Ρεπορτάζ – Επιμέλεια: Αντώνης Ζήβας
Σε ολική αντεπίθεση περνά ο Ντόναλντ Τραμπ εναντίον της ΕΕ, ο οποίος επανέλαβε με απόλυτο τρόπο την πρόθεσή του να επιβάλει σαρωτικούς δασμούς σε ευρωπαϊκές χώρες που αντιτίθενται στις απαιτήσεις του για τον έλεγχο της Γροιλανδίας.
Σε συνέντευξή του στο ABC News, ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι από την 1η Φεβρουαρίου θα επιβληθούν δασμοί 10% σε «όλα τα προϊόντα» που εισάγονται στις ΗΠΑ από χώρες οι οποίες, όπως είπε, «μπλοκάρουν τα στρατηγικά συμφέροντα της Αμερικής στην Αρκτική». Οι δασμοί αυτοί, σύμφωνα με τον ίδιο, θα αυξηθούν στο 25% από την 1η Ιουνίου, εφόσον δεν υπάρξει συμφωνία για την «απόκτηση» της Γροιλανδίας από τη Δανία.
Ο Τραμπ κατονόμασε ρητά τη Δανία, τη Βρετανία, τη Γερμανία, τη Γαλλία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, την Ολλανδία και τη Φινλανδία, όλες χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ, προειδοποιώντας ότι θα αντιμετωπιστούν με το ίδιο εμπορικό καθεστώς. Όταν ρωτήθηκε αν πρόκειται για απλή διαπραγματευτική πίεση ή για οριστική απόφαση, απάντησε κατηγορηματικά: «Θα το κάνω, 100%».
Ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσε η στάση του στο ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης.
Σε ερώτηση δημοσιογράφου του ABC News για το αν αποκλείει τη χρήση στρατιωτικής βίας ώστε οι ΗΠΑ να αποκτήσουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας, ο Τραμπ αρνήθηκε να απαντήσει ευθέως, λέγοντας απλώς «no comment» (σ.σ. κανένα σχόλιο), αφήνοντας ανοιχτό ένα σενάριο που θεωρείται αδιανόητο από τους Ευρωπαίους συμμάχους.
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος επέκρινε την Ευρώπη, υποστηρίζοντας ότι «θα έπρεπε να ασχολείται με τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας και όχι με το τι κάνει η Αμερική στη Γροιλανδία», συνδέοντας ανοιχτά το ζήτημα με τη γεωστρατηγική σημασία της Αρκτικής και τον ανταγωνισμό με τη Ρωσία και την Κίνα.
Η αντίδραση της Δανίας υπήρξε άμεση και σκληρή. Ο υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λέκε Ράσμουσεν προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια των ΗΠΑ στη Γροιλανδία θα συνιστούσε ευθεία αμφισβήτηση της ίδιας της ύπαρξης του ΝΑΤΟ. «Υπάρχουν κόκκινες γραμμές που δεν μπορούν να ξεπεραστούν. Δεν μπορείς να απειλείς για να αποκτήσεις την κυριότητα ενός εδάφους», δήλωσε, τονίζοντας ότι οι εμπορικές απειλές δεν αποτελούν αποδεκτό εργαλείο διαπραγμάτευσης.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Βρετανίδα υπουργός Εξωτερικών Ιβέτ Κούπερ, η οποία υπογράμμισε ότι το μέλλον της Γροιλανδίας αφορά αποκλειστικά «τον λαό της Γροιλανδίας και τη Δανία» και δεν μπορεί να τεθεί υπό εξωτερική πίεση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση συγκαλεί έκτακτη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες για να εξετάσει κοινή απάντηση στις απειλές Τραμπ. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας δήλωσε ότι η ΕΕ «δεν επιδιώκει σύγκρουση, αλλά θα υπερασπιστεί τη θέση της», ξεκαθαρίζοντας ότι «η κυριαρχία δεν αποτελεί αντικείμενο εμπορίου» και ότι «οι εμπορικοί εκβιασμοί δεν συνιστούν διαπραγμάτευση».
Σύμφωνα με το ABC News, στο εσωτερικό των ΗΠΑ η στάση του Τραμπ έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό ακόμη και σε κύκλους του Κογκρέσου, με βουλευτές να προειδοποιούν ότι μια σύγκρουση με συμμάχους για τη Γροιλανδία θα μπορούσε να διαλύσει τον πυρήνα της δυτικής συμμαχίας και να οδηγήσει σε πρωτοφανή κρίση στο ΝΑΤΟ.
«Θα τα πούμε στο Νταβός»
«Το ΝΑΤΟ προειδοποιεί τη Δανία για τη ρωσική απειλή εδώ και είκοσι χρόνια» δήλωσε μεταξύ άλλων ο Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με το Reuters. Nα σημειωθεί ότι η πρώτη δήλωση του Αμερικανού προέδρου για την εξαγορά της Γροιλανδίας έγινε τον Αύγουστο του 2019. Τότε απορρίφθηκε αμέσως από Δανούς και Γροιλανδούς. Ακολούθως, μετά την επανεκλογή του το ’24, το Δεκέμβριο, επανέλαβε ότι είναι πολύ σημαντική η Γροιλανδία για τις Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ.
Ο Τραμπ, στις δηλώσεις που έκανε αργά το βράδυ της Δευτέρας πριν μεταβεί στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός αναφέρθηκε επίσης τόσο στον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν επιβεβαιώνοντας ότι έχει προσκληθεί να συμμετάσχει στο νέο Συμβούλιο για την Ειρήνη, όσο και στην FED, όπου επιδιώκει την αλλαγή του προέδρου της, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Ξέρω ποιον θέλω για την ηγεσία της».
«Πρέπει να την αποκτήσουμε. Δεν μπορούν να την προστατεύσουν» είπε προσθέτοντας ωστόσο ότι είναι υπέροχοι άνθρωποι οι Δανοί και προειδοποιώντας πως το θέμα θα τεθεί στο Οικονομικό φόρουμ του Νταβός.
