Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότερος, μέρος 66ο

www.drfilimon.gr

ΥΠΕΡΤΑΣΗ: ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΑΙΤΙΑ, ΟΙ ΨΕΥΔΕΙΣ ΚΙΝΔΥΝΟΙ & Η ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ

Πόση αλήθεια υπάρχει στις συνηθισμένες αντιλήψεις για την αυξημένη πίεση αίματος; Συνεχίζουμε με αυτά που δεν έχουν ειπωθεί για τα πραγματικά αίτια και τους ψευδείς ή αληθινούς κινδύνους της υπέρτασης καθώς και για τους φυσικούς τρόπους θεραπείας της. Σήμερα η υγεία -φτωχών και πλουσίων- απειλείται σοβαρότερα από παράγοντες κινδύνου που δεν έχουν γίνει αντιληπτοί και λιγότερο από εκείνα που συνήθως προπαγανδίζονται, όπως η υπέρταση.

Kαι αυτό συμβαίνει όχι μόνο επειδή διάφορα παράπονα θεωρούνται «αθώα», ενώ κρύβουν επερχόμενη καταστροφή, αλλά και επειδή οι όποιες συνηθισμένες ιατρικές εξετάσεις πρόληψης είναι ελλιπείς τόσο στη γκάμα όσο και στην (υπερβολικά χαλαρή) αξιολόγησή τους. Τα σιωπηλά ή εκδηλωμένα ζητήματα της υγείας μας -σωματικά, ψυχικά και διανοητικά- μπορούν να βρεθούν έγκαιρα με έξυπνες εξετάσεις και να θεραπευθούν με φυσικούς τρόπους, ασφαλείς και αποτελεσματικούς. Δηλαδή με βελτιώσεις του τρόπου ζωής και διατροφής, με φυσικά θρεπτικά θεραπευτικά και άλλες στρατηγικές κινήσεις νέας ζωής. Τα βήματα αυτά αποσκοπούν στο να χάσουμε έως και 30 χρόνια πραγματικής ηλικίας.

Είναι πάνω από 100 χρόνια που το περιβραχιόνιο του πιεσόμετρου άρχισε να συνοδεύει το στηθοσκόπιο ως μια από τις συχνότερα χρησιμοποιούμενες συσκευές των κλινικών ιατρών. Ωστόσο, μόνο από τα μέσα του 20ου αιώνα άρχισαν οι όροι συστολική (μεγάλη) και διαστολική (μικρή) πίεση να γίνονται κοινός τόπος στην κοινωνία μας.

Ο ιατρός D. Graveline θυμάται ως εξάχρονο παιδί στη δεκαετία του 30 τη γιαγιά του με μια πίεση 300/100 να σπάει όλα τα ρεκόρ του ολοκαίνουργιου σφυγμομανόμετρου του οικογενειακού τους ιατρού, χαμογελώντας επειδή η γιαγιά του αυτή έζησε μέχρι τα προχωρημένα 90 και βάλε, πεθαίνοντας τελικά από καρκίνο. Η ιατρική κοινότητα πίστευε τότε ότι οι αυξήσεις της πίεσης αίματος αποτελούσαν ένα κανονικό μέρος της διαδικασίας γήρανσης και δεν τις θεωρούσε σημαντικό κίνδυνο για την υγεία.

Τις ημέρες εκείνες αν επιβίωνες από λοιμώξεις και ατυχήματα θα πέθαινες από καρδιακή προσβολή και εγκεφαλικό ή αλλιώς από καρκίνο, δηλαδή περίπου όπως και σήμερα, απλώς πλέον είναι πολύ περισσότεροι αυτοί που ως βρέφη και παιδιά γλυτώνουν από τις λοιμώξεις και πεθαίνουν από τα άλλα. Τότε ήρθε η μελέτη Framingham και η υπόσχεση ότι μεγάλο μέρος από αυτήν την τάση για θάνατο από καρδιακή προσβολή και εγκεφαλικό μπορούσε να προληφθεί αν μόνο μπορούσαμε να ελέγξουμε την πίεση αίματος.

Mολονότι η μελέτη Framingham εστίαζε μόνο στους πρόωρους θανάτους, η πτυχή αυτή ελάχιστα ελήφθη υπόψη μέσα στην αναστάτωση μια κοινωνίας που λαχταρούσε γρήγορους τρόπους παράτασης της ζωής. Η υπόσχεση του ελέγχου της αρτηριακής πίεσης συνάντησε την ανταπόκριση της βιομηχανίας φαρμάκων, των ιατρών και του κόσμου. Έτσι άρχισε η παγκόσμια εστίαση στη μείωση της πίεσης αίματος, και το ξεκίνημα μια ολοένα αναπτυσσόμενης βιομηχανίας με τζίρους πολλών δις δολλαρίων.

Οι ιδιαίτερα υψηλές πιέσεις αίματος, συνήθως στους υπερηλίκους, συνδέθηκαν με την πιθανότητα θανάτου ή εγκεφαλικού επεισοδίου που συχνά είναι εξουθενωτικό ή θανατηφόρο. Αυτό υπήρξε ένα από τα πρώιμα ευρήματα της μελέτης Framingham στη δεκαετία του 1950. Έκτοτε δόθηκαν πολλές άχρηστες συμβουλές στους υπερτασικούς ασθενείς για αλλαγές στον τρόπο ζωής τους (βλέπε και προηγούμενα άρθρα της σειράς για το αλάτι και την υπέρταση), όπως και εξακολουθούν να δίνονται, με εξαίρεση την πράγματι υγιεινή συμβουλή για διακοπή του καπνίσματος.

Πριν από περίπου 50 χρόνια εμφανίστηκαν τα πρώτα συνταγογραφούμενα φάρμακα μείωσης της πίεσης αίματος, ενώ νεότερα αντιϋπερτασικά φάρμακα συνταγογραφούνται και σήμερα ευρύτατα. Η λογική φαίνεται απλή: αν η υψηλή πίεση αίματος είναι κάτι κακό η ελάττωσή της θα είναι κάτι καλό, και οι άνθρωποι που θα παίρνουν τα φάρμακα θα παθαίνουν λιγότερα εγκεφαλικά και θα ζουν περισσότερο.

Όπως όμως θα δείτε, αυτό αληθεύει μόνο για τους ανθρώπους που έχουν πολύ υψηλή πίεση αίματος, δηλαδή αυτούς που βρίσκονται στο κορυφαίο 10%. Αυτό που δείχνει να αγνοεί η συμβατική ιατρική είναι ότι οι παρενέργειες των αντιϋπερτασικών φαρμάκων είναι τόσο έντονες ώστε 20-60% των ανθρώπων που τα λαμβάνουν τα σταματούν μέσα στα πρώτα τρία χρόνια.

Οι παράπλευρες ζημιές είναι τόσο σημαντικές για τους πολλούς ώστε δεν αποκομίζεται καμία αύξηση στο προσδόκιμο ζωής, ή η αιτία θανάτου αλλάζει σε κάτι άλλο, όπως συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια που κανονικά δεν οφείλεται στην υπέρταση. Όταν το σώμα μας αυξάνει την πίεση αίματος υπάρχει λόγος, γίνεται για να διατηρηθεί η καλή παροχή οξυγόνου και θρεπτικών στοιχείων σε όλα τα όργανα. Η άμεση βίαιη χρήση χημικών ουσιών προς μείωση της αρτηριακής πίεσης που πραγματοποιείται με το να διαστέλλονται οι αρτηρίες ή οι φλέβες, να εξασθενίζεται η καρδιά, ή να αυξάνεται η διούρηση σπανίως προσφέρει κάτι που να αξίζει συνολικά.

Στα επόμενα θα αρχίσουμε να εξετάζουμε τους μύθους που περιβάλλουν την υπέρταση. Πρώτα όμως μερικές πρακτικές πληροφορίες. Λογικά είστε όλοι εξοικειωμένοι με τη διαδικασία μέτρησης τυλίγοντας το περιβραχιόνιο, τοποθετώντας το ακουστικό κ.λπ. Ο φόβος του εξεταζόμενου μπορεί να ανυψώσει την πίεση, κάτι που μπορεί να αποφευχθεί με χαλάρωση στο εξεταστήριο ή με μέτρηση κατ’ οίκον.

Ο αριστερός βραχίονας υποτίθεται ότι δίνει πιο αξιόπιστες μετρήσεις από το δεξιό. Ο βραχίονας θα πρέπει να υποστηρίζεται στο ύψος της καρδιάς με τον εξεταζόμενο καθιστό και τον αγκώνα λυγισμένο. Πολλαπλές μετρήσεις, αλλά μόνο 3-4 σε μια συνεδρία στον ίδιο βραχίονα θα πρέπει να δώσουν 2-3 επαναλήψιμες τιμές. Το μέγεθος του περιβραχιόνιου θα πρέπει να είναι το σωστό. Μια γεμάτη ουροδόχος κύστη, ένα πρόσφατο γεύμα, το κάπνισμα ή η πόση αλκοόλ όλα τους επηρεάζουν τη μέτρηση.

Και οι δύο τιμές είναι σημαντικές, αν και η υψηλή διαστολική (η μικρή πίεση, ΔΠ) απειλεί τέσσερις φορές περισσότερο από την κατ’ αναλογία υψηλή συστολική (τη μεγάλη πίεση, ΣΠ). Σε 30-40% των ασθενών των οποίων η ΔΠ υπερβαίνει τα 90 mm Hg, επαναληπτικές μετρήσεις που θα ληφθούν μετά από λίγο θα βρίσκονται σαφώς κάτω από την τιμή αυτή.

Σε αυτούς τους ασθενείς θα επισημανθεί ότι η αρτηριακή τους πίεση είναι οριακά ανυψωμένη και ότι θα πρέπει να ελέγχονται τουλάχιστον ετησίως. Βέβαια οι περισσότεροι από αυτούς μόλις ακούσουν αυτή τη σύσταση θα αποκτήσουν άγχος και μαζί με αυτό οριακά ανυψωμένη πίεση αίματος, οπότε θα γίνουν στόχοι για αντιϋπερτασικά φάρμακα.

Η ανυψωμένη πίεση αίματος καλείται υπέρταση, ενώ η χαμηλωμένη υπόταση.

Οι μετρήσεις της πίεσης στο σπίτι τείνουν να βρίσκονται σε επίπεδα χαμηλότερα κατά 12 mm Hg (συστολική) και κατά 7 mm Hg (διαστολική) από τις αντίστοιχες μετρήσεις στο εξεταστήριο. Επειδή κάποιος μπορεί να υποβληθεί σε αγωγή με ακριβά φάρμακα που συνοδεύονται από δυνητικές παρενέργειες με βάση μια διαφορά 2 mm Hg στη μέτρηση, είναι σπουδαίο το να είμαστε πεπεισμένοι ότι οι τιμές είναι ακριβείς.

Δεν υπάρχουν συμπτώματα από την υπέρταση εκτός κι αν είναι πολύ υψηλή, πάνω από 200/100, κάτι που βρίσκεται μόνο στο 5-8% των υπερηλίκων. Αλλαγές στον αμφιβληστροειδή χιτώνα των ματιών και εγκεφαλικά επεισόδια είναι συμπτώματα της τόσο υψηλής υπέρτασης. Από την άλλη, η υπόταση μπορεί να προκαλέσει εμβοές στα αυτιά ή λιποθυμία, συνήθως σε επίπεδα κάτω από 60/30. Όμως, μερικώς αποφραγμένες καρωτίδες (στο λαιμό) μπορεί να προκαλέσουν τα ίδια αυτά συμπτώματα σε υψηλότερες πιέσεις αίματος.

Η αρτηριακή πίεση ανυψώνεται φυσικά με το προχώρημα της ηλικίας. Ενώ ανεβαίνει περισσότερο στις πιο ηλικιωμένες γυναίκες από ό,τι στους εξίσου ηλικιωμένους άνδρες, οι γυναίκες ζουν περισσότερο. Οι «κανονικές» τιμές που οι ιατροί μάς ζητούν να εγγίσουμε, δηλαδή 120/80 mm Hg, στην πραγματικότητα παρατηρούνται μόνο στο 25% των ενηλίκων ανδρών όσον αφορά τη συστολική (μεγάλη) και μόνο στο 36% των ενηλίκων ανδρών όσον αφορά τη διαστολική (μικρή) πίεση.

Δεδομένου ότι ο φόβος, η συγκίνηση ή η άσκηση ανυψώνουν τόσο τον καρδιακό ρυθμό όσο και την πίεση, είναι ξεκάθαρο ότι το σώμα μας μπορεί να προσαρμόζεται στην ανάγκη για παροχή θρεπτικών στοιχείων στο αίμα, και μπορεί να αλλάζει την ποσότητα του αίματος που ρέει αλλάζοντας την πίεση, ανάμεσα σε άλλα. Το σώμα μας είναι έξυπνα προγραμματισμένο να αντισταθμίζει το στρες και τις αλλαγές της στάσης του κατ΄αυτόν τον τρόπο, πράγμα που σημαίνει ότι η αρτηριακή σας πίεση δεν θα πρέπει να παραμένει σταθερή κάτω από μεταβαλλόμενες συνθήκες.

Ωστόσο, πόσο υψηλή είναι πραγματικά η «υψηλή» πίεση αίματος; Πότε γίνεται τόσο υψηλή ώστε να χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή; Τι πραγματικά λένε οι έρευνες για τη σχέση θνησιμότητας (θανάτων από όλες τις αιτίες) με την υψηλή ή χαμηλή πίεση αίματος; Ποια είναι τα πραγματικά αίτια και η φυσική θεραπεία της υπέρτασης; Αυτά και άλλα παράξενα στα επόμενα.

(ΠΡΟΣΟΧΗ: Οι αναγνώστες μπορούν να βρίσκουν προηγούμενα άρθρα της σειράς κλικάροντας στις συνδέσεις – links που ακολουθούν κάτω από το άρθρο ή αναζητώντας τα βάζοντας το όνομα του συγγραφέα στη μηχανή αναζήτησης του zougla.gr).

Διαβάστε επίσης:

Πως να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότερος (μέρος 65ο), Πρώτη καταχώρηση: Σάββατο, 20 Νοεμβρίου 2010, 10:38

Πως να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότερος (μέρος 64ο), Σάββατο, 6 Νοεμβρίου 2010, 08:39

Πως να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότερος (μέρος 63ο), Σάββατο, 23 Οκτωβρίου 2010, 11:01

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότερος (μέρος 62ο), Σάββατο, 6 Οκτωβρίου 2010, 13:37

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότερος (μέρος 61ο), Σάββατο, 25 Σεπτεμβρίου 2010, 13:01

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότερος (μέρος 60ο), Σάββατο, 11 Σεπτεμβρίου 2010, 14:09

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότερος (μέρος 59ο), Σάββατο, 28 Αυγούστου 2010, 11:39

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότερος (μέρος 58ο), Σάββατο, 14 Αυγούστου 2010, 17:06

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότερος (μέρος 57ο), Σάββατο, 7 Αυγούστου 2010, 10:48

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότερος (μέρος 56ο), Σάββατο, 24 Ιουλίου 2010, 09:42

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότερος (μέρος 55ο), Σάββατο, 10 Ιουλίου 2010, 10:18

Πώς να γίνετε, να νιώθετε και να δείχνετε νεότερος (μέρος 54ο), Σάββατο, 26 Ιουνίου 2010, 09:54