Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης.
Προσθήκη του zougla.gr στην GoogleΤην πρώτη μεγάλη ομάδα επιστημονικών δεδομένων από το διαστημικό τηλεσκόπιο «Euclid» έδωσε στη δημοσιότητα ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA), αποτυπώνοντας το φως περισσότερων από ένα δισεκατομμύριο άστρων, γαλαξιών και άλλων ουράνιων σωμάτων και θέτοντας τα θεμέλια για τον πιο λεπτομερή τρισδιάστατο χάρτη του σύμπαντος που έχει δημιουργηθεί ποτέ.
Η δημοσίευση περιλαμβάνει παρατηρήσεις διάρκειας περίπου 13 μηνών, καλύπτοντας μια έκταση 1.900 τετραγωνικών μοιρών του ουρανού, περιοχή ισοδύναμη με περίπου 9.500 πανσέληνους, με συνολικό όγκο 1,7 εκατομμύρια gigabytes (GB).
Πρόκειται για την πρώτη εκτεταμένη συλλογή δεδομένων μετά την εκτόξευση της αποστολής στα μέσα του 2023 και την έναρξη των τακτικών επιστημονικών παρατηρήσεων στις 14 Φεβρουαρίου 2024.
Τι περιλαμβάνει ο κοσμικός θησαυρός του «Euclid»
Η νέα δέσμη δεδομένων, η οποία συνοδεύεται από πανοραμικά ψηφιδωτά του νυχτερινού ουρανού, συγκεντρώνει πρωτοφανείς αριθμούς κοσμικών αντικειμένων:
-
Πάνω από 900 εκατομμύρια γαλαξίες: Εκτείνονται σε αποστάσεις δισεκατομμυρίων ετών φωτός.
-
Περίπου 15.000 υποψήφιοι ισχυροί βαρυτικοί φακοί: Ο κατάλογος αυτός υπερβαίνει όλες τις προηγούμενες συλλογές μαζί και λειτουργεί ως φυσικός μεγεθυντικός φακός, επιτρέποντας στους αστρονόμους να «ζυγίζουν» γαλαξίες και να χαρτογραφούν την αόρατη σκοτεινή ύλη.
-
Περισσότερα από 60 εκατομμύρια υποψήφια κβάζαρ: Λαμπροί πυρήνες μακρινών γαλαξιών που τροφοδοτούνται από υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες, ορισμένοι εκ των οποίων χρονολογούνται από την εποχή που το σύμπαν είχε μόλις το 5% της σημερινής του ηλικίας.
-
Φάσματα από πάνω από 160 εκατομμύρια πηγές: Μέσω της φασματοσκοπίας (ανάλυση του φωτός στα επιμέρους μήκη κύματός του), οι επιστήμονες μετρούν τις αποστάσεις και προσδιορίζουν τη σύσταση και την προέλευση των ουράνιων σωμάτων.

Οι περιοχές έρευνας της Ευκλείδης (κίτρινο) επικαλυμμένες σε έναν χάρτη πλήρους ουρανού που δημιουργήθηκε από δεδομένα που συλλέχθηκαν από τα διαστημικά τηλεσκόπια Gaia και Planck

Η κεντρική περιοχή της Ομάδας M81, μιας συλλογής γαλαξιών που βρίσκονται περίπου 12 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά

Η τελευταία δημοσίευση του Euclid περιέχει εικόνες περισσότερων από 900 εκατομμυρίων γαλαξιών που εκτείνονται σε δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά. Στη φωτογραφία: Το σμήνος γαλαξιών Abell 3128, μια συλλογή εκατοντάδων γαλαξιών που βρίσκονται περίπου 800 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά.

Εξερευνώντας το 95% του αόρατου σύμπαντος
Κεντρικός στόχος του «Euclid» είναι η αποκρυπτογράφηση της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας, δυνάμεων που εκτιμάται ότι αποτελούν περίπου το 95% του σύμπαντος και συγκροτούν τον γιγάντιο αόρατο κοσμικό ιστό.
Η διευθύντρια Επιστήμης της ESA, καθηγήτρια Κάρολ Μαντέλ, χαρακτήρισε τη δημοσίευση «επιστημονικό ορόσημο στη μελέτη του σύμπαντος», τονίζοντας ότι δεν πρόκειται απλώς για εντυπωσιακές εικόνες, αλλά για τη μεγαλύτερη διαστημική έρευνα του είδους της.
Αντίστοιχα, η επιστήμονας του έργου Βαλέρια Πετορίνο επισήμανε την τεράστια αλλαγή κλίμακας σε σχέση με τις αρχικές παρατηρήσεις των 60 τετραγωνικών μοιρών, ενώ η Νάταλι Λάινς από το Πανεπιστήμιο του Πόρτσμουθ, υπογράμμισε την επανάσταση που φέρνει η αποστολή στην ανίχνευση ισχυρών βαρυτικών φακών.

Ο NGC 1291, ένας δακτυλιοειδής γαλαξίας περίπου 33 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη, που απεικονίζεται με εξαιρετική λεπτομέρεια από το διαστημικό τηλεσκόπιο Euclid.

Αυτή η φωτογραφία, που τραβήχτηκε λίγες μέρες πριν από την εκτόξευση του το 2023, δείχνει τον Euclid ασφαλισμένο στον πύραυλο Falcon 9 της SpaceX.

Μια προηγούμενη εικόνα του Messier 78, που δημοσιεύτηκε από τον Euclid: Η πολύχρωμη εικόνα μοιάζει με ένα παράξενο είδος μέδουσας, αλλά στην πραγματικότητα είναι ένα νεφέλωμα – ένα τεράστιο νέφος αερίου και σκόνη όπου γεννιούνται τα αστέρια.

Μόλις το 14% του τελικού στόχου
Παρά τον τεράστιο όγκο τους, τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν αντιστοιχούν μόλις στο 14% της συνολικής έκτασης του ουρανού (περισσότερο από το ένα τρίτο ολόκληρου του ουρανού) που θα χαρτογραφήσει τελικά το τηλεσκόπιο κατά τη διάρκεια της αποστολής του.
Όπως δήλωσε ο καθηγητής Άντι Τέιλορ του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, το «Euclid» αποδεικνύεται στην πράξη ένα «Super-Hubble», συνδυάζοντας υψηλή ανάλυση με ευρύ πεδίο παρατήρησης, ώστε να καταγράφει μέσα σε λίγες ημέρες μεγαλύτερο τμήμα του σύμπαντος από ό,τι έχει παρατηρήσει το Hubble στις δεκαετίες λειτουργίας του.
9500 full Moons’ worth of sky. That’s the area Euclid has now mapped, in around 13 months of observations.
Light yellow = the Euclid Wide Survey
Darker yellow = the Euclid Deep SurveyLet’s dig in 🧵 👇
2/15 https://t.co/QajiM7mHnm
— ESA Science (@esascience) November 12, 2026
🕵️ The #DarkUniverse detective just dropped its biggest case file yet 📁
Observations of more than one billion objects.
Today’s data release lays the foundation for @ESA_Euclid ’s best-ever 3D map of the Universe 👉https://t.co/9y7XHPSmC6
1/15 https://t.co/XSvGSYz5xN
— ESA Science (@esascience) November 12, 2026
See the universe like NEVER before: Euclid mission releases its first major batch of photos – capturing the light of more than a billion objects across an area of sky as big as 9,500 full Moons https://t.co/4MLdYSm9Vz
— Daily Mail Australia (@DailyMailAU) November 12, 2026
Space Warps ESA Euclid: 15,000 Strong Lenses found in Data Release 1! https://t.co/tSLi0RZJjP
— David García | Astronomía 🔭 (@DavidAstronomo) November 12, 2026
Πηγές: dailymail, MPG.de
