Μια φυσικά παραγόμενη ουσία στο έντερο των βρεφών φαίνεται να καταστέλλει τις αλλεργικές αντιδράσεις του ανοσοποιητικού συστήματος και να μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης αλλεργιών και άσθματος αργότερα στην παιδική ηλικία, σύμφωνα με νέα διεθνή μελέτη.
Η ουσία αυτή είναι ένας βακτηριακός μεταβολίτης, γνωστός ως 4-hydroxyphenyl lactate (4-OH-PLA), που παράγεται από συγκεκριμένα βακτήρια του εντέρου, τα bifidobacteria. Όταν τα βακτήρια αυτά εγκαθίστανται νωρίς στο έντερο των βρεφών, φαίνεται να «ηρεμούν» το ανοσοποιητικό σύστημα και να περιορίζουν την υπεραντίδρασή του σε αλλεργιογόνα.
Σε εργαστηριακά πειράματα με ανθρώπινα ανοσοκύτταρα, οι ερευνητές έδειξαν ότι η 4-OH-PLA μειώνει την παραγωγή της ανοσοσφαιρίνης Ε (IgE) κατά περίπου 60%. Η IgE αποτελεί βασικό μοριακό μηχανισμό των αλλεργιών, ενεργοποιώντας ανοσοκύτταρα όταν ο οργανισμός εκτίθεται σε ουσίες όπως η γύρη ή πρωτεΐνες τροφίμων.
Η μείωση της IgE επιτεύχθηκε χωρίς να επηρεαστεί η παραγωγή άλλων αντισωμάτων, στοιχείο που ενισχύει την υπόθεση ότι ο μεταβολίτης δρα στοχευμένα στις αλλεργικές αντιδράσεις.
Τα ευρήματα προέρχονται από μελέτη υπό την καθοδήγηση του Πολυτεχνείου της Δανίας (DTU), με τη συμμετοχή ερευνητών από πολλές χώρες, και δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Microbiology.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν 147 παιδιά από τη γέννηση έως την ηλικία των πέντε ετών. Διαπίστωσαν ότι τα βρέφη με υψηλή αφθονία συγκεκριμένων bifidobacteria στο έντερό τους παρουσίαζαν σαφώς μικρότερη πιθανότητα ανάπτυξης αλλεργιών και άσθματος.
Η ανάλυση δεν περιορίστηκε σε μία μόνο ομάδα. Συμπεριέλαβε δεδομένα από τρεις μεγάλες πληθυσμιακές μελέτες σε Σουηδία, Γερμανία και Αυστραλία. Οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα κοπράνων για τη βακτηριακή σύνθεση και τα επίπεδα μεταβολιτών, καθώς και δείγματα αίματος για την παρουσία IgE έναντι τροφικών και αερομεταφερόμενων αλλεργιογόνων.
Η εικόνα ήταν συνεπής: περισσότερα bifidobacteria, περισσότερη 4-OH-PLA, χαμηλότερα επίπεδα IgE.
Η επικεφαλής της μελέτης, καθηγήτρια Σουζάν Μπριξ Πέντερσεν από το DTU, τονίζει ότι για πρώτη φορά τεκμηριώνεται με σαφήνεια ένας συγκεκριμένος βιολογικός μηχανισμός που συνδέει τη μικροχλωρίδα του εντέρου με την πρόληψη αλλεργικών νόσων ήδη από τη βρεφική ηλικία.
Όπως επισημαίνει, αν η γνώση αυτή μεταφραστεί σε προληπτικές παρεμβάσεις — όπως προβιοτικά συμπληρώματα ή εμπλουτισμένο βρεφικό γάλα — θα μπορούσε να ανοίξει ένας νέος δρόμος για τη μείωση των αλλεργιών και του άσθματος, που συγκαταλέγονται στις συχνότερες χρόνιες παθήσεις στα παιδιά.
Η μελέτη εξέτασε και τους παράγοντες που ευνοούν την πρώιμη αποίκιση του εντέρου με bifidobacteria. Τα παιδιά που γεννήθηκαν με φυσιολογικό τοκετό είχαν έως και 14 φορές περισσότερες πιθανότητες να αποκτήσουν τα βακτήρια αυτά από τις μητέρες τους.
Ο αποκλειστικός θηλασμός και η πρώιμη επαφή με άλλα παιδιά συνέβαλαν επίσης στην αύξηση της παρουσίας τους στο έντερο.
Οι ερευνητές προειδοποιούν, ωστόσο, ότι ο σύγχρονος τρόπος ζωής έχει περιορίσει σημαντικά τη φυσική μετάδοση των bifidobacteria, γεγονός που καθιστά αναγκαία την αναζήτηση εναλλακτικών προληπτικών στρατηγικών για βρέφη που δεν αποικίζονται επαρκώς.
Με βάση τα ευρήματα, εξετάζεται η δυνατότητα προσθήκης της 4-OH-PLA ή προβιοτικών βακτηρίων που την παράγουν σε συμπληρώματα διατροφής ή βρεφικό γάλα. Στόχος είναι στοχευμένες παρεμβάσεις στο κρίσιμο χρονικό παράθυρο των πρώτων μηνών ζωής, όταν διαμορφώνεται το ανοσοποιητικό σύστημα.
