξη, αλλά μια ριζική μετατόπιση της χαρακτικής προς τον χώρο και τη γλυπτική εμπειρία.
Η αναφορά στον ινδικό μύθο «Οι επτά τυφλοί σοφοί και ο ελέφαντας» ενσωματώνεται υλικά στο έργο, μέσω της χρήσης του συστήματος γραφής Braille, εγγεγραμμένου στο «δέρμα» του γλυπτού. Το ανάγλυφο αυτό σώμα λειτουργεί ως σιωπηλός φορέας πληροφορίας. Στην πραγματικότητα είναι ένα κείμενο που υπάρχει, χωρίς όμως να μπορεί να διαβαστεί από όλους, υπογραμμίζοντας έτσι την άνιση πρόσβαση στη γνώση και τη συχνά εκούσια άρνηση κατανόησης.
Μέσα από την τρέχουσα έκθεση «Ελέφαντας στο Δωμάτιο», η GALLERY13 συνεχίζει τον στοχασμό της γύρω από την υλικότητα, τη σύγχρονη εικαστική πρακτική και τον ρόλο της τέχνης ως ενεργού παράγοντα διαμόρφωσης κριτικού δημόσιου λόγου.
Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 18 Φεβρουαρίου 2026. Ώρες λειτουργίας: Τρίτη με Παρασκευή 18:00-21:00 και το Σάββατο 11:00-15:00.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
