Ανακατανέμει κονδύλια, δίνει εγκρίσεις για να τρέξουν παγωμένα προγράμματα και αλλάζει τους «κανόνες του παιχνιδιού», ώστε να εκταμιευτούν γρηγορότερα και περισσότερα κονδύλια στην πραγματική οικονομία. Η υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης, Λούκα Κατσέλη, αλλάζει τελείως το σκηνικό, βάζοντας ένα δύσκολο στοίχημα, αποδοτικότητας και αξιοπιστίας και μάλιστα σε μια δύσκολη στιγμή για την οικονομία.
Μεταξύ άλλων, προανήγγειλε τέσσερις μεγάλες αλλαγές στο ΕΣΠΑ, το ΤΕΜΠΜΕ, τις ενισχύσεις των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και τον επενδυτικό νόμο που φέρνει το υπουργείο Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας το 2010.
Η μεγαλύτερη όμως έκπληξη προέρχεται από τη δέσμευσή της ότι μέσα στο 2010 τα προγράμματα του ΕΣΠΑ θα ενισχύσουν την οικονομία με 10 δισ. ευρώ εκ των οποίων 6,95 δισ. ευρώ αφορούν κοινοτικά κονδύλια και 3,35 δισ. ευρώ αφορούν εθνικούς πόρους.
Παράλληλα, εξήγησε ότι μέχρι το 2015 μόνο 16 δισ. ευρώ είναι διαθέσιμα για νέες επενδύσεις. Όπως ανακοίνωσε η υπουργός, θα υπάρξει νέος αναπτυξιακός νόμος για στήριξη παραγωγικών αναδιαρθρώσεων και πράσινη ανάπτυξη με νέα κριτήρια.
Σύμφωνα με τα όσα δήλωσε η υπουργός Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας εκκρεμούν 2.000 αιτήσεις για ένταξη στον επενδυτικό νόμο. Αυτές και οι νέες αιτήσεις που θα υποβληθούν μέχρι 31/12/2009 θα αξιολογηθούν βάσει του ισχύοντα νόμου, ενώ από τις αρχές του 2010 θα παρουσιαστεί ένα νέο πλαίσιο για τον επενδυτικό νόμο με διαφορετικά κριτήρια.
Όσον αφορά το πρόγραμμα ενίσχυσης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων για το οποίο οι προτάσεις θα υποβάλλονται μέχρι 18/12/2009 θα συνεχιστεί -σύμφωνα με την κα Κατσέλη- σε πρώτη φάση με εντάξεις μέχρι 500 εκατ. ευρώ, ενώ σε δεύτερη φάση θα ενεργοποιηθεί και το υπόλοιπο της συνολικής δημόσιας δαπάνης που αφορά τις ΜμΕ ύψους 1,05 δισ. ευρώ, με νέες προκηρύξεις και νέα κριτήρια όπως η επιδότηση εργασίας.
Το σχέδιο της υπουργού Οικονομίας για το ΕΣΠΑ θα παρουσιαστεί σήμερα σε όλη του την έκταση και θα προβλέπει:
– Ολοκλήρωση της αναθεώρησης του ΕΣΠΑ μέσα στο προσεχές 6μηνο. Η εφαρμογή του θα παρουσιάσει ουσιαστική πρόοδο ώστε στο τέλος του 2010 να έχει καλύψει ένα σημαντικό μέρος από το χαμένο έδαφος της πρώτης τριετίας 2007 – 2009. Σημειώνεται ότι μέχρι σήμερα έχουν εκταμιευτεί μόνο 800 εκατ. ευρώ δηλαδή το 3% του συνολικού προϋπολογισμού.
– Επέκταση της περιφερειακής διάστασης του ΕΣΠΑ με ενίσχυση των αρμοδιοτήτων των Περιφερειακών Διαχειριστικών Αρχών. Στόχος της κ. Κατσέλη είναι να περιοριστούν σημαντικά τα πολλαπλά επίπεδα διαχείρισης τα οποία δημιουργούν εμπλοκές.
– Καθιέρωση του στρατηγικού προγραμματισμού των δημόσιων έργων κατά περιόδους, με προγραμματισμό στη ροή των πόρων, έλεγχο και τακτική παρουσίαση της εξέλιξής τους, για να μπορεί ο πολίτης να κρίνει την αποτελεσματικότητα και την αξιοπιστία των εξαγγελιών.
– Κατάργηση των συγκεντρωτικών και γραφειοκρατικών διατάξεων εφαρμογής των προγραμμάτων. Ακυρώνονται συστάσεις φορέων, οι 13 Αναπτυξιακοί Οργανισμοί Περιφέρειας και η Νομός Α.Ε., των οποίων η αναγκαιότητα δεν τεκμηριώνεται.
– Τροποποιείται ο Νόμος 3614/2007 ώστε να απλοποιηθούν και να επιταχυνθούν οι διαδικασίες υλοποίησης του ΕΣΠΑ, με ταυτόχρονη βελτίωση του συστήματος αξιολόγησης και ελέγχου των έργων.
Οι μέχρι τώρα πληρωμές που έγιναν στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ αφορούν κατά 208,5 εκατ. ευρώ τα 7 επιχειρησιακά προγράμματα που διαχειρίζονται τα υπουργεία και κατά 591,5 εκατ. ευρώ τα έργα και τις δράσεις που υλοποιούνται στις πέντε υπερπεριφέρειες της χώρας.
Απορροφήσεις… «ψίχουλα»
Από τα προγράμματα των υπουργείων, τη μεγαλύτερη ποσοστιαία απορρόφηση (5,65%) έχει το πρόγραμμα Ανταγωνιστικότητα το οποίο έχει απορροφήσει 85,68 εκατ. ευρώ έναντι συνολικού προϋπολογισμού 1,51 δισ. ευρώ. Το σαφώς μεγαλύτερο -σε προϋπολογισμό- πρόγραμμα Προσπελασιμότητα, με συνολικό διαθέσιμο ποσό 4,97 δισ. ευρώ, παρουσίαζε στις αρχές Νοεμβρίου απορρόφηση 1,56%, που αντιστοιχεί σε 77,6 εκατ. ευρώ.
Οι απορροφήσεις στις πέντε υπερπεριφέρειες της χώρας είναι πάντως μεγαλύτερες, καθώς ακόμα υλοποιούνται έργα που ξεκίνησαν από το Γ’ ΚΠΣ. Στην περιφέρεια Μακεδονίας-Θράκης η απορρόφηση στις αρχές Νοεμβρίου έφτασε το 8,47%, που αντιστοιχεί σε 208,5 εκατ. ευρώ, επί συνολικού προϋπολογισμού 3,26 δισ. ευρώ.
Σημαντικά χαμηλότερη είναι η απορρόφηση από το δεύτερο μεγαλύτερο πρόγραμμα που αφορά την περιφέρεια της Αττικής. Στην περιφέρεια αυτή, που φιλοξενεί περίπου το 50% του πληθυσμού της χώρας, μέσα στα δύο χρόνια υλοποίησης του ΕΣΠΑ απορροφήθηκαν 76,5 εκατ. ευρώ (ποσοστό 2,51%) από τον συνολικό προϋπολογισμό των 3,051 δισ. ευρώ.
Αλλάζει ο επενδυτικός νόμος
Η αναθεώρηση του ΕΣΠΑ θα προωθηθεί ταυτόχρονα με την αναμόρφωση του επενδυτικού νόμου. Η διαφοροποίηση των παρεχόμενων κινήτρων θα βασιστεί σε με νέα κριτήρια:
* Την προαγωγή της καινοτομίας, της εξαγωγικής δραστηριότητας και της πράσινης οικονομίας και επιχειρηματικότητας.
* Τη σύνδεση της χορηγούμενης ενίσχυσης με τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, εκτός των επενδύσεων εξοικονόμησης ενέργειας, ΑΠΕ, επενδύσεων εξαιρετικά προηγμένης τεχνολογίας και καινοτομίας.
* Τον ορθολογικό σχεδιασμό του χάρτη περιφερειακών ενισχύσεων με εξάλειψη των παράδοξων καταστάσεων όπου επενδύσεις σε οικονομικά εύρωστους νομούς ενισχύονται με ίδια ποσοστά ή και με μεγαλύτερα σε σχέση με αδύναμους οικονομικά νομούς.
* Την επιτάχυνση των διαδικασιών εξέτασης των αιτημάτων ένταξης στον αναπτυξιακό νόμο και καταβολής της ενίσχυσης.
