Την έκδοση νέας Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) για το επενδυτικό clawback των ετών 2026–2027 προανήγγειλε ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, μιλώντας στην ετήσια εκδήλωση της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ).
Σύμφωνα με τον υπουργό, η ΚΥΑ των υπουργείων Υγείας και Ανάπτυξης αναμένεται να εκδοθεί έως την επόμενη εβδομάδα και θα συνεχίσει το πλαίσιο συμψηφισμού μέρους των υποχρεώσεων clawback των φαρμακευτικών εταιρειών με επιλέξιμες επενδυτικές δαπάνες. Το μέτρο εφαρμόζεται από το 2019 και έχει αποτελέσει βασικό εργαλείο κινητοποίησης επενδύσεων στον κλάδο.
Μέχρι και το 2025, η δημόσια δαπάνη για το επενδυτικό clawback ανήλθε στα 350 εκατ. ευρώ, ενώ πρόσφατα εκδόθηκε απόφαση για την περίοδο 2024–2025 ύψους 100 εκατ. ευρώ. Σε ορίζοντα επταετίας, το μέτρο έχει κινητοποιήσει επενδύσεις 1,6 δισ. ευρώ, με τον υπουργό να εκτιμά ότι στον νέο κύκλο εφαρμογής του θα ξεπεράσουν τα 2 δισ. ευρώ. Όπως ανέφερε, η νέα ΚΥΑ θα περιλαμβάνει και τις θυγατρικές εταιρείες, διευρύνοντας τον κύκλο των δικαιούχων.
Χαρακτηρίζοντας το επενδυτικό clawback ως «μακράν το πιο επιτυχημένο επενδυτικό εργαλείο του ελληνικού κράτους από όλους τους αναπτυξιακούς νόμους», ο κ. Γεωργιάδης σημείωσε ότι η κυβέρνηση εξετάζει τη μονιμοποίησή του, υπογραμμίζοντας τη συμβολή του στη δημιουργία νέων παραγωγικών μονάδων και στην ενίσχυση της επάρκειας φαρμάκων.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον ρόλο της φαρμακοβιομηχανίας στο παραγωγικό μοντέλο της χώρας, δηλώνοντας: «Εδώ έχουμε το κατ’ εξοχήν παράδειγμα μιας παραγωγικής και βιομηχανικής Ελλάδας, έρευνας και τεχνολογίας, στην οποία η χώρα πρωταγωνιστεί, εξάγει και ανταγωνίζεται διεθνώς».
Αλλαγές στη φαρμακευτική δαπάνη και στα ΦΥΚ
Δεύτερος άξονας των παρεμβάσεων αφορά τη φαρμακευτική δαπάνη και ειδικότερα τα φάρμακα υψηλού κόστους (ΦΥΚ). Ο υπουργός ανακοίνωσε ότι εντός του 2026 θα προχωρήσει ο διαχωρισμός της δαπάνης μεταξύ πρωτότυπων βιολογικών και βιοομοειδών, κατά το πρότυπο του διαχωρισμού γενόσημων και μη γενόσημων στα φάρμακα λιανικής.
Υπενθύμισε ότι από τον Ιούλιο του 2025 εφαρμόζεται ήδη αντίστοιχος διαχωρισμός στο retail, με στόχο τη συγκράτηση της δαπάνης και την προστασία του προϋπολογισμού για τα γενόσημα. Τα μέτρα αυτά εντάσσονται σε ευρύτερο σχέδιο εξορθολογισμού της φαρμακευτικής δαπάνης.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στην εκκαθάριση των ΑΜΚΑ, διαδικασία που ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2025 και θα συνεχιστεί εντός του 2026, με εκτιμώμενη εξοικονόμηση σημαντικών πόρων, κυρίως στο νοσοκομειακό φάρμακο. Παράλληλα, προανήγγειλε την πιλοτική εφαρμογή SPC φίλτρων για 150 φάρμακα εντός Φεβρουαρίου, καθώς και την επιβολή μηχανισμού clawback στο ΙΦΕΤ για εταιρείες που εισάγουν συστηματικά φάρμακα μέσω αυτού.
Θέσεις ΠΕΦ: ανάγκη συνεκτικής πολιτικής
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της ΠΕΦ Θεόδωρος Τρύφων τόνισε ότι η ελληνική φαρμακοβιομηχανία αποτελεί κλάδο με υψηλή εγχώρια προστιθέμενη αξία, ισχυρή εξαγωγική παρουσία και σημαντικό επενδυτικό αποτύπωμα. Επισήμανε τις προκλήσεις του διεθνούς γεωπολιτικού και οικονομικού περιβάλλοντος, καθώς και την ανάγκη ενίσχυσης της βιομηχανικής βάσης στην Ευρώπη και την Ελλάδα.
Αναφερόμενος στη μετά-RRF περίοδο, υπογράμμισε ότι οι διαθέσιμοι επενδυτικοί πόροι θα είναι περιορισμένοι και θα πρέπει να κατευθυνθούν σε κλάδους με διεθνή ανταγωνιστικότητα. Όπως σημείωσε, η ελληνική φαρμακοβιομηχανία διαθέτει 51 εργοστάσια, 27 ερευνητικά κέντρα, επενδυτικό πρόγραμμα 1,8 δισ. ευρώ έως το 2028 και χιλιάδες θέσεις εργασίας.
Ο κ. Τρύφων ξεκαθάρισε ότι ο κλάδος δεν ζητά απλώς αύξηση πόρων, αλλά μια συνεκτική και στοχευμένη φαρμακευτική πολιτική για την επόμενη πενταετία, βασισμένη στον έλεγχο της κατανάλωσης, στην αξιοποίηση ψηφιακών δεδομένων, στην ορθολογική αποζημίωση της καινοτομίας και στη στήριξη των παλαιών και γενόσημων φαρμάκων, ώστε να δημιουργείται δημοσιονομικός χώρος για νέες θεραπείες.
