Μια νέα ημέρα φαίνεται ότι ξημερώνει για τους κατοίκους της Ζιμπάμπουε οι οποίοι δεν μπορούν για ιατρικούς λόγους να μιλήσουν. Η κυβέρνηση της αφρικανικής χώρας κυκλοφόρησε πριν από λίγες ημέρες ένα ενιαίο λεξικό της νοηματικής γλώσσας σε μια προσπάθεια να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στην πληθώρα διαλέκτων που χρησιμοποιούνται από κωφάλαλους. Σύμφωνα με δημοσίευμα του βρετανικού τηλεοπτικού δικτύου BBC τα προβλήματα στη συνενόηση είναι χεδόν καθημερινά καθώς οι ίδιες χειρονομίες ερμηνεύονταν με διαφορετικό τρόπο από πόλη σε πόλη και από χωριό σε χωριό.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα:
Α) Ενωμένες γροθιές με τους αντίχειρες προς τα πάνω: Στην πρωτεύουσα Χαράρε αυτή η χειρονομία δε σημαίνει απολύτως τίποτα. Αντίθετα στην πόλη Μπουλαβάγιο (Bulawayo) σημαίνει «είμαι καλά». Από την πλευρά τους, για να δείξουν οι κάτοικοι της πρωτεύουσας ότι «όλα είναι εντάξει, όλα είναι καλά» χρησιμοποιούν τα τέσσερα δάχτυλα προς τα πάνω.
Β) Η χειρονομία που αντιστοιχεί στο «παπούτσι» στη Χαράρε, στην πόλη Μπουλαβάγιο σημαίνει «γουρούνι».
Γίνεται αντιληπτό λοιπόν ότι τα προβλήματα στην κοινότητα των κωφών και των κωφάλαλων είναι μεγάλα. Έτσι λοιπόν, υπάλληλοι του υπουργείου Παιδείας σε συνεργασία με διερμηνείς από όλα τα μέρη της αφρικανικής χώρας δούλεψαν από κοινού για έναν χρόνο προκειμένου να βρουν τη «χρυσή» τομή ανάμεσα στις διαφορετικές διαλέκτους.
«Αρκετοί άνθρωποι δυσκολεύονταν να χρησιμοποιήσουν τα παλιά λεξικά νοηματικής γλώσσας καθώς τα νοήματα είναι διαφορετικά ανάλογα με την περιοχή, αχρηστεύοντας έτσι το υλικό που έχουν στα χέρια τους. Το πλεονέκτημα αυτού του λεξικού είναι ότι φτιάχτηκε από κωφάλαλους για… κωφάλαλους! Ένα συγκεκριμένο και ξεκάθαρο λεξικό αποτελεί το κλειδί για καλή επικοινωνία. Γνωρίζουμε περιπτώσεις που ένας εργοδότης αναγκάζεται να γράψει αυτό που θέλει σε ένα χαρτί –κίνηση άκρως υποτιμητική για κάποιον που δεν μπορεί να ακούσει αλλά ούτε να μιλήσει- προκειμένου να γίνει κατανοητός», αναφέρει ο Sindile Mhlanga, ένας από τους ανθρώπους που βοήθησαν για τη δημιουργία του λεξικού.
Ορισμένα από τα νοήματα τροποποιήθηκαν ακόμα και λόγω διαφορετικής κουλτούρας.
Η λέξη «κορίτσι» γίνεται αντιληπτή με την τοποθέτηση των τριών πρώτων δακτύλων στο ύψος του στήθους με φορά προς τα πάνω προκειμένου να σχηματίζονται νοητικά τα μακριά μαλλιά που παραπέμπουν στο γυναικείο φύλο. Καθώς όμως αρκετές από τις γυναίκες στην αφρικανική χώρα συνηθίζουν να έχουν κοντά μαλλιά, η χειρονομία τροποποιείται και πλέον σχηματίζεται με τα δύο χέρια να ακουμπούν το στήθος με τους αγκώνες προς τα κάτω και σε κλειστή θέση. «Απώτερος σκοπός αυτής της προσπάθειας είναι κάποια στιγμή να εξαφανιστούν οι διερμηνείς και όλοι να μπορούν να συνεννοηθούν με όλους», προσθέτει.
Από την πλευρά της η εκπρόσωπος του Κέντρου Αναπήρων «Βασιλιάς Γεώργιος Στ’» στην πόλη Μπουλαβάγιο (βασικός χρηματοδότης του λεξικού) ξεκαθαρίζει ότι οι περισσότερες λέξεις εναρμονίζονται με τη διεθνή νοηματική γλώσσα.
«Στέλνουμε συχνά αντιπροσώπους μας σε διάφορα σημεία της γης προκειμένου να βελτιώνουμε συνεχώς τη “νέα πρόταση”», υπογραμμίζει η Samantha Nyereyemhuka.
Σύμφωνα με νεώτερα στοιχεία του υπουργείου Παιδείας, οι κωφάλαλοι φθάνουν τους 20.000 στη Ζιμπάμπουε.
Δείτε το video…
Επιμέλεια: Μάριος Βελέντζας
