Του Κώστα Μπετινάκη
Η ειρωνεία της Ιστορίας: Για τρίτη φορά σε περίοδο πεντηκονταετίας, η ημερομηνία 15η Ιουλίου γράφει με μελανά χρώματα τα ελληνικά δρώμενα.
Η 15η Ιουλίου, διπλή μαύρη επέτειος για μας, με πρώτη αυτή των Ιουλιανών και δεύτερη την Κυπριακή τραγωδία (σ.σ.: το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου με επακόλουθο την τουρκική εισβολή) φέρνει στο νου μερικά πράγματα που η σημερινή ροή των γεγονότων ηθελημένα τείνει να ξεχάσει.
Ελπίζω να μην τριτώσει σήμερα το κακό, με την τραγική για τον ελληνισμό ημερομηνία.
Την 15η Ιουλίου 1965 είχαμε τα «Ιουλιανά», με το «βασιλικό πραξικόπημα» την ανατροπή της κυβέρνησης Γεωργίου Παπανδρέου και την «αποστασία».
Εκείνος ο Ιούλιος του 1965 άρχισε περίεργα. Επιφανειακά «όλη η Ελλάδα αναμένει το ευτυχές γεγονός». Η Άννα-Μαρία, η Δανή πριγκίπισσα την οποία νυμφεύθηκε ο Κωνσταντίνος τον Σεπτέμβριο, ήταν έγκυος, το βασιλικό ζεύγος είχε εγκατασταθεί στα ανάκτορά του στην Κέρκυρα και ο τοκετός ανεμένετο από ημέρα σε ημέρα. Το θερμόμετρο δεν είχε ξεπεράσει τους 30 βαθμούς στην Αθήνα, φωτιές δασών δεν αναφέρονταν, αλλά το πολιτικό θερμόμετρο ήταν στα ύψη και μια πολιτική φωτιά έκαιγε και πυρπολούσε το κυβερνητικό κόμμα της Ένωσης Κέντρου, τη Βουλή και, εμμέσως τουλάχιστον, τα άλλα κόμματα.
Για πολλούς η λέξη «Ιουλιανά» φέρνει… ανατριχίλα
Και όμως αυτά που συνέβησαν στην Ελλάδα στις 15 Ιουλίου 1965 και τις αμέσως επόμενες ημέρες αποτελούν ένα από τα μεγάλα ορόσημα της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας μας.
Ο νεαρός βασιλιάς, αυτός για τον οποίο ο Γεώργιος Παπανδρέου έλεγε πριν από λίγους μήνες πως «είναι καλό παιδί, θα τον εγγράψουμε και στην Ένωση Κέντρου», αυτός για τον οποίο μόλις τον περασμένο Νοέμβριο είχε δηλώσει στη Βουλή ότι «τηρεί εις το ακέραιον το γράμμα και το πνεύμα του πολιτεύματος» είχε αγνοήσει και το γράμμα και το πνεύμα του και είχε ορκίσει 
πρωθυπουργό τον Γεώργιο Αθανασιάδη-Νόβα, τον τότε πρόεδρο της Βουλής.
Ακολούθησε περίοδος πολιτικής αναταραχής με κατάληξη το στρατιωτικό πραξικόπημα της 21ης Απριλίου.
Κύπρος: Συνολικά 41 χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την εκδήλωση του προδοτικού πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 1974 και Κυβέρνηση, Βουλή και κυπριακός λαός τιμούν όλους όσοι έπεσαν υπερασπιζόμενοι τη δημοκρατία και τη νομιμότητα.
Αναδημοσιεύω από άρθρο της 15ης Ιουλίου 2010 στο www.styx.gr:
Κάθε τέτοια μέρα, θυμάμαι εκείνους που μας έλεγαν στις εφημερίδες που εργαζόμουν πως «το Κυπριακό δεν πουλάει».
Και χρησιμοποιούσαν για να περάσουν την άποψή τους, κάποια παπαγαλάκια μιας πολιτικής που ήθελε «να μη θίξουμε τα κακώς κείμενα».
Αφού λοιπόν, μάθαμε μεν ποιος φταίει για το πραξικόπημα στην Κύπρο, που προκάλεσε την τουρκική εισβολή, ουδέποτε προχωρήσαμε σε δίκη, για να μην αποκαλυφθεί ποιος τους έβαλε να το κάνουν.
Ήμουν από τους «τυχερούς», που βρέθηκαν τον Ιούλιο του 1974 να υπηρετούν τη θητεία τους στην Αλεξανδρούπολη. Το πρωινό εκείνο είχα βγει από το στρατόπεδο συνοδηγός στην καμιονέτα των «ωνίων».
Θυμάμαι πως είχα σταματήσει στον ΟΤΕ να τηλεφωνήσω στην αρραβωνιαστικιά μου (που τότε εργαζόταν στη Citibank). Δεν πρόλαβα να της πως «καλημέρα» κι άκουσα τη Μίνα να μου λέει με φανερή ανησυχία: «Έγινε πραξικόπημα στην Κύπρο. Σκοτώσαν τοn Μακάριο. Tα μάθαμε από τέλεξ που πήραμε πριν λίγο…».
Ήταν Δευτέρα, 15 Ιούλη του 1974, στην Αλεξανδρούπολη όλα κυλούσαν με τη γνωστή καθημερινότητα, χωρίς κάποιος να γνωρίζει πως από τις 08.15 το πρωί, στην Κύπρο, είχαν αρχίσει να βγαίνουν άρματα μάχης από το στρατόπεδο της Κοκκινοτριμιθιάς…
Επιστρέφοντας στο στρατόπεδο Ψιλογιάννη στην «140 Α/Κ ΜΠΜΠ», έμαθα πως βρισκόμαστε σε επιφυλακή. Σε πέντε μέρες θα είχαμε «μετακομίσει» στα σύνορα. Θα υποδεχόμαστε τους επίστρατους και θα ζούσα τα καλά της «παρατεταμένης θητείας» σε εμπόλεμη κατάσταση…
Μαύρα Ιουλιανά στην Ιστορία
Διήμερο δραματικών συμβάντων με την απόπειρα δολοφονίας του πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου στο Παρίσι (30 Ιουλίου 1920) από βασιλόφρονες αξιωματικούς και τα αντίποινα των Βενιζελικών με τη δολοφονία του Ίωνα Δραγούμη στην Αθήνα (31 Ιουλίου 1920). Ήταν ένα ακόμη θλιβερό επακόλουθο του εθνικού διχασμού…
